• ქუთაისის ახლაგაზრდა სოციალისტები ახორციელებენ პროექტს "ახალგაზრდები გენდერული თანასწორორბისათვის", ფრიდრიხ ებერტის მხარდაჭერით!
    ვრცლად
  • ექვსი წელი გავიდა უტოიას ტრაგედიიდან!
    კუნძულ უტოიაზე, ნორვეგიის ლეიბორისტული პარტიის ახალგაზრდული ლიგის ბანაკში 69 სიცოცხლე შეწყდა, 69 ისტორია დასრულდა ერთი ადამიანის რასისტული და ქსენოფობიური განზრახვების გამო, მაგრამ მათი სახელები დავიწყებას არასდროს მიეცემა!
    ვრცლად
  • ბაქარ ბერიკაშვილი_დემოკრატიის უარყოფა: ანტიკურობიდან თანამედროვეობამდე!
    ბაქარ ბერიკაშვილის საჯარო ლექციას, აქტუალურ თემაზე : "დემოკრატიის უარყოფა: ანტიკურობიდან თანამედროვეობამდე"
    ვრცლად
  • საჯარო დისკუსია ბათუმში_სტუდენტები საქართველოდან!
    ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაიმართა ახალგაზრდა სოციალისტების საჯარო დისკუსია თემაზე, განათლების ხარისხი და ხელმისაწვდომობა.
    ვრცლად
  • ახალგაზრდა სოციალისტების საჯარო დისკუსია_ზუგდიდი!
    ზუგდიდის შოთა მესხიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ახალგაზრდა სოციალისტების საჯარო დისკუსია გაიმართა პროექტის "სტუდენტები საქართველოდან" ფარგლებში!
    ვრცლად
  • მარიამ ჯაში_სახელმწიფოს როლი უმაღლესი განათლების განვითარების პროცესში!
    მარიამ ჯაში_სახელმწიფოს როლი უმაღლესი განათლების განვითარების პროცესში!
    ვრცლად
  • ბექა ნაცვლიშვილის საჯარო ლექცია!
    ბექა ნაცვლიშვილის საჯარო ლექციას, აქტურალურ თემაზე "რატომ უნდა გაუქმდეს 94-ე მუხლი?"
    ვრცლად
  • გასვლითი ტრენინგი ბაკურიანში_სტუდენტები საქართველოდან!
    გასვლითი ტრენინგი ბაკურიანში_სტუდენტები საქართველოდან!
    ვრცლად
  • საკლუბო სფერო და სოციალური აქტივიზმი!
    ბარნოვის 42გ-ში, გაიმართა საჯარო ლექცია თემაზე: "საკლუბო სფერო და სოციალური აქტივიზმი".
    ვრცლად
  • ანა დოლიძე_სტუმრად ახალგაზრდა სოციალისტებთან!
    სტუმრად იმყოფებოდა პრეზიდენტის საპარლამენტო მდივანი, იურიდილ მეცნიერებათა დოქტორი, ანა დოლიძე,
    ვრცლად
  • 21 მარტი_დაუნის სინდრომის საერთაშორისო დღე!
    დაუნის სინდრომის საერთაშორისო დღედ 21 მარტი დაწესდა
    ვრცლად
  • შენი სივრცე ქალაქში
    ქუთაისში ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს პრობლემას ახალგზარდებისთვის წარმოადგენს შემეცნებითი ალტერნატიული სივრცეების არარსებობა. ფაქტია რომ ქალაქში არ არსებობს ერთი ადგილიც კი სადაც ახალგაზრდები ყოველგვარი გადასახადის გარეშე შეძლებენ შეკრებას დისკუსიების , ტრენინგების თუ სხვა აქტივობების განხორციელებას.
    ვრცლად
  • თავისუფლება! თანასწორობა! სოლიდარობა!
    „საქართველოს ახალგაზრდა სოციალისტები“ ვგმობთ სამუშაო სფეროში განვითარებულ მოვლენებს და სოლიდარობას ვუცხადებთ ყველა იმ ადამიანს რომელიც უკეთესი საერთო მომავლისათის იბრძვის და ვუერთდებით 17 თებერვლის აქციას, რომლის მთავარი კითვაა: ვის მახარეს ხარ შ ე ნ ?
    ვრცლად
  • შენი სივრცე ქალაქში - ვორქშოფი
    3 დეკემბერს პროექტის ,,შენი სივრცე ქალაქში ფარგლებში გაიმართა ვორქშოფი სტუდენტებისთვის , რომელშიც ჩართულნი იყვნენ , როგორ აკაკი წერეთლის სახელმწიფო ისე ქუთაისის უნივერსიტეტის სტუდენტები.
    ვრცლად
  • ახალგაზრდა სოციალისტების პროექტის „შენ აქტიური მოქალაქე“ ფორუმი
    23 ოქტომბერს, 14:00 საათზე, "დიდუბე პლაზას" საკონფერენციო დარბაზში (წერეთლის N116) გაიმართა ახალგაზრდა სოციალისტების პროექტის „შენ აქტიური მოქალაქე“ დასკვნითი ფორუმი, რომელშიც მონაწილეობას იღებდა 200 დელეგატი, მათ შორის ახალგაზრდა სოციალისტების როგორც ცენტრალური, ისე რეგიონული ორგანიზაციების წევრები.
    ვრცლად
  • ახალგაზრდა სოციალისტები - 20 წლისაა !!!
    ახალგაზრდა სოციალისტების ისტორია 20 წელს ითვლის !!!
    ვრცლად
  • YSG camp 2016
    მიმდინარე წლის 7 - 11 სექტემბერს, ბორჯომის რაიონში, დაბა წაღვერთან, პანსიონატ კეჩხობში ახალგაზრდა სოციალისტების ეგიდით, გაიმართა რიგით მეხუთე საზაფხულო ბანაკი “იფიქრე ახლებურად– იყავი სოციალისტი”.
    ვრცლად
  • „ახალგაზრდების დამოკიდებულებები გენდერული თანასწორობის საკითხებისადმი“.
    8 ვლისს, 13:00 საათზე, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის საკონფერენციო დარბაზში, ახალგაზრდა სოციალისტები და ფრიდრიხ ებერტის ფონდი გიწვევთ კვლევის პრეზენტაციაზე: „ახალგაზრდების დამოკიდებულებები გენდერული თანასწორობის საკითხებისადმი“.
    ვრცლად
  • შენ-აქტიური მოქალაქე!
    8 ივლისს, ქალაქ ზუგდიდში, პროექტის ფარგლებში "შენ - აქტიური მოქალაქე!" გაიმართა PR კამპანია.
    ვრცლად
  • შენ-აქტიური მოქალაქე!
    22 ივნისს, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან, პროექტის ფარგლებში "შენ - აქტიური მოქალაქე!" გაიმართა PR კამპანია.
    ვრცლად

შემოგვიერთდით facebook-ზე

პოლიტიკური დოკუმენტები

სამოქალაქო აქტივიზმისადმი ახალგაზრდების დამოკიდებულების კვლევა - კვლევის ანგარიში

ახალგაზრდების დამოკიდებულებების კვლევა გენდერულ საკითხებზე

ნუ მოერგები სტერეოტიპებს, შეცვალე რეალობა

გენდერული დისკრიმინაცია სამუშაო ადგილებზე

ახალგაზრდა სოციალისტების რიგით მე-3 საზაფხულო ბანაკი - კეჩხობი 2014

ახალგაზრდა სოციალისტების პოლიტკური დოკუმენტი - დამტკიტებული მე-7 კონგრესის მიერ

ახალგაზრდა სოციალისტების პოლიტკური დოკუმენტი

დამტკიტებული მე-7 კონგრესის მიერ

 

ჩამოტვირთე ფაილი

"უმუშევრობა ახალგაზრდებში" - ახალგაზრდა სოციალისტების დოკუმენტი

 
ახალგაზრდა სოციალისტები
პროექტი „ახალგაზრდული დასაქმება“
რეკომენდაციები
 
 
 
სტრუქტურა:
1.  შესავალი
2. დასაქმების კუთხით არსებული მდგომარეობა
3. შრომის ბაზრის კვლევის მნიშვნელობა
4.  განათლება
ხარისხიანი განათლება
პროფესიული/საგანმანათლებლო ტრეინინგებისა და პრაქტიკის როლი;
სტუდენტური სერვის ცენტრები/ კარიერული წინსვლის სამსახურები;
5. საგადასახადო შეღავათები.
 
 
შესავალი
ახალგაზრდები წარმოადგენენ საზოგადოების განუყოფელ ნაწილს, ფენას, რომელსაც შეუძლია დამკვიდრებული შეხედულებების ინოვაცია და პროგრესირება. ახალგაზრდებს მნიშვნელოვანი როლი ენიჭებათ ქვეყნის განვითარებისა და დემოკრატიულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბების პროცესში. ქვეყნის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში ახალგაზრდების აქტიური მონაწილეობა უზრუნველყოფს თავისუფალი აზროვნების განვითარებასა და ტრანსფორმაციას.
 
აღსანიშნავია, რომ დღეს ახალგაზრდები საკმარისად არ არიან ჩართულნი იმ საკითხების გადაწყვეტაში, რომლებიც უშუალოდ მათ ეხებათ. სახელმწიფოს მხრიდან გადაწყვეტილებების მიღება და რეფორმების გატარება სხვადასხვა სფეროებში ხდება ისე, რომ ახალგაზრდების აზრი ნაკლებად არის გათვალისწინებული და  ხშირ შემთხვევაში მათ მაშინ უწევთ გადაწყვეტილების შეცვლისთვის ბრძოლა, როცა ეს უკვე საკმაოდ რთულია. სწორედ ამიტომ საჭიროა, ახალგაზრდობის ჩართულობის ხელშეწყობა წარმოადგენდეს სახელმწიფოს ერთ-ერთ მთავარ მიზანს.
 
ახალგაზრდა სოციალისტები ახალგაზრდული პოლიტიკის მიმართულებით უკვე რამდენიმე წელია მუშაობს. წინა წლების განმავლობაში განხორციელდა კონკრეტული პროექტები ამ თემატიკასთან დაკავშირებით, ჩატარდა კვლევები, შეხვედრები, დისკუსიები, ფორუმები, ახალგაზრდების ძირითადი პრობლემებისა და მათი გადაჭრის გზების ძიების მიზნით.
 
ორგანიზაციის  პროექტის „უმუშევრობა ახალგაზრდებში“ მიზანს წარმოადგენდა ახალგაზრდებში უმუშევრობის პრობლემის გადაჭრის გზების ძიება, რის ფარგლებშიც განხორციელდა: ახალგაზრდებში უმუშევრობის მიმართ დამოკიდებულების დადგენა; პრობლემის გადაჭრის გზების ძიება, სტუდენტებისა, ახალგაზრდების, სამთავრობო თუ არასამთავრობო სექტორის, პროფკავშირების ჩართულობის საშუალებით, ახალგაზრდა სოციალისტების რეკომენდაციათა პაკეტის/დოკუმენტის შემუშავება აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით
 
 
დასაქმების კუთხით არსებული მდგომარეობა
  შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის მიხედვით (ILO), მსოფლიოში დაახლოებით 75 მილიონი უმუშევარი ახალგაზრდაა. 2008 წლის ფინანსური კრიზისის შემდეგ ეს რიცხვი 4 მილიონით გაიზარდა. 2012 წელს უმუშევარი ახალგაზრდები მსოფლიოს მოსახლეობის 12,7 % შეადგენდნენ, ამავე ორგანიზაციის პროგნოზით კი ეს რიცხვი 2017 წელს 12,9 %მდე მოიმატებს. 
 
რაც შეეხება საქართველოს, აქ 2010 წელს უმუშევრობის დონე ოფიციალურად 16.3% იყო. დამოუკიდებელი ექსპერტები ფიქრობენ, რომ რეალურად ქვეყანაში უმუშევრობა გაცილებით მაღალია, მაგრამ იმის გამო, რომ მათ რიცხვში ხვდებიან სოფლად, ანუ საკუთარ სასოფლო-სამეურნეო მიწის დამუშავებით დაკავებული პირები და თვითდასაქმებულები, ქვეყანაში უმუშევრობის რეალური მაჩვენებლების ასახვა ვერ ხერხდება.
 
განსაკუთრებით მაღალია ქვეყანაში უმუშევრობა ახალგაზრდებს შორის. შესაბამისი გამოცდილების, ცოდნის, კვალიფიკაციის უქონლობა, ძირითადად არის დამსაქმებლის მხრიდან უარის მიზეზი. 
 
უმუშევართა ყველაზე დიდ ჯგუფს ახალგაზრდა თაობის წარმომადგენლები - 20-35 წლის ადამიანები შეადგენენ. საქართველოს პროფესიული კავშირების მიხედვით კვლევებმა აჩვენა, რომ 20-24 წლის ახალგაზრდებში უმუშევრობის დონე განსაკუთრებით მაღალია და 50%-ს აჭარბებს. ბევრი ახალგაზრდა სწორედ იმიტომ მიდის ქვეყნიდან, რომ აქ სამსახურს ვერ შოულობს. არადა, ყველა ასაკობრივ ჯგუფს შორის ახალგაზრდებში დასაქმების სურვილი ყველაზე მაღალია. სამუშაო ადგილების სიმცირის გარდა, ახალგაზრდებში უმუშევრობას ისიც უწყობს ხელს, რომ დამსაქმებლები ხშირად უფრო გამოცდილ კადრებს ითხოვენ.
 
ახალგაზრდების უმშევრობის პრობლემის გადაჭრა მნიშვნელოვანია, რადგან პირველ რიგში ისინი წარმოადგენენ ქვეყნის სამუშაო ძალის სოლიდურ ნაწილს და ქვეყნის, როგორც აწმყოს ისე  მომავალს, რომელთა სასტარტო სამუშაო პირობებზე დიდწილადაა დამოკიდებული მათი შემდგომი განვითარება და კვალიფიციურ პროფესიონალებად ჩამოყალიბება. ახალგაზრდობა უკვე დღეს პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური მიმართულებებით მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს საზოგადოების სტრუქტურას, თუმცა ამასთან ერთად ახალგაზრდები მთელს მსოფლიოში შრომის ბაზარზე ერთ-ერთ ყველაზე მეტად დაუცველ სოციალურ ჯგუფად ითვლებიან, და ეს განსაკუთრებით თვალშისაცემია საქართველოში.
 
საქართველოს შრომის კოდექსში აღნიშნულია, რომ შრომისუნარიანობა ადამიანს 16 წლის ასაკიდან წარმოეშობა და მისი სამუშაოზე მიღება სრულწლოვანებამდე უნდა მოხდეს იმ პირობით, რომ განათლების მიღებაში არ შეეშალოს ხელი. რეალურად ეს მოთხოვნა ჩვენს ქვეყანაში არ სრულდება იმიტომ, რომ პრაქტიკულად არ არსებობს ისეთი სამუშაო ადგილები, სადაც ახალგაზრდები არასრული განაკვეთით მოუწევთ ყოფნა და დარჩენილ დროს განათლებას დაუთმობენ.
 
უმუშევრობას ქვეყნისა და საზოგადოებისთვის ძალზედ მძიმე ეკონომიკური და სოციალური შედეგები მოაქვს. ეკონომიკური  თვალთახედვით, უმუშევრობის სახით ეგრეთ-წოდებულ გამოუყენებელი საწარმოო შესაძლებლობების ხარჯს ვღებულობთ, რომელიც გამოუყენებელი სამუშაო ძალის გამო იკარგება, ანუ, იმ პროდუქციას, რომლის წარმოებაც შესაძლებელი იქნებოდა უმუშევრების დასაქმების შემთხვევაში. გარდა ამისა, ხელისუფლება შემოსავალს კარგავს გადასახადის გადამხდელთა რიცხვის შემცირების შედეგად. განვითარებულ ქვეყნებში, და ზოგ განვითარებად ქვეყანაშიც, ხარჯი კიდევ უფრო იზრდება, ვინაიდან ხელისუფლებას მეტი უმუშევრობის კომპენსაციის გადახდა უწევს. სხვაგავარდაა საქართველოში, ვინაიდან ხელისუფლება არანაირ უმუშევრობის კომპენსაციას არ იხდის და უმუშევრობის ტვირთი  მხოლოდ უმუშევრებს აწვებათ. მათი შემოსავალი იკლებს, ხოლო უნარ-ჩვევები, გამოუყენებლობის გამო, რეგრესირებს. ამავე დროს, უმუშევრობა სამუშაოსადმი მოტივაციას ამცირებს. ამას უმუშევრობის ფსიქოლოგიურ ხარჯებთან მივყავართ, რომელსაც უმუშევარი ხალხი და მათი ოჯახები იმ სტრესის სახით განიცდიან, რასაც ეკონომიური გაჭირვება და შემოსავლის დაკარგვა იწვევს. სწორედ ამიტომ მიგვაჩნია, რომ სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს უმუშევრობის ანაზღაურება, კონკრეტული თანხით კონკრეტული დროის განმავლობაში. ზოგადად უმუშევრობის სოციალური ხარჯი ერთად აღებული ეკონომიკური და ფსიქოლოგიური ხარჯებისგან გამომდინარეობს. ისეთ ქვეყნებში, სადაც უმუშევრობის მაღალი დონეა, დანაშაულის, ძალადობის, ნარკომანიის და სხვა სოციალური პრობლემების ზრდა აღინიშნება. ეს ხარჯები, ზოგადად, საზოგადოებას აწვება, ვინაიდან ამ პრობლემებთან გასამკლავებლად სახელმწიფო მეტ თანხებს ხარჯავს.
 
გარდა სოციალურ-ეკონომიკური ზიანისა, უმუშევრობას ახალგაზრდებში მნიშვნელოვანი მორალური ზიანის მოტანა შეუძლია. რათქმაუნდა ჩვენთვის მნიშვნელოვანია სამუშაო ადგილების შექმნა, შრომის ბაზრის კვლევა, პროფესიული სასწავლებლების როლის გაზრდა, განათლების სფეროს რეფორმა და ახალგაზრდების დასაქმება, თუმცა აქვე არ უნდა დაგვავიწყდეს თუ რამდენად მნიშვნელოვანია ახალგაზრდების პროფესიული განვითარება (რაც მჭიდრო კავშირშია მის პიროვნულ განვითარებასთან). ადამიანის უფლებაა იყოს დასაქმებული არა იქ სადაც მოუწევს, არამედ სადაც მისი სურვილი და ინტერესია, ეს ხელს შეუწყობს მის პიროვნულ და პროფესიულ განვითარებას, გაიზრდება მისი შესრულებული სამუშაოს ხარისხი და მისი შრომითი ეფექტურობა, რაც არამარტო ახალგაზრდას განვითარება/წინსვლას შეუწყობს ხელს, არამედ ზოგადად ეს ქვეყნის კეთილდღეობასაც სასიკეთოდ წაადგება.
 
მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით განვითარებულ ქვეყნებში, მწვავედ დგას უმუშევრობის პრობლემა ახალგაზრდებში. რაც დრო გადის, ეს პრობლემა სულ უფრო ღრმავდება, ამიტომაც საჭიროებს დაუყოვნებლივ სტრატეგიის შემუშავებასა და ქმედითი ღონისძიებების გატარებას. ეს პრობლემა საქართველოშიც მწვავედ დგას და შრომის ბაზარზე სათანადო პოლიტიკის გატარება უნდა დაიწყოს, რაშიც ლომის წილი სახელმწიფომ უნდა ჩადოს. უმუშევრობის პრობლემის აქტუალობიდან გამომდინარე ნათელია, რომ საბაზრო ეკონომიკა ვერ ახერხებს ამ პრობლემის გადაჭრას და არასწორად მიგვაჩნია აზრი, რომ ისეთ მნიშვნელოვან საკითხს, როგორიცაა უმუშევრობა ახალგაზრდებში, საბაზრო ეკონომიკა დაარეგულირებს. პრობლემის გადასაჭრელად აუცილებელია სახელმწიფოს მონაწილეობა, გარკვეული მოკლე თუ გრძელვადიანი სტრატეგიის შემუშავება, შრომის ბაზრის სტრუქტურული რეფორმა, სახელმწიფოს მიერ სამუშაო ადგილებისა ამისთვის საბიუჯეტო სექტორის შექმნა, ფინანსური სტიმულაციები, განათლების სფეროს რეფორმა და ა.შ.
 
 
შრომის ბაზრის კვლევის მნიშვნელობა
საქართველოში უმუშევრობა და განსაკუთრებით ახალგაზრდული უმუშევრობა, როგორც უკვე აღვნიშნეთ აქტუალური პრობლემაა. ის სიღარიბისა და შრომითი მიგრაციის მთავარი ფაქტორია. უმუშევრობის შესამცირებლად სხვადასხვა საკანონმდებლო, ეკონომიკურ და ინსტიტუციონალურ ცვლილებებთან ერთად აუცილებელია შრომის ბაზრის კვლევის მწყობრი სისტემის ჩამოყალიბება.
 
შრომის ბაზრის კვლევა,  დასაქმების სფეროში,  მიზანმიმართული ეფექტური პოლიტიკის შემუშავებისა და განხორციელების აუცილებელი წინაპირობაა. სამუშაო ძალის მოთხოვნა, უმუშევრობის რაოდენობისა და ტენდენციების ანალიზი, მათზე მოქმედი ფაქტორების შესწავლა საშუალებას იძლევა დაისახოს გარკვეული ქმედებები, უმუშევრობის დასამარცხებლად.
 
საქართველოში შრომის ბაზრის კვლევა განხორციელდა 2011 წელს აშშ-ს საერთაშორისო სააგენტოს მიერ, 2011 წლის შემდეგ აღნიშნული კვლევა აღარ განხორციელებულა, შესაბამისად ჩვენ ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ, რომ აუცილებელია შრომის ბაზრის საფუძვლიანი, პერიოდული კვლევა, რაც ხელს შეუწყობს პროფესიული მომზადების სისტემის დაახლოვებას შრომის ბაზრის საჭიროებებთან. მოთხოვნა-მიწოდებას შორის არსებული დისბალანსი განაპირობებს იმ ფაქტს, რომ მასობრივი უმუშევრობის პირობებშიც შეინიშნება მთელ რიგ პროფესიებში კვალიფიციური კადრის ნაკლებობა. 
 
ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტებს მიგვაჩნია, რომ სახელმწიფომ ყოველ 2  წელიწადში ერთხელ მაინც უნდა უზრუნველყოს შრომის ბაზრის კვლევა, რაც ხელს შუწყობს პრობლემის შესწავლასა და მათი გადაჭრის გზების დასახვას.
 
 
ხარისხიანი განათლება
ახალგაზრდულ დასაქმებასთან პირდაპირ კავშირშია ხარისხიანი განათლება. ამჟამად ქვეყნის ბიუჯეტის 8% ხმარდება განათლებას. ერთი მხრივ ახლანდელი მთავრობისგან გადაიდგა მნიშვნელოვანი ნაბიჯები: მან ჩამოაყალიბა განათლებისა და მეცნიერების რეფორმების სახელმწიფო კომისია, რომელსაც სათავეში ჩაუყენა წარმატებული მეცნიერები. განათლება და მეცნიერება გამოცხადდა პრიორიტეტულად და 2013 წლის ბიუჯეტში გაიზარდა დაფინანსება. 
 
ქვეყნის განვითარებისთვის განათლების პრიორიტეტულობა ძალიან მნიშვნელოვანია, ამიტომაცაა საჭირო ქვეყნის ბიუჯეტში გათვალისწინებული სოციალურ პროექტებიდან საკმაოდ მოზრდილი ნაწილი განათლების სფეროს და მის სრულყოფას მოხმარდეს. მატერიალური რესურსების გადანაწილების შემთხვევაში განათლების სისტემის დაფინანსების ზრდა უფრო დიდ დადებით ეფექტს იძლევა ისეთ განვითარებად ქვეყნებში როგორიც საქართველოა, ვიდრე იგივე ცვლილების განხორციელება განვითარებულ ქვეყნებში. ფინანსების ადეკვატური და სამართლიანი გადანაწილება პირდაპირ კავშირშია მოსწავლეთა და სტუდენტთა აკადემიურ მოსწრებასთან. იმისათვის რომ განათლების ხარისხი და ახალგაზრდების სწავლის შედეგები იყოს მაღალი, აუცილებელია სამართლიანი და ადეკვატური დაფინანსების სისტემის არსებობა.
 
სამართლიანი და ადეკვატური დაფინანსების სისტემების არსებობა საჭიროებს მუდმივ კვლევას და მუდმივ განვითარებას. ჩვენი ხედვით მსგავსი დაფინანსების სისტემის შემადგენელ ნაწილებად შეიძლება წარმოდგენილი იყოს შემდეგი მოდელები:
ვემხრობით ეროვნული გამოცდების მიხედვით გრანტების განაწილების მოდელს და მიგვაჩნია რომ აუცილებელია დაფინანსებული სტუდენტების რაოდენობის ზრდა.
მნიშვნელოვანია სახელმწიფო უნივერსიტეტებში არსებობდეს შიდა დაფინანსების სისტემები და აუცილებელია რომ ეს იყოს ერთწლიანი და არა 4 წლიანი. რადგან მიგვაჩნია რომ გარანტირებული უფასო ბაკალავრიატი არ არის მოტივაცია სტუდენტისთვის და ხშირად იწვევს უკუ ეფექტს და სტუდენტის აკადემიური მოსწრება გაზრდის მაგივრად მცირდება. ამიტომ აუცილებლად მიგვაჩნია რომ შიდა დაფინანსების სისტემები უნდ აიყოს ყოველწლიურად განახლებადი და უნდა ფინანსდებოდეს ის სტუდენტი რომელიც დაიმსახურებს იმ წელს სასწავლო გრანტს.
აუცილებელია სახელმწიფოს გააჩნდეს სტუდენტებში მეცნიერული კვლევებისა და პროექტების განვითარების ფონდი. რომლისგანაც გრანტის მიღება შეეძლება ქვეყანაში არსებული ყველა აკრედიტირებული უნივერსიტეტის სტუდენტს საკუთარი სამეცნიერო კვლევისა თუ პროექტის საკონკურსო პირობების შესაბამისად.
მნიშვნელოვნად მიგვაჩნია კულტურის სწავლების მიმართულების ხელშეწყობა. მნიშვნელოვანია ერთიან გამოცდების დროს გრანტების გადანაწილებისას არსებობდეს წინასწარ დადგენილი კვოტა კულტურისა და ხელოვნების მიმართულებით სტუდენტების დასაფინანსებლად; ასევე უმნიშვნელოვანესია არსებობდეს სტუდენტური ფონდი ამ მიმართულებით კვლევებისა და პროექტების დასაფინანსებლად.
 
განათლების ხარისხიანობისა და პრიორიტეტულობის გარდა აუცილებელია ის ყველასთვის თანაბრად იყოს ხელმისაწვდომი. ხელმისაწვდომი განათლება საჭიროა არამარტო განათლებული საზოგადოებისთვის, არამედ ძლიერი სახელმწიფოსთვისაც. განათლებული საზოგადოება წარმატებული და ძლიერი სახელმწიფოს უმნიშვნელოვანესი საყრდენია. სახელმწიფო პოლიტიკის მთავარი პრიორიტეტი სწორედ მომავალი თაობისთვის განათლების უზრუნველყოფა და შესაბამისად ქვეყნის მომავალში რესურსების ინვესტირება უნდა წარმოადგენდეს.
 
აუცილებელია სახელმწიფომ იზრუნოს მეტი ფინანსური რესურსი მიმართოს ისეთი პროგრამების დასახვეწად როგორციაა ინკლუზიური განათლება, სათანადო განათლების მიცემა ეთნიკური უმცირესობებისთვის, მაღალმთიან და კონფლიქტურ ზონებში მცხოვრებ ბავშვებისა და ახალგაზრდების, სოციალურად დაუცველ, მრავალშვილიან და მარჩენალ დაკარგულ ბავშვთა განათლებაზე. 
 
ერთ-ერთი მნიშვნელოვან საკითხს წარმოადგენს  ქართული სახელმძღვანელოების არ არსებობა უნივერსიტეტებში. წიგნების არსებული  რაოდენობა საკმაოდ მცირეა იმისთვის, რომ სტუდენტმა მიიღოს შესაბამისი კვალიფიკაციის განათლება. აქედან გამომდინარე ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ, რომ საჭიროა საკმარისი სასწავლო მასალა ითარგმნოს ქართულ ენაზე, რათა ის არ წარმოადგენდეს სტუდენტებისთვის განათლების მიღების დამაბრკოლებელ ფაქტორს.
 
გამომდინარე იქედან, რომ არ არსებობს საკმარისი ქართული სახელმძღვანელოები უმაღლესი განათლების დაწესებულებებში, სწავლება ხდება უცხო ქვეყნის სახელმძღვანელოებიდან. ბევრი ახალგაზრდითვის ეს დამაბრკოლებელი ვითარებაა აითვისონ მასალა სრულყოფილად. ნებისმიერ პროფესიაში ძალიან მნიშვნელოვანია სხვა ქვეყნის პრაქტიკის, გამოცდილებისა და თეორიის ცოდნა, თუმცა ხშირად გარკვეულ მიმართულებებში საჭიროა უცხოური მაგალითების ქართულ რეალობაზე მორგება და არა მათი პირდაპირი გადმოღება, რათა უნივერსიტეტში სტუდენტის მიღებული ცოდნა და საქართველოს შრომის ბაზრის მოთხოვნები ერთმანეთს შეესაბამებოდეს.
 
გასათავლისწინებელია, რომ უნივერსიტეტების კურიკულუმი დასახვეწია. ხშირად ხდება, ისე, რომ სტუდენტი შეცდომით ირჩევს საგანს, რომელიც  არ არის საჭირო  თავის პროფესისთვის. ასეთი შემთხვევები ძირითადად ხდება, იმ უნივერსიტეტებში სადაც სტუდენტი თვითონ ადგენს საკუთარ ცხრილს, ამ შემთხვევაში ადმინისტრაციამ უკეთესად უნდა მოაგვაროს ეს ტექნიკური პრობლემა.
 
ჩვენ ვფიქრობთ, რომ განათლების ხარისხის გაუმჯობესებას მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს პროფილური უნივერსიტეტების არსებობა საქართველოს მასშტაბით.   ქართული რეალობიდან გამომდინარე ასეთი უნივერსიტეტბის არსებობა დღესდღეობით მხოლოდ მისი სახელით განისაზღვრება. პრაქტიკაში კი ასეთ უნივერსიტეტებში რა პროფესიებიც გაძლიერებულად უნდა ისწავლებოდეს, დიდი ყურადღება არ ეთმობა და სასწავლო პროგრამების ჩამონათვალი სხვადასხვა მიმართულებებს მოიცავს.   აქედან გამომდინარე, უნივერსიტეტებში გაძლერებული სწავლება და მეტი დაფინანსება უნდა იყოს თავისი პროფილის მიხედით. შედეგად მივიღებთ მეტ კვალიფიციურ კადრს სხვადასხვა სამუშაო სექტორში. 
 
პროფილური უნივერსიტეტების გარდა უმნიშვნელოვანესია რეგიონებში გაიხსნას საგანმანათლებლო ცენტრები, რომელსაც შეუძლია უმნიშვნელოვანესი წვლილი შეიტანოს როგორც ადგილობრივი მაცხოვრებლების, ისე ადგილობრივი ბიზნესის განვითარებაში.
 
საგანმანათლებლო ცენტრებს უნდა გააჩნდეთ შემდეგი მომსახურება:
პროფესიული პროგრამები - პროგრამები უნდა იყოს არჩეული და განვითარებული რეგიონის პრობლემებიდან და საჭიროებებიდან გამომდინარე;
კვლევითი ცენტრი - უმნიშნელოვანესია მუდმივად მიმდინარეობდეს ადგილობრივი პრობლემების შესწავლა, განხილვა და გადაჭრის გზების ძიება. 
საკონსულტაციო მომსახურება - ბიზნეს ინკუბატორი - საგანმანათლებლო ცენტრებმა უნდა ითაონ ადგილობრივი ბიზნესის მხარდაჭერა. მხარდაჭერა კი უნდა გამოიხატოს ადგილობრივი მცხოვრების ან ადგილობრივი ბიზნესისთვის თეორული რჩევების მიცემა, გამოსავლის ძიება, იურიდიული, ფინანსური და სხვა სახის კონსულტაციები.
 
 
პროფესიული/საგანმანათლებლო ტრეინინგებისა და პრაქტიკის როლი
საქართველოს უმაღლეს სასწავლებლებში სწავლება ძირითადად თეორიულ მეცადინეობებს ემყარება, რაც საკმარისი არ არის პროფესიული წინსვლისთვის. თეორიულ ცოდნასთან ერთად აუცილებელია სტუდენტებს საშუალება მიეცეთ, ის პრაქტიკაში გამოიყენონ. სტუდენტებს პრაქტიკის გავლა უნდა შეეძლოთ, როგორც უნივერსიტეტში არსებულ ბაზაზე, ასევე სახელმწიფო და კერძო სექტორშიც. სახელმწიფო სასწავლებლების ხელმძღვანელობამ უნდა მოახერხოს მოპალარაკებების ან/და ხელშეკრულების საფუძველზე, საკუთარი უნივერსიტეტის სტუდენტები უზრუნველყოს პრაქტიკული სამუშაოებით, სპეციალობების მიხედვით. გავლილი პრაქტიკული კურსის სტუდენტს მომავალში საკუთარი პროფესიით სამსახურის დაწყებაში დაეხმარება და როდესაც მას დამსაქმებელი გამოცდილებას და სტაჟს მოსთხოვს (რაც ძირითადი პრობლემაა სამსახურისა ხალგაზრდა მაძიებელთათვის) მას უკვე შესაბამისი კვალიფიკაციაც ექნება და გამოცდილებაც.
 
ძლიერ პროფესიულ და საგანმანათლებლო სისტემას არსებითი მნიშვნელობა აქვს ახალგაზრდების წარმატებაში. შრომის ბაზარზე თავის დამკვიდრება მნიშვნელოვანწილად დამოკიდებულია განათლებისა და პროფესიული კვალიფიკაციის ხარისხზე და სისტემაზე რომელიც უზრუნველყოფს ამ პროცესის „უმტკივნეულობას“. ამისათვის ერთ-ერთი აუცილებელი ფაქტორია ე.წ. ორმაგი განათლების სისტემა, სადაც განათლება და პრაქტიკული სწავლება დარეგულირებულია და თორიული და პრაქტიკული სწავლება თანაბრადაა დაბალანსებული. აღნიშნული სისტემა წარმატებით მოქმებედებს ევროპის წამყვან ქვეყნებში.
 
ზემოთხსენებული სისტემა გულისხმობს ტრეინინგებსა და პრაქტიკებს კომპანიებში. დამსაქმებლები, სახელმწიფო და საგანმანათლებლო დაწესებულებები პასუხისმგებლები არიან ახალგაზრდების პროფესიულ გადამზადებაზე. პრაქტიკული გადამზადების შემდეგ სტუდენტები იღებენ დიპლომს, რომელიც ადასტურებს თეორიულთან ერთად პრაქტიკულ ცოდნას თავის პროფესიაში. შესაძლებელია საგანმანათლებლო დაწესებულებსა და სახელწიფო თუ კერძო სტრუქტურებს შორის დაიდოს ხელშეკრულება, რომელიც სტუდენტს საშუალებას მისცემს სტაჟირების სანაცვლოდ მიიღოს სალექციო კრედიტი. პროფესიის პრაქტიკული ცოდნა ახალგაზრდებს  საშუალებას აძლევს  დასაქმდნენ იგივე კომპანიაში, ან თუ ეს ვერ მოხერხდა, სწრაფად იპოვონ ახალი სამსახური, რადგან მათ უკვე აქვთ კვალიფიკაცია ამ სფეროში.
 
ჩვენი აზრით, აკრედიტაციის ერთიანმა ეროვნულმა ორგანომ უნდა დაავალდებულოს უმაღლესი განათლების დაწესებულებები რომ შექმნან პროფესიის მიმართულებით კლინიკები, მაგალითისთვის სამართლის კლინიკა, ბიზნეს ინკუბატორი, მედია ცენტრი, სამედიცინო კლინიკა და სხვა. 
 
პროფესიული კლინიკების დახმარებით უნივერსიტეტშივე იქნება შესაძლებელი გარკვეული პრაქტიკების გავლა. სავალდებულოა ამ კლინიკების ფუნქციონირების მკაცრი კონტროლი, შესაბამისად შესაძლოა გარკვეული კომისიის შექმნა ,რომელიც უზრუნველყოფს ამ კლინიკების სწორად ფუნქციონირებას. აღნიშნული კომისიის არსებობა საჭიროა რადგანაც საქართველოს უნივერსიტეტების წესდებაში აკრედიტაციის ერთ-ერთი აუცილებელი მოთხოვნაა სტუდენტების პრაქტიკა, რაც უმეტეს შემთხვევაში არც ერთ უნივერსიტეტეში სრულყოფილად არ ხორციელდება.
 
 
ჩვენი ახალგაზრდა სოციალისტებს მიგვაჩნია, რომ უნდა გაიზარდოს დაფინანსება პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებებისთვის, რათა ახალგაზრდებმა რომლებიც ეუფლებიან კონკრეტულ ხელობას, შეძლონ პრაქტიკაში მათი ცოდნის ეფექტური გამოყენება. 
 
 
სტუდენტური სერვის ცენტრები/ კარიერული წინსვლის სამსახურები
უმუშევრობის დაძლევის ერთ-ერთი ხელშემწყობი გზა სტუდენტური სერვის ცენტები / კარიერული წინსვლის სამსახურებია უნივერსიტეტებში.
                                                                                               
კარიერული წინსვლის სამსახურები შეადგენს სტუდენტებისა და კურსდამთავრებულების ბაზას. კურსდამთავრებულების ბაზაში შევა ყველა ის ახალგაზრდა, რომელიც არის უნივერსიტეტის სტუდენტი ან კურსდამთავრებული 26 წლამდე. 
 
ცენტრი პერიოდულად ჩაატარებს თავისი უნივერსიტეტის სტუდენტებისა და კურსდამთავრებულების კვლევას. კვლევის საფუძველზე დადგინდება არიან თუ არა მოცემულ მომენტში სტუდენტები თუ კურსდამთავრებულები დასაქმებულები, რა რაოდენობით და რა პროფესიებზე.
 
კარიერული წინსვლის სამსახური მოაწყობს შეხვედრებს დამსაქმებლებსა და სტუდენტებს შორის, რათა სტუდენტებმა შეძლონ გააცნონ საკუთარი თავი დამსაქმებლებს და დამსაქმებლებმა მათ თავის მხრივ გააცნონ დასაქმებისთვის საჭირო კრიტერიუმები, ასე სტუდენტები შეძლებენ აიმაღლონ კვალიფიკაცია და უკეთ შეძლონ საკუთარი თავის და შესაძლებლობების რეალიზაცია.
 
სტუდენტებს შესთავაზებს პერიოდულად არაფორმალური განათლების ტრეინინგებს, სემინარებს ისეთ საკითხებში რაც ხელს შეუწყობს სტუდენტს კვალიფიკაციის ამაღლებასა და დასაქმებისთვის (მაგ:CV შედგენა, სამოტივაციო წერილის დაწერა, და ა.შ.) 
 
ჩვენი აზრით, მნიშვნელოვანია ყველა სახელმწიფო უნივერსიტეტში სავალდებულო გახდეს კარიერული წინსვლის სამსახურების არსებობა. 
 
განათლების შესახებ კანონში უნდა შევიდეს ცვლილება ასეთი ცენტრების შექმნის შესახებ. რომელიც უზრუნველყოფს ყოველივე ზემოთ აღნიშნული საკითხების განხორციელებას კარიერული წინსვლის სამსახური უნდა არსებობდეს ყველა უნივერსიტეტში და მუშაობდეს ეფექტურად. უწევდეს პოპულარიზაციას სტუდენტებში, რათა აღნიშნული ცენტრი ცნობილი და ხელმისაწვდომი იყოს ყველა სტუდენტისათვის.
 
 
საგადასახადო შეღავათები
ახალგაზრდების დასაქმება საქართველოში ერთ–ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემაა. დღესდღეობით არ ხდება სამუშაო ადგილების უზრუნველყოფა, როგორც სტუდენტებისათვის, ასევე კურსდამთავრებულთათვის. ახალგაზრდებს საშუალება უნდა მიეცეთ სწავლის პერიოდში დასაქმდნენ და მიიღონ გამოცდილება, ისე რომ სწავლის პროცესში ხელი არ შეეშალოთ. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ დასაქმების ერთ–ერთ მნიშვნელოვან წინაპირობად ითვლება სტაჟირება. ახალგაზრდების დასაქმება სწავლის დამთავრებისთანავე  არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპი იმ ძირითადი პრობლემის გადასაჭრელად, რასაც ახალგაზრდების უმუშევრობა ჰქვია. სახელმწიფომ უნივერსიტეტებთან და დამსაქმებლებთან თანამშრომლობის საფუძველზე უნდა შეუწყოს ხელი სამუშაო ადგილების შექმნას, როგორც სტუდენტებისთვის ასევე,  კურსდამთავრებულთათვის თავიანთი პროფესიების მიხედვით (სრულ ან ნახევარ განაკვეთზე ), რათა მათ მოახდინონ თავიანთი ცოდნის რეალიზება და ჩამოყალიბდნენ პროფესიონალებად. სტუდენტების დასაქმება მათი სწავლის პერიოდში უნდა ითვალისწინებდეს სტუდენტების დასაქმებას სხვადასხვა სექტორში, რაც მათი გარკვეული შემოსავლის წყარო გახდება. ეს ასევე დაეხმარება სტუდეტებს თავიანთი შრომით მიღებული თანხით დაფარონ სწავლის გადასახადი, რომელიც დღეს სტუდენტების (და ხშირად მათი ოჯახების)  დიდ ნაწილს მძიმე ტვირთად აწევს. მიუხედავად იმისა, რომ ახლა 14 მიმართულებით სწავლა უფასოა, სხვა პროფესიებზე, რომლებიც  განსაკუთრებით მოთხოვნადია სტუდენტებში გადასახადი საკმაოდ მაღალია. ამიტომ აუცილებელია აღნიშნულ ფაკულტეტებზე სწავლის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. სახელმწიფომ ხელი უნდა შეუწყოს სტუდენტებისათვის ისეთი სამუშაო პირობების შექმნის, რომ მათ თავისუფლად შეძლონ სწავლისა და მუშაობის შეთავსება და დასაქმების შემთხვევაში არ მოწყდნენ სასწავლო პროცესს. 
 
ახალგაზრდებისთვის სამუშაო ადგილების შექმნის მიზნით სახელმწიფომ უნდა შეიმუშაოს პროგრამა, რომლის მიხედვითაც, ის კერძო თუ არასამთავრობო სექტორები, სხავადსხვა დაწესებულებები (კაფე–ბარები, რესტორნები, სწრაფი კვების ობიექტები, ბიბლიოთეკები, სავაჭრო ქსელები, სამშენებლო თუ სადაზღვეო კომპანიები და სხვ.), რომლებიც  დაასაქმებენ ახალგაზრდებს, სახელმწიფომ უნდა წაახალისოს. წახალისების ერთ-ერთი მექანიზმი შეიძლება იყოს საგადასახადო შეღავათები. დამსაქმებლებს,  ექნებათ სახელმწიფოს მიერ დაწესებული  საგადასახადო შეღავათები. შეღავათების პაკეტი იქნება სხვადასხვაგვარი. დამოკიდებული დასაქმებული ახალგაზრდების რაოდენობაზე და დამსაქმებლისთვის ხელსაყრელი პირობების შექმნაზე. სასურველია ახალგაზრდების დასაქმება მოხდეს ხანგრძლივი დროით, ეს საშუალებას მოგვცემს თავიდან ავიცილოთ ფიქტიური დასაქმება, რაც ქართულ პრაქტიკაში საკმაოდ ხშირია. იმისათვის რომ, შეღავათების მიღების მიზნით არ მოხდეს კვალიფიციური კადრის მასობრივი გათავისუფლება და ახალგაზრდებით ჩანაცვლება, დაწესდება თითოეულ კომპანიაში ახალგაზრდების დასაქმების კვოტა, რომლიც ხელს შეუწყობს როგორც ახალგაზრდების დასაქმებას ისე კვალიფიციური მუშახელის შენარჩუნებას.
 
 
 
დასკვნა
 
დასკვნის სახით გვინდა გამოვყოთ რეკომენდაციები რომელიც ახალგაზრდა სოცილაისტების აზრით შეამცირებს უმუშევრობის პროცენტულ მაჩვენებელს ახალგაზრდებში და გაზრდის დასაქმების რეალურ შესაძლებლობას.
შრომის ბაზრის საფუძვლიანი და პერიოდული კვლევა – ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტებს მიგვაჩნია, რომ სახელმწიფომ ყოველ 2  წელიწადში ერთხელ მაინც უნდა უზრუნველყოს შრომის ბაზრის კვლევა, რაც ხელს შუწყობს პრობლემის შესწავლასა და მათი გადაჭრის გზების დასახვას. ასევე სახელმწიფომ უნდა განსაზღვროს უმუშევარისა და თვითდასაქმებულის განმარტება.
ხარისხიანი განათლება –  სამართლიანი და ადეკვატური დაფინანსების სისტემების არსებობა: აუცილებელია დაფინანსებული სტუდენტების რაოდენობის ზრდა, რაშიც სუბსიდირებული დაფინანსების სისტემა დაგვეხმარება. 2)მნიშვნელოვანია სახელმწიფო უნივერსიტეტებში არსებობდეს შიდა დაფინანსების სისტემები და აუცილებელია რომ ეს იყოს ერთწლიანი და არა 4 წლიანი.  3) აუცილებელია სახელმწიფოს გააჩნდეს სტუდენტებში მეცნიერული კვლევებისა და პროექტების განვითარების ფონდი. რომლისგანაც გრანტის მიღება შეეძლება ქვეყანაში არსებული ყველა აკრედიტირებული უნივერსიტეტის სტუდენტს საკუთარი სამეცნიერო კვლევისა თუ პროექტის საკონკურსო პირობების შესაბამისად.
პროფესიული/საგანმანათლებლო ტრეინინგებისა და პრაქტიკის როლი – ჩვენი აზრით, აკრედიტაციის ერთიანმა ეროვნულმა ორგანომ უნდა დაავალდებულოს უმაღლესი განათლების დაწესებულებები რომ შექმნან პროფესიის მიმართულებით კლინიკები, მაგალითისთვის სამართლის კლინიკა, ბიზნეს ინკუბატორი, მედია ცენტრი, სამედიცინო კლინიკა და სხვა. 
ჩვენი ახალგაზრდა სოციალისტებს მიგვაჩნია, რომ უნდა გაიზარდოს დაფინანსება პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებებისთვის, რათა ახალგაზრდებმა რომლებიც ეუფლებიან კონკრეტულ ხელობას, შეძლონ პრაქტიკაში მათი ცოდნის ეფექტური გამოყენება. 
სტუდენტური სერვის ცენტრები/ კარიერული წინსვლის სამსახურები - კარიერული წინსვლის სამსახურები შეადგენს სტუდენტებისა და კურსდამთავრებულების ბაზას. კურსდამთავრებულების ბაზაში შევა ყველა ის ახალგაზრდა, რომელიც არის უნივერსიტეტის სტუდენტი ან კურსდამთავრებული 26 წლამდე. 
საგადასახადო შეღავათები – ახალგაზრდებისთვის სამუშაო ადგილების შექმნის მიზნით სახელმწიფომ უნდა შეიმუშაოს პროგრამა, რომლის მიხედვითაც, ის კერძო თუ არასამთავრობო სექტორები, სხავადსხვა დაწესებულებები (კაფე–ბარები, რესტორნები, სწრაფი კვების ობიექტები, ბიბლიოთეკები, სავაჭრო ქსელები, სამშენებლო თუ სადაზღვეო კომპანიები და სხვ.), რომლებიც  დაასაქმებენ ახალგაზრდებს, სახელმწიფომ უნდა წაახალისოს. წახალისების ერთ-ერთი მექანიზმი შეიძლება იყოს საგადასახადო შეღავათები.

ახალგაზრდა სოციალისტთა მეორე საზაფხულო ბანაკი – კეჩხობი 2012. დეკლარაცია

 

 

ახალგაზრდა  სოციალისტთა

მეორე  საზაფხულო  ბანაკი  -  კეჩხობი2012

დეკლარაცია

ჩამოტვირთე Pdf

 

 

იდეოლოგიები

 

კონფლიქტები

 

გარემოს დაცვა

 

ახალგაზრდული პოლიტიკა

 

გენდერული თანასწორობა

 

 

 

 

ახალგაზრდა სოციალისტების საზაფხულო სკოლის იდეოლოგიის სამუშაო ჯგუფი

(კეჩხობი 2012წ.)

 

ჩვენი, ახალგაზრდა სოციალისტების მიზანია, დემოკრატიული, სამართლიანი, თანაწორი და სოლიდარული საზოგადოების ფორმირებაში ჩვენი წვლილის შეტანა. თავისუფალი და თანასწორი ხალხის არსებობა სამათლიან, სოლიდარულ საზოგადოებაში, სწორედ ესაა სოციალ-დემოკრატიის მთავარი მიზანი არამარტო საქართველოში არამედ მთელ მსოფლიოში.

სახელმწიფო

ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტებს მიგვაჩნია, რომ სახელმწიფოს აქტიური როლი და სამოქმედო ვალდებულებები უნდა ჰქონდეს მინიჭებული. მან მოქალაქეები უნდა უზრუნველყოს ხელმისაწვდომი და თავისუფალი რესურსებით, რომელიც მათი ცხოვრების დონის ასამაღლებლადაა საჭირო. მან ასევე უნდა წაახალისოს ადამიანთა აქტიური მონაწილეობა და ჩართულობა საზოგადოებრივ ცხოვრებასა და დემოკრატიულ პროცესებში. 

დემოკრატიულისახელმწიფოსერთერთიფაქტორიარისისრომიქძალაუფლებაეკუთვნისხალხსდამოქალაქეებიუშუალოდარიანჩართულებისახვადასხვასაკითხისგადაწყვეტისპროცესში.დემოკრატიულიპროცესებიდაფუძნებულიამოქალაქეებისძალასადასურვილზეიყვნენაქტიურებიდაგავლენამოახდინონსახელმწიფოზე, ესკიარარომელიმებიუროკრატიულინსტიტუტზეანრაიმესხვაძალაზეარამედთვითონხალხზეადამოკიდებული.ამისუზრუნველყოფაკიშესაძლებელიამხოლოდკარგადჩამოყალიბებულიდეცენტრალიზაციისპრინციპით. უნიტარულადმოწყობილისახელმწიფოსადაცმკვეთრადარისგამიჯნულიცენტრისადარეგიონებისუფლებებიდამოვალეობები.

 

ინდივიდი და საზოგადოება

ინდივიდის მდგომარეობა მჭიდროდაა გადაჯჭვული საზოგადოებაზე. ამას კი დემოკრატიის მოთხოვნისაკენ მივყავართ: ყველას უნდა ჰქონდეს თანაბარი უფლება იმ პროცესებზე ზემოქმედებისა, რომელიც საზოგადოებაში ჩვენს მდგომარეობას განსზღვრავს. ინდივიდის ცხოვრების გაკონტროლება პოლიტიკური გადაწყვეტილებებით შეუძლებელია, თუმცა პოლიტიკა შესაძლებლობების მხრივ დიდ წილად საზღვრავს და აკონტროლებს ინდივიდის ცხოვრებას. ინდივიდუალური და კოლექტიური ინტერესები დემოკრატიულ პროცესში ერთმანეთთან თანხვედრაშია. დემოკრატია პროცესია სადაც გადაწყვეტილებები საერთო, სამოქალაქო დონეზე მიიღება. დემოკრატია მრავალპარტიულ სისტემასა და დემოკრატიულ არჩევნებს გულისხმობს, თუმცა დემოკრატია უფრო მეტია ვიდრე მართველობის ფორმა, წესებისა და გადაწყვეტილებების მიღება და შემდეგ მათი დანერგვა პრაქტიკაში. დემოკრატია ღირებულებათა სისტემაა რომელმას სოციალური სხოვრების ყველა ასპექტი უნდა მოიცვას და მისი მთავარი არსია თანაბარი ღირებულება და ღირსება ყველას.

ძირითადი ღირებულებები საზოგადოებრივი ცხოვრების ფორმირებაში მონაწილეობის უფლებას ყველას თანაბრად ანიჭებს. სამოქალაქო უფლებები ძალიან მნიშვნელოვანი თუმცა მას უნდა დავამატოთ სოციალური უფლებები, როგორიცაა: შრომის, განათლებისა და ჯანდაცვის მიღების,  ინდივიდუალური განვითარების, სოციალური დაცვის, სამუშაო და კულტურულ ცხოვრებაში მონაწილეობის უფლება. დემოკრატია ამავდროულად გულისხმობს სხვისი უფლებების პატივისცემას, გარკვეული პასუხისმგებლობის გაზიარებას და ხანდახან იმ გადაწყვეტილებების პატივისცემასაც რომლებიც ჩვენ სურვილს ეწინააღმდეგება. დემოკრატია ხალხს საკუთარი აზრისა და შეხედულებების გამოხატვის თავისუფლებას ანიჭებს თუმცა ამავე დროს სხვისი შეხედულებების მოსმენასაც გვავალდებულებს. დემოკრატია კონფლიქტს არ გამორიცხავს, თუმცა ამ უთანხმოების დემოკრატიული გზით მოგვარებას მოითხოვს ყველასაგან.

მნიშვნელოვანია სამოქალაქო საზოგადოების როლიც, როგორც დამაკავშირებლისა სახელმწიფოსა და საზოგადოებას შორის. სამოქალაქო საზოგადოების მაღალი ჩართულობა ქვეყნის სოციალურ-პოლიტიკურ პროცესში, დემოკრატიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია.

 

თანასწორობა და მრავალფეროვნება

საზოგადოებაში უთანასწორობის გამომწვევი მრავალი ფაქტორი არსებობს, თუმცა მათ შორის უმთავრესია შემდეგი ფაქტორი: ინდივიდი ხშირად არ აღიქმება პერსონად და მას არ შეუძლია საკუთარი არჩევანისა თუ მდგომარეობის მიხედვით განვითარება. მისი არჩევანი ემორჩილება იმ ჯგუფის წესებს რომელსაც ის მიეკუთვნება და რომელსაც საზღვრავს: სოციალური კლასი, სქესი, ეთნიკურობა, შეზღუდული შესაძლებლობები, ასაკი ან სექსუალური ორიენტაცია.

ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები ვიღვწვით იმ რესურსების თანაბარი გადანაწილებისთვის, რომელთა არსებობაც უმნიშვნელოვანესია ადამიანებისათვის რათა მათ გავლენა მოახდინონ როგორც საზოგადოებაზე ისე პირად ცხოვრებაზე. ჩვენი მიზანია საზოგადოების იმ სტრუქტურის შეცვლა სადაც ზოგიერთ ადამიანს არ აქვს პერსონალური ზრდისა და განვითარების შესაძლებლობა.

თანასწორობის პოლიტიკა სწორედ იმ ადამიანების საჭიროებებისა და მდგომარეობის დაცვით უნდა დაიწყოს, რომლებიც უთანასწორო მდგომარეობაში იმყოფებიან, მაგრამ ის რეფორმები რომლებიც თანასწორობის მისაღწევად ტარდება აუცილებლად მოსახლეობის უმრავლესობის მიერ უნდა იყოს მხარდაჭერილი, წინააღმდეგ შემთხვევაში მათი მიღწევა შეუძლებელია.

ჩვენ ვემხრობით უნივერსალიზმის პრინციპს, რომელიც გულისხმობს ყველასათვის თანაბარი შესაძლებლობებისა და უფლებების მინიჭებას და დისკრიმინაციის აღმოფხვრას. უნივერსალიზმის მიხედვით ყველა მოქალაქე, მიუხედავად სოციალური კლასისა ერთნაირი უფლებეით სარგებლობს, რასაც საბოლოოდ კლასთაშორის სოლიდარობასთან მივყავართ. ამის ნათელი მაგალითია სკანდინავიის ქვეყნები, რომლების უნივერსალიზმის მაღალი დონით გამოირჩევა და სადაც მოქალაქის სოციალური უფლებები მაღალ დონეზეა დაცული. 

თანასწორობის პოლიტიკა მიმართული უნდა იყოს ყველასთვის თანაბარი პირობების შექმნისაკენ, იმისათვის რომ ყველამ თანაბრად შეძლოს ეკონომიკური დამოუკიდებლობის მიღწევა, ქვეყნის სოციალურ, კულტურულ, პოლიტიკურ პროცესში მონაწილეობა და განვითარება მიუხედავად სოციალური კლასისა, სქესისა და ა.შ.

 

კულტურული და რელიგიური მრავალფეროვნება:

თანასწორობის პოლიტიკა ყველა ეთნიკური თუ რელიგიური უმცირესობების ინტეგრაციის პოლიტიკასაც გულისხმობს. ჩვენ მიგვაჩნია, რომ ის კულტურული და რელიგიური ტრადიციები, რომელიც მათ პიროვნულ იდენტობას განსაზღვრავს საზოგადოების კულტურულ გამდიდრებას ემსახურება. გაუნათლებლობა და სხვისი კულტურისა თუ ტრდადიციების უპატივცემულობა რასიზმისთვის, ქსენოფობიისთვის, ჰომოფობიისა და რელიგიური ფუნდამენტალიზმისთვის ნაყოფიერ ნიადაგს ქმნის.

თანასწორობის პოლიტიკა მოითხოვს ერთმანეთის კეთილდღეობის დაფინანსებას სამართლიანი და სოლიდარული სახით. ჩვენ ახალგაზრდა სოცილისტებს მიგვაჩნია, რომ გადასახადების სისტემა უნდა იყოს სამართლიანი და დამოკიდებული იყოს გადამხდელის შესაძლებლობაზე, ხოლო სოციალური დახმარება გადანაწილებული უნდა იყოს საჭიროების მიხედვით.

 

 

ახალგაზრდა სოციალისტების საზაფხულო სკოლის კონფლიქტების სამუშაო ჯგუფი

(კეჩხობი 2012წ.)

 

საბჭოთაკავშირისდაშლამ ხელი შეუწყოსაქართველოშიკონფლიქტებისახალიკერების წარქმოქმნას, კერძოდ: აფხაზეთისადაცხინვალისრეგიონისსახით. 

 

წარმოგიდგენთახალგაზრდასოციალისტებისხედვასამკონფლიქტებთანდაკავშირებით.

 

ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით, საჭიროა ქართულმა მხარემ ქმედითი ნაბიჯები გადადგას აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონების და იქ მცხოვრები ადამიანების დასაბრუნდებლად. საქართველოსწინაშედგასმკაფიოამოცანა:მაქსიმალურადუნდაშეამციროსრუსეთისგავლენარეგიონებშიდაგაზარდოსთავისი, ამასკიმოახერხებსერთადერთიგზით, თავადუნდაიქცესყველაზესაჭიროდამიმზიდველპარტნიორადთავისივესეპარატისტულირეგიონებისთვის.

პირველ რიგში, უნდა გამოირიცხოს ტერიტორიების დაბრუნება ძალისმიერი მეთოდებით, საქართველო უნდა გახდეს აფხაზებისდა ოსებისყოველდღიური და პერსპექტიული უსაფრთხოების გარანტი, ასევე უარი უნდა ითქვას ამ რეგიონების მიმართ პოლიტიკური და ეკონომიკური ტიპის სანქციების დაწესებაზე.ხელი უნდა შეეწყოს ამ რეგიონების ეკონომიკური და ინფრასტრუქტურელი პროექტების განვითარებას. ქართულმამხარემხელი უნდაშეუწყოსქართველი, აფხაზიდა ოსიხალხისსამოქალაქო, მათ შორისდიალოგს, სხვადასხვასოციალურდაპროფესიულჯგუფებსშორისკონტაქტებისდამყარებასდაშემდგომშიგაღრმავებას.

კონფლიქტისსრულმასშაბიანიმოწესრიგებისფუძემდებლურიპრინციპიაკონფლიქტისშედეგადიძულებითგადაადგილებულპირთააფხაზეთშიდა ცხინვალის რეგიონშიღირსეულიდაბრუნებაგანურჩევლადმათიეთნიკურიწარმომავლობისა.

თუ ქართული მხარე ხელს შეუწყობს აფხაზებისა და ოსების განვითარებას და აგრძნობინებს მათ, რომ არ განხორციელდება აგრესია, რუსეთის როლი მინიმუმამდე იქნება დაყვანილი.

საერთაშორისო თანამეგობრობის მხრიდან საქართველოს მიმართ სანამ არსებობსმხარდაჭერადათემაარარისდახურული, საქართველოთავადინარჩუნებსგამთლიანებისშესაძლებლობას, რისთვისაცაუცილებელიადაუყოვნებლივგადაიდგასქმედითინაბიჯები, როგორც საშინაო, ისე საგარეო პოლიტიკური კურსის მიმართულებით,ჯერკიდევარსებულიშესაძლებლობებისგამოსაყენებლად.

საქართველოსინტერესებიმოითხოვსდიალოგისდაწყებასრგორც აფხაზებთან და ოსებთან, ისე რუსეთთანდათუქართულმა მხარემკვლავგააგრძელაურთიერთობებზეუარიიმმოტივით, რომრუსეთსოკუპირებულიაქვსჩვენიტერიტორიები, ეს, ფაქტობრივად, ამორირეგიონისდაკარგვასთანშეგუებასნიშნავს. 

უპირველესადაუცილებელიაგანთავისუფლებაიმილუზიისგან, რომსამხედროოპერაციითანსხვაერთჯერადიაქტითთუქმედებითაღვადგენთქვეყნისერთიანობასდარადგანიძულებაგამორიცხულია, ქვეყნისგაერთიანებისერთადერთგზადრჩებათავადაფხაზებისდაოსებისმონდომება-თუაფხაზებმადაოსებმაარმოინდომესსაქართველოშიდაბრუნება, მათძალითვერდავაბრუნებთ! ისინითავადუნდადარწმუნდნენ, რომსწორედსაქართველოშიცხოვრებაარისმათიკეთილდღეობისდაკულტურულ-ეკონომიკურიგანვითარების, თვითმყოფადობისშენარჩუნებისდაუსაფრთხოებისგარანტი. ამისგარეშექვეყნისგაერთიანებაზეფიქრიილუზიადდარჩება.

საქართველოს აქვს შანსი უახლოეს მომავალში გახდეს ევროპული ტიპის დემოკრატიული ქვეყანა, ჩვენ შეგვიძლია გავხდეთ რუსეთის კონკურენტები აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონისთვის და რამდენიმე წლის შემდეგ მათ არჩევანის გაკეთების შესაძლებლობა მივცეთ: ნეოიმპერიალისტური რუსეთი თუ დემოკრატიული საქართველო, რომელიც ევროპისკენ მიისწრაფის, ხოლო აფხაზებისა და ოსების ინტერესები, ცხადია ევროპისკენ არის ორიენტირებული.

ომიჯერგონებაშიდაცნობიერებაშიიწყებადამერერეალურად. წლებისწინჩვენსშორისდაწყებულიდა სამხედრო გზით გაგრძელებულიომი, სამწუხაროდ, დღესაც, სხვადსხვა ფორმებითგრძელდება,ომიოდესმეუნდადამთავრდესდაესთავდაპირველადუნდადამთავრდესჩვენსცნობიერებაში, რადგანომიუკვედამარცხებაა.

ქართულმამხარემ მაქსიმალურად უნდაშეუწყოსხელიაფხაზურიენისშენარჩუნებას,განვითარებასდააფხაზეთშიაფხაზურიენისსახელმწიფოენადგამოცხადებას. კიდევერთხელ, ხაზგასმითგვინდაავღნიშნოთ, რომჩვენთვისმიუღებელიამოწოდებაომისკენ, ომისპროპაგანდა, დასამხედრორიტორიკა.ქართველი,აფხაზიდა ოსიხალხისსურვილიმხოლოდმშვიდობადადიალოგია.

 

 

ახალგაზრდა სოციალისტების საზაფხულო სკოლის გარემოს დაცვის სამუშაო ჯგუფი

(კეჩხობი 2012წ.)

 

ჩვენ, ახალგაზრდასოციალისტებისგარემოსჯგუფმაგანვიხილეთ  საქართველოშიარსებულირამოდენიმეპრობლემა, რომელიცყველაზემეტსაფრთხესუქმნისგარემოს.

1.        წყლისდაბინდურება:

 

წყლის დაბინძურება თანამედროვეობის ერთ–ერთი სერიოზული პრობლემაა, იგი ადამიანის საქმიანობითაა  გამოწვეული.   მინერალური  სასუქები,  პესტიციდები,    9რომლებიც  წვიმების  დროსმინდვრებიდან ირეცხება0 სამრეწველო  და საყოფაცხოვრებო  ჩამდინარე წყლები    ხშირად    ყოველგვარი გაწმენდის გარეშე ჩაედინება მდინარეებში, ტბებსა და წყალსატევებში. განსაკუთრებით დაბინძურებულია მდ. მტკვარი, სადაც სპილენძის რაოდენობა 1000 ჯერ აღემატება დასაშვებ რაოდენობას. გამოკვლევებმა  აჩვენა,რომ მდინარე მტკვარში   რკინის  რაოდენობა  რუსთავიდან  მატულობს 305-ით, ასევე მატულობს ამონიუმის, ფენოლისა და თუთიის რაოდენობა, რაც გამოწვეულია საწარმოების  მიერ  გამოყენებული  ჩამდინარე  წყლებით.      ქალაქების კომუნალური და სამრეწველო ჩანადენების შედეგად დამარილიანება მტკვრის წყალში 2-3 ჯერ აღემატება დასაშვებს, გახსნილი ჟანგბადის კონცენტრაცია კი 2-3 ჯერ ნაკლებიადასაშვებ ნორმაზე.

ყოველდღიურადმატულობსდაბინდძურებისხარისხი, მაგალითისათვისაჭარაშიქ. ბათუმის  ნაგავსაყრელიმდებარეობსუშუალოდმდინარეჭოროხისპირას, ზღვიდან1,5 კმდაშორებით. ნაგავსაყრელიდანჩამდინარე წყლებითბინძურდებამდინარედაშემდეგზღვა. გარდაამისა, ხდებანარჩენებისწარეცხვაზღვისმოქცევების  დროს.  ქობულეთისნაგავსაყრელიგანსაკუთრებითახლოსარისგრუნტისწყლებთან, რაც დაბინძურებისსერიოზულსაფრთხესქმნის. აღსანიშნავია, რომქობულეთისნაგავსაყრელისტერიტორიაპოტენციურჭაობისნაკრძალსწამოადგენს. ხულოსადაშუახევისრაიონებშინაგავსაყრელებიასევეუშუალოდმდინარისპირას, აჭარისწყლის ხევებშიარის განთავსებული.    ნაგავსაყრელიმდინარერიონის შესართავთანმდებარეობსდახშირიწვიმებისპერიოდშიმდინარისადიდებისდროსნარჩენებისდიდინაწილიზღვაში ხვდება. აღსანიშნავია  ის  გამანადგურებელი ზიანი  გრუნტის წყლებზე, რომელსაც იწვევს ნაგავსაყრელებიდან,   ქარხნებიდან   და ფერმებიდან  ჩაჟონილი წყალი.  საქართველოში  ნაგავსაყრელებს  არ  აქვთ  შესაბამისი  გაუმტარი  ქვედა ფენა, რომელიც  დაიცავდა  ნაგავსაყრელებიდან  წვიმის  შედეგად  მიწაში  ჩაჟონილ  წყალს, რომელიც აღწევს გრუნტის წყლებამდე და  მნიშვნელოვნად აბინძურებს   მიწისქვეშა წყლებს ( რომლებიც უმეტესად გამოიყენება დასალევად ან უერთდება  მდინარეებს და ჩაედინება ზღვაში).

საყურაღებოა კომუნალური ნახმარი წყლებია მიერ გარემოს დაბინზურება, კომუნალურ ნახმარ წყლებს ეკუტვნის ფეკალური ჩამონადენი წყლები.   საქართველოს ზოგიერთ ქალაში გამწმენდი ნაგებობების არქონის ან დაზიანების გამო ფეკალური მასები პირდაპირ მდინარეში ჩაედინება. მაგალითად მდინარე მტკვარში სანიაღვრე კანალიზაცია ყოველგვარი გაწმენდის გარეშე ჩაედინება.

გარდაამისა, შავიზღვამუდმივადბინძურდებაბათუმისნავთობგადამამუშავებელი ქარხნით. ამისშედეგადაც ცოცხალი ორგანიზმებისსიკვდილიანობა უკვე საგანგაშო მაშტაბებს იღებს.   ამასთან ერთად, უარესდებასასმელიწყლისხარისხიცდაიზღუდებაწყლისრეკრეაციულიმიზნითგამოყენება. მდინარეების, ტბებისდა სხვა წლის  ობიექტებისდაბინძურების მიზეზი ძირითადად ადამიანიდან მომდინარეობს.. ესშეიძლებაიყოსსაწარმოებიდანგამომავალიდაბინძურებული  ჩამდინარეწყლები, გაუმართავისაკანალიზაციოსისტემებიდაარასათანადოგამწმენდინაგებობები,  სასოფლო-სამეურნეო მიწებიდან თუ დასახლებული პუნქტებიდანწვიმის შედეგად წარმოქმნილიჩამონადენები, დასხვა.  ყოველივე ამის შემდეგწყალშიხვდებაისეთიპესტიციდები, სასუქები, ნავთობპროდუქტები, მძიმემეტალები, ქიმიურიდასამრეწველოპროცესების,ასევესაყოფაცხოვრებოსაქმიანობებისშედეგადწარმოქმნილი/გამოყოფილისხვადასხვანივთიერებები, რომლებიცუამრავიდაავადებისსაწყისიფაქტორებიხდებიან.  უარყოფითიზეგავლენაადამიანისჯანმრთელობაზევლინდება  დაასევესერიოზულიზიანიადგებამდინარისლოკალურგარემოს.

ჭარბი ნალექების და კოკისპირულიწვიმების დროს წყალსადენების სათავო ნაგებობების დაზიანება ხშირია, ხოლოსოფლებში სადაც ცენტრალიზირებულწყალსადენები არ არის მოსახლეობა სასმელ წყალს  ჭებიდან ანბუნებრივი წყაროებიდან ღებულობს და თუ ჭები გამდინარე წყლებით დაიფარა,  შესაძლოა მას დაბინძურებული წყლებიც შეერიოს, ამ დროს მოსახლეობის დაინფიცირების რისკიიზრდება.    მიკრო ორგანიზმებითა და ქიმიური ნივთიერებებით   დაბინძურებული სასმელი წყალი კი    ნაწლავური და ინფექციურიდაავადებების ერთ–ერთი ძირითადი გამომწვევი მიზეზია. სწორედამიტომ გაზაფხულობით ხშირია სხვადასხვა ინფექციური დაავადებების შემთხვევები როგორცდასავლეთ ისე აღმოსავლეთსაქართველოში.

ასევეელექტროენერგიისგამამომუშავებელისადგურებიდანმდინარეებშიჩაშვებულიწყლისტემპერატურაეცემა, ესმდინარეებისთერმულდაბინძურებასიწვევს. ესუკანასკნელიმდინარისეკოსისტემაზეუარყოფითიგავლენითხასიათდება: გარკვეულტემპერატურულრეჟიმთანადაპტირებულითევზებითუსხვაორგანიზმებიტემპერატურისასეთიმკვეთრიდაცემისგამოიხოცებიან. ქვეყანაშიდახვეწილისაკანონმდებლობაზისარსებობისადასხვამრავალიმაკონტროლებელიმექანიზმების  არსებობისაუცილებლობასთანერთად,  დიდიშეიძლებაიყოსსაზოგადოებისადა  თითოეულიჩვენთაგანისწვლილიამმიმართულებით. მაგალითად, პესტიციდებისადასასუქებისმოხმარებაზეუარისთქმითანმათიზომიერიმოხმარებით,  ავტონომიურისაკანალიზაციოსისტემისგამართულმდგომარეობაშიმოყვანით, რათაარმოხდესმიმდებარეწყალსატევებისათუგრუნტისწყლისდაბინძურება, ნაგავსაყრელებისმდინარისგანდაგრუნტისწყლებისგანმოშორებითგანთავსებითდასხვაღონისძიებებისგატარებით, ჩვენშეგვიძლიაგარკვეულიწვლილიშევიტანოთწყლისობიექტებისდაცვაში. შეგვიძლიაგავაუმჯობესოთწყლისმდგომარეობადაამასთანავე  ჩვენისაცხოვრებელიპირობები.

 

 

2.        ნაგავსაყრელები:

ნაგავსაყრელებიდაზოგადადნარჩენებირომლისმიზეზითაცტოქსიკურმანივთიერებებმადასაშვებნორმაზემეტადმოიმატა, რასაცმოჰყვებასხვადასხვაქრონიკულიდაავადებებისმკვეთრიზრდა. ჩვენცხადადგვაქვსწარმოდგენილინაგვისპრობლემასაქართველოშირადონეზედგას. როგორცწესი, არხდებასახიფათოფრაქციისგამოცალკევებასაყოფაცხოვრებოდასამრეწველონარჩენებიდან. არხდებანარჩენებისგაუვნებელყოფა. ნარჩენებისგანთავსებისასარარისუზრუნველყოფილინარჩენებისიზოლირებამიწისადამიწისქვეშაწყლებისაგან. შედეგად, ნარჩენებიგარემოსდაბინძურებისერთ-ერთმნიშვნელოვანწყაროსწარმოადგენსსაქართველოში.   საჭიროაპატარანაბიჯებისგადადგმარათაბოლოსშესამჩნევშედეგსმივაღწიოთ.

საყოფაცხოვრებონარჩენებისნაგავსაყრელებიდაბინძურებისსერიოზულსაფრთხესწარმოადგენენ, რამდენადაცარცერთიმათგანიარარისმოწყობილიგარემოსდაცვითიპრინციპებისგათვალისწინებით. ნარჩენებიუმეტესადპირდაპირიყრებაამისათვისსპეციალურადგამოყოფილადგილებში, დაშრევებისადასაიზოლაციოფენითგადაფარვისგარეშე. არარისუზრუნველყოფილინაგავსაყრელისფსკერისგამართულობა. არარსებობსსადრენაჟოსისტემა. ამდენად, წვიმისნაწრეტიწყალინარჩენებისფენებისგავლისშემდეგ, მიწისქვეშაწყლებისადამიწისდაბინძურებასიწვევს. გარდაამისა, ხშირიააალებისშემთხვევები, რაცჰაერისდაბინძურებისსერიოზულიწყაროა. საყოფაცხოვრებონაგავსაყრელებისუმეტესობისადგილისშერჩევაარგანხორციელებულაგარემოზემიყენებულიზიანისრისკისგათვალისწინებით. ხშირადნაგავსაყრელებიდასაშვებზეახლოსმდებარეობენსაცხოვრებელიპუნქტებიდან, მდინარეებიდანდაზღვიდან. პირველრიგშიუნდადაიხვეწოსნაგვისგამტანისისტემა(განსაკუთრებითრეგიონებში) რადგანსაკმაოდდიდიაუკანონონაგავსსაყრელებისრიცხვი. ჩვენიაზრითუკეთესიიქნებანაგავსაყრელებისშემცირებადამათიიზოლაცია, რათაცხოველებსაღარმიეცეთსაშუალებაიქ,,გამოკვების”, რომელიცშემდეგშიინფექციებისგავრცელების ძირითადიწყაროხდება.

აღსანიშნავიარეგიონებშინაგავსაყრელებისპრობლემა, რომლისფუნქციასძირითადადმდინარისანხევისსანაპიროებიითავსებენ, რაცდამატებითი, უკონტროლოდაბინძურებისკერებსქმნისდაასევეართულებსნარჩენებისაღრიცხვას. გარემოსძირითადისხვადამაბინძურებელისაწარმოები: ნავთობგადამამუშავებელი, სასარგებლოწიაღისეულისმომპოვებელი, სინთეზურიამიაკის, ლაქ-საღებავებისმწარმოებელი, სამშენებლომასალებისგადამამუშავებელიობიექტები, რომელებიცქმნიანახალსაშიშდაბინძურებულკერებსდამათიკონტროლიუნდამოხდესსახელმწიფოსრეგულაციებით.

დაბინძურებისრეალურიმასშტაბებიშეუსწავლელიადაამდენად, უცნობიაარსებულინაგავსაყრელებისრეალურისაფრთხედაგავლენაგარემოსადაადამიანისჯანმრთელობაზე. 

 

3.        ნადირეობა:

გადაშენებისსაფრთხისწინაშემყოფსახეობებზენადირობისდაშვებამგამოუსწორებელიზიანიმიაყენასაქართველოსუნიკალურბიომრავალფეროვნებას.2011 წლისდეკემბრისბოლოს, ახალიწლისწინადღეებში, საქართველოსმთავრობამგადაშენებისსაფრთხისწინაშემყოფწითელნუსხაშიშეტანილცხოველებზენადირობისდაშვებისმიზნითრამდენიმენორმატიულიაქტიგამოსცა.ესგადაწყვეტილებაგანსაკუთრებითშემაშფოთებელიაიმფონზე, როდესაცმთავრობასარანაირიმექანიზმიარაქვსშემუშავებულინადირობისათვისნებადართულტერიტორიებზეკონტროლის, მონიტორინგის, ბრაკონიერობასთანბრძოლის, ცხოველთადაცვისადააღწერისთვის;

მოკლეხანშიშესაძლებელიაკრიტიკულდონემდეშემცირდესსაქართველოშინიამორის, ირმის, აღმოსავლეთდადასავლეთკავკასიურიჯიხვის, არჩვის, დათვის  სახეობები.  ამგვარიგადაწყვეტილებებიშეუფერებელიაცივილური, დასავლურღირებულებებზეორიენტირებულისახელმწიფოსთვისდალახავსჩვენიქვეყნისიმიჯს.  მთავრობამგადაშენებისსაფრთხისწინაშემყოფწითელნუსხაშიშეტანილცხოველთასახეობებზენადირობისდაშვებაზეგადაწყვეტილებამიიღონაჩქარევადდაგაუმჭვირვალედ, დაინტერესებულისაზოგადოებისჩართვისგარეშე. საქართველოშიარარისუზრუნველყოფილიუკანონონადირობისკონტროლი; არჩატარებულაწითელინუსხისსახეობებისაღდგენისქმედითიღონისძიებები; ვერჩამოყალიბდაწითელინუსხისსახეობებისმონიტორინგი. გარემოსდაცვითკანონდებლობაშიგაუმჭვირვალედმიღებულიასეთიცვლილებებირეალურიგაქრობისწინაშედააყენებსისედაცმცირერიცხოვანსახეობებს, აზრსუკარგავსქვეყანაშიწითელინუსხისარსებობას, რამდენადაცმასშიშეტანილსახეობებსარავითარიგანსაკუთრებულიდაცვითისტატუსიაღარაქვთ. ამეტაპზეწითელინუსხისმაღალიკატეგორიისსაფრთხისწინაშემყოფდაუკიდურესადმცირერიცხოვანსახეობებზე(ირემსადანიამორზე) ნადირობისკვოტებისდადგენასრულიადმიუღებლადმიგვაჩნია. ხოლოდანარჩენსახეობებზეგანსაზღვრულიკვოტები, სათანადოინფორმაციისარარსებობისგამოარალოგიკურადგვეჩვენება. ამასთანწითელნუსხაშიშესულცხოველთამდგომარეობასართულებსისფაქტი, რომსაქართველოშიკანონინადირობისშესახებარარსებობს. არსებობსმხოლოდსაქართველოსგარემოსდაცვისადაბუნებრივირესურსებისმინისტრისბრძანებან512 (2005 წლის7 დეკემბერი) ,,ცხოველთასამყაროსობიექტების, მათისახეობებისმიხედვითმოპოვებისწესების, ვადებისადამოპოვებისათვისდაშვებულიიარაღისადამოწყობილობებისჩამონათვალისშესახებდებულებისდამტკიცების”.

 

4.        ჰიდროელექტროსადგურები:

თებერვალშისაქართველოსსხვადასხვარეგიონშითხუთმეტიახალიჰიდროელექტროსადგურისმშენებლობადაიწყო, ესსაქართველოსენერგეტიკულიდამოუკიდებლობისგარანტიისგაზრდასისახავსმიზნად, ასევეადგილობრივიმოსახლეობისდასაქმბებას, მაგრამფაქტებიდაექსპერტთადასკვნებიშემაშფოთებელია. დასაქმებულთაუმრავლესობასწარმოადგენსჩინელიმოსახლეობა(90%). ამასთან  ათასობითჰექტარიფართობისსასოფლო-სამეურნეოსავარგულიდატყისმასივიინვესტორებსსიმბოლურთანხად, 1 დოლარადგადაეცათ.  გამომუშავებულიენერგიაგამიზნულიათურქეთისთვის, ამიტომსაქართველოშიდენისღირებულებაარდაიკლებს. სულდაგეგმილიაოცდაათამდეჰესისმშენებლობა, აქედან15 დიდიმაშტაბის. ამმშენებლობებისგავლენადიდიალოკალურკლიმატზე, ესმოიცავსფლორას, ფაუნას, ჰავას, მტკნარიწყლებისდაზღვისსანაპიროებისსამომავლომდგომარეობას, ასევეზიანიმიადგებაკულტურულმემკვიდრეობას, მიწათსარგებლობას, ჰაერს დაა.შ.  განსაკუთრებითაღსანიშნავიახუდონჰესისმშენებლობა, რომელიცარისყველაზემაშტაბური.ისშენდებასეისმურადაქტიურზონაში, მისიმშენებლობასაფრთხესუქმნისრამოდენიმესოფელს.

ჰესებისმშენებლობისთვისსაჭიროაგაიჩეხოსრამდენიმეათეულიჰექტარიტყე, რაცგამოიწვევსლოკალურიგარემოსმთლიანადცვლილებას. მოხდებაცხოველთადაფრინველთამიგრაცია, განადგურდებაუნიკალურიჯიშისმცენარეულობა, მათშორისენდემურინარგავები. ტყისმასივისადგილასწყლისდაგუბებაუარყოფითადიმოქმედებსკლიმატზე(გამოიწვევსტემპერატურისმატებას).  ისეთიპატარაქვეყნისთვის, როგორიცსაქართველოა15 დიდიდაამდენივეპატარაჰესისმშენებლობითგამოწვეულქნება ლოკალურიკლიმატისდათბობა.  მთლიანად შეიცვლება ფლორა და ფაუნა, ამ ადგილებიდან მოხდება ცხოველთა და ფრინველთა მიგრაცია.

ჩვენი აზრით გასათვალისწინებელიადა განსახილველია ალტერნატიულგამოსავლის გზების ძიება. დღესაქტუალურიაქარის, მზის, გეოთერმულიწყლების, ბიოგაზისადასხვა, ეკოლოგიურადსუფთაენერგიისწყაროებისგამოყენებაელექტროენერგიისწარმოებისადასხვაპრაქტიკულიდანიშნულებისათვის. აღნიშნულიენერგიებიდანსაქართველოშიყველასგამოყენებააშესაძლებელი, რითაცარანაირიპრობლემაარშეექმნებაბუნებასდაადამიანებს, არცფლორისადაფაუნისწამომადგენლებს.

 

5.                  ხე–ტყე:

ჩვენი, ახლგაზრდასოციალიტებისაზრითუნდა იყოს საკანონმდებლო რეგულაცია რომელიც მკაცრად გააკონტროლებს ხე–ტყეს, მათ გაჩეხვასა და გაჩეხილი ხე–ტყის აღდგენით სამუშაობს.

ასევე ვფიქრობთ, რომ სავალდებულოუნდაგახდესმაკულატურისშეგროვებადიდიკომპანიებისთვისდადაწესებულებებისთვის, ესიქნებაკიდევერთიწინგადადგმულინაბიჯიბუნებისდაცვაში, მაკულატურისშეგროვებაშეამცირებსტყისგაჩეხვას. 

 

 

 

ახალგაზრდა სოციალისტების საზაფხულო სკოლის ახალგაზრდული პოლიტიკის  სამუშაო ჯგუფი

(კეჩხობი 2012წ.)

 

უმაღლესი განათლების სოციალურ–ეკონომიკური ასპექტები: დასაქმება

პრობლემა:

სტუდენტური დასაქმების მოგვარების პროცესი უნდა წარიმართოს სამი მიმართულებით:

1.კარიერული წინსვლის სამსახურები უნივერსიტეტებში

2.სახელმწიფოს პოლიტიკა სტუდენტების დასაქმების პრობლემის მოგვარეების საკითხებში

3.საგანმანათლებლო პროგრამებში პრაკტიკული ცოდნის შეტანა

ჩვენ საზაფხულო ბანაკის ახალგაზრდული პოლიტიკის სამუშაო ჯგუფი მივიჩნევთ, რომ პრობლემის მოსაგვარებლად აუცილებელია სამივე ზემოთ აღნიშნული მოგვარების გზების განხორციელება.  თუმცა მუშაობის, განხილვისა და შეფასების შედეგად ჩვენ გამოვყავით ჩვენი პრიორიტეტი.

1. კარიერული წინსვლის სამსახურები უნივერსიტეტებში.

ჩვენ მივიჩნევთ, რომ კონკურენცია და ძალთა ბალანსი არის ის მექანიზმები რომელსაც შეუძლია მამოძრავებელი გახდეს რიგი პრობლემების გადაჭრის გზაზე. აქედან გამომდინარე ბანაკის თემატური ჯგუფის აზრით მნიშვნელოვანია ყველა უნივერსიტეტისთვის სავალდებულო გახდეს კარიერული წინსვლის სამსახურები.

·      სტუდენტების და კურსდამთავრებულების ბაზები, მათი CV–ები, კომპეტენციები

·      სამუშაო ბაზრის მუდმივი კვლევა: ახალი გამოწვევების შეფასება, ბაზარზე არსებული მოთხოვნადი პოზიციები

·      დამსაქმებლებთან მუდმივი კონტაქტი და პარტნიორების მოძიება.

·      მუდმივი შეხვედრეები დამსაქმებლებსა და სტუდენტებს შორის

·      ბაზრის კვლევის შედეგად მუდმივად განახლებადი სატრეინინგო პროგრამების შემუშავება და სტუდენტების მომზადება

უნივერსიტეტებს შორის არსებობს კონკურენცია და ერთ უნივერსიტეტში ამ სამსახურის შედეგიანად მუშაობა გამოიწვევს სხვა უნივერსიტეტების მიბაძვას.

 

2. სახელმწიფოს პოლიტიკა სტუდენტების დასაქმების პრობლემის მოგვარების საკითხებში

ჩვენი აზრით სახელმწიფომ უნდა შექმნას პრობლემის მოგვარების სახელმწიფო კომისია რომლის შემადგენლობაში შევლენ: სახელმწიფოს სტრუქტურის ის წარმომადგენლები რომელთაც აქვთ შეხება სტუდენტებთან და მათ დასაქმებასთან/სოციალურ საკითხებთან; ასევე არასამთავრობო ორგანიზაციები, პროფკავშრები, პარტლამეტში არსებული პარტიების ახალგაზრდულები, უნივერსიტეტის წარმომადგენლები და დამსაქმებლების ასოციაციები.

მათ უნდა მოახდინონ ქვეყნის მაშტაბით კვლევა პრობლემის გამომწვევი მიზეზების და მათი გადაჭრის გზების, უნდა მოხდეს შემუშავება საკანონმდებლო ბაზის, უნდა მოხდეს მოძიება შეღავათების იმ დამსაქმებლებისთვის ვინც დაასაქმებს სტუდენტებს (უნდა გამოიყოს „სტუდენტური პოზიციები და სამსახურები“) , უნდა მოხდეს უნივერსიტეტის სასწავლო პროგრამების გადახედვა და უნდა მისცენ რჩევები და რეკომენდაციები ცვლილებების შეტანის საკითხებში, ხშირ შემთხვევაში უნდა მოხდეს პარლამენტში საკანონმდებლო ინიციატივების მომზადება.

ქვეყანაში არსებული ერთპარტიული მართველობიდან გამომდინარე, ჩვენ მივიჩნევთ რომ მხოლოდ სახელმწიფოს იმედზე მიშვება პრობლემის მოგვარების საკითხები არ იქნება მართებული რადგან კონკურენციის, განსხვავებული აზრის და ძალთა ბალანსის არ არსებობის ფონზე დიდი შანსია სხვადასხვა ინტერესებიდან გამომდინარე დაიბლოკოს რიგი ინიციატივები, ან არ მოხდეს ჭეშმარიტი დისკუსია პრობლემის მოგვარების საკითხებზე. რაც გამოიწვევს არასათანადო გადაწყვეტილებების მიღებას.

 

1.            საგანმანათლებლო პროგრამებში პრაკტიკული ცოდნის შეტანა

პროგრამებში არ არსებობს პრაქტიკული ცოდნის მიღების დიდი საშუალებები. ჩვენ მივიჩნევთ რომ სასწავლო პროგრამები აუციელბლად უნდა იყოს გათვალისწინებული შემდეგი საკითხები:

·      სავალდებულო პრაქტიკები პროფესიის მიხედვით

·      პრაქტიკოსი ლექტორები: საჭიროა რამოდნეიმე მნიშვნელოვან საგანზე მოწვეული იყოს პრაქტიკოსი ლექტორები, რომლებიც მუშაობენ საგნიდან გამომდინარე და ლექციის დატვირთვა იქნება თეორიების შესწავლასთან ერთად პრაქტიკული გამოცდილების გაზიარება თუ როგორ ხდება რეალურ ცხოვრებაში თეორიების დანერგვა და განხორციელება

·      პროგრამაში უნდა იყოს განსაზღვრული თითო სალექციო კურსი რამდენ პრაქტიკულ საკითხს მოიცავს, როგორიცაა მოწვეული პროფესიონალები, დებატები, დისკუსიები, პრაქტიკული დავალებების განხორციელება და ა.შ.

 

დასკვნა:კარიერული წინსვლის სამსახურების არსებობა უნივერსიტეტებში იქნება ერთგვარი სტიმული სტუდენტებისათვის და პროფესიონალი კადრების მიღების კარგი საშუალება. საქართველოში შექმნილი დღევანდელი ვითარებიდან გამომდინარე ეს ალტერნატივა ახალგაზრდული პოლიტიკის ჯგუფის აზრით არის ყველაზე ოპტიმალური მოცემულ ვარიანტებს შორის. თუმცა არანაკლებ დიდი როლი აკისრიათ საგანმანათლებლო პროგრამაში პრაქტიკული ცოდნის შეტანასა და დასაქმების პრობლემის მოგვარების სახელმწიფო კომისიის შექმნას,რომლებიც იმუშავებენ იმ სქემით, რასაც ახალგაზრდული პოლიტიკის ჯგუფი სთავაზობს.

 

 

ახალგაზრდა სოციალისტების საზაფხულო სკოლის გენდერული თანასწორობის  სამუშაო ჯგუფი

(კეჩხობი 2012წ.)

შესავალი

          ჰარმონიული, სოციალური სამართლიანობის პრინციპებზე დაფუძნებული საზოგადოებისერთ-ერთიარსებითიმახასიათებელიაგენდერულითანასწორობა,რაცნიშნავსიმას,რომქალსადამამაკაცსაქვთთანაბარ უფლებებიმოახდინონთავიანთიპოტენციალისსრულირეალიზაციადათანაბრადმიიღონმონაწილეობაპოლიტიკური,ეკონომიკური,სოციალურიდაკულტურულიგანვითარებისპროცესებში.დემოკრატიულსაზოგადოებაშიაღიარებულია,რომადამიანებსაქვთსხვადასხვაღირებულებები დამიზნები,სხვადასხვასაჭიროებებიდაცხოვრებისწესი,ამიტომმათიინტერესებითანაბრადუნდაიყოსგათვალისწინებულიყველადონეზე, ისინი უნდასარგებლობდნენთანაბარიუფლებებითა დაშესაძლებლობებითდაჰქონდეთერთნაირიპასუხისმგებლობებიდავალდებულებები.

 

გენდერული თანასწორობა თანამედროვე სოციალურ-პოლიტიკურ პროცესში

         ცნობილია, რომ პოლიტიკაში ქალები ნაკლებად არიან ჩართულნი, რაც გამოწვეულია საზოგადოებაში არსებული ტრადიციული წარმოდგენებით, რომლის მიხედვითაც პოლიტიკა არ არის ქალისთვის შესაბამისი საქმიანობა. არსებობს სტერეოტიპი, რომ მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება არის მამაკაცების პრეროგატივა.

          მე-20 საუკუნის ბოლოსთვის ქვეყნების 95%-ში ქალებს მოპოვებული ქონდათ საარჩევნო უფლებები, მაგრამ მიუხედავად ამისა 1998 წლისთვის მსოფლიო მაშტაბით პარტიების მხოლოდ 11% ყავდა ქალი ლიდერი. პოლიტიკაში ქალთა როლის გაზრდის ხელისშემშლელად პოლიტიკურ, სოციალურ-ეკონომიკურ, იდეოლოგიურ და ფსიქოლოგიურ მიზეზებს გამოყოფენ.

           გენდერს პოლიტიკაში ორი ერთმანეთთან დაკავშირებული მხარე აქვს. ერთი ქალის წარმომადგენლობას შეეხება, ხოლო მეორე ქალთა პრობლემებზე ზრუნვას. გამოკითხულმა ექსპერტებმა და პოლიტიკოსებმა გამოხატეს საკუთარი მოლოდინები ქალი და მამაკაცი პოლიტიკოსების მიმართ, უმეტესი მათგანი აღნიშნავდა, რომ არ განასხვავებდნენ ქალ და მამაკაც ლიდერებს სქესის მიხედვით და როგორც ქალი, ასევე მამაკაცი ლიდერებისგან მოელოდნენ ისეთ თვისებებს, როგორიცაა პატიოსნება, პასუხისმეგბლობა, გონიერება, სწორი ხედვა და ა.შ.

            საქართველოში ქალების აქტივობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ისტორიული რეალობაა. ამასთან მიმართებაში ყველაზე ხშირად ახსენებენ თამარ მეფეს, რომლის სახელთანაცაა დაკავშირებული ქვეყნის დიდება.

           დღესდღეობით საქართველოს კანონმდებლობა ქალთა და მამაკაცთა ამომრჩეველს თანაბარ უფლებებს ანიჭებს, თუმცა არსებული თანასწორობა ძალზე შეზღუდულია, რითაც გაეროს დასახულ მიზანს 30%-ით ჩამორჩება.

ქალთა საკითხების სამთავრობო დონეზე წამოწევის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი იყო 1995 წელს პეკინში გამართული ქალთა IV მსოფლიო კონფერენცია. ამ კონფერენციაზე საქართველო შეუერთდა იმ ქვეყანათა რიცხვს, რომლებიც შეთანხმდნენ, რომ შეემუშავებინათ ქალთა მდგომარეობის

         რაც შეეხება საქართველოს ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებას, ბოლო 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნებისას 150-კაციან პარლამენტში სულ 9 ქალია , მათ შორის 8 პროპორციული წესით არის არჩეული, 1კი მაჟორიტარული სიით.  ქვეყნისათვის, სადაც მოსახლეობის 53% ქალები შეადგენენ, ამგვარი თანაფარდობა საკმაოდ არაადეკვატურია.

 

  კვოტირების სისტემა

        გენდერული კვოტა არის  აპრობირებული მეთოდი ქალთა მონაწილეობის გასააქტიურებლად პოლიტიკურ ინსტიტუციებში - საკანომდებლო თუ აღმასრულებელ ხელისუფლებაში.  კვოტირების იდეა მოიზარებს ქალთა დაცვას პოლიტიკური იზოლაციისგან. მთელს მსოფლიოში ქალთა 30 პროცენტიანი წარმომადგენლობა ითვლება ე.წ. „კრიტიკულ მასად“, რომელიც საშუალებას აძლევს ქალებს, როგორც ინტერესთა ჯგუფს, სახელმწიფო პოლიტიკაზე საგრძნობი გავლენა მოახდინონ. გაეროს 1990 წლის ქალთა მდგომარეობის გაუმჯობესების რეკომენდაციის თანახმად - 30 პროცენტიანი კვოტირება განიხილება, როგორც დირექტიული ხასიათის მინიმალური მოთხოვნა სახელმწიფო სტრუქტურების დემოკრატიზაციისათვის.

           კვოტირების სისტემა დროებითი, იძულებითი, ხელოვნური ღონისძიებაა, მაგრამ რადგანაც ქალთა ჩართვა სახელმწიფოს მმართველ სტრუქტურებში მრავალ ბარიერთანაა დაკავშირებული, კვოტირება, როგორც იძულებითი ზომა, ამ ბარიერების გადალახავს ემსახურება.

         კვოტირების  მოწინააღმდეგეთა მთავარი არგუმენტი პარლამენტში არაპროფესიონალი კადრების შედინების საშიშროებაა. თუმცა რა თქმა უნდა ეს არ არის გასამართლებელი, არამედ სწორედ სახელმწიფომ უნდა დაისახოს მიზნად, რომ  პროფესიონალები მოიძიოს და წაახალისოს, ხოლო არაპროფესიონალები - მოამზადოს, ამისათვის რა თქმა უნდა საჭიროა პოლიტიკური ნება და ძალაუფლების გადანაწილების რეალური სურვილი.

 

რეკომენდაციები:

1.      სახელმწიფომ უნდა შეიმუშავოს გენდერული თანასწორობის მიღწევის ეფექტური სტრატეგია და შექმნას თანასწორობის უზრუნველყოფის კონკრეტული მექანიზმები.

2.      ხელი უნდა შეეწყოს გენდერული განზომილების პოლიტიკური სტრატეგიების შემუშავებაში.

3.      სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს ამომრჩეველ ქალთა განათლების პროგრამების განხორციელება და ასევე პოლიტიკაში ჩართულ ქალთა შემდგომი პოლიტიკური განათლება და მათი კვალიფიკაციის ამაღლება.

4.      გენდერული ბალანსის გაუმჯობესებისათვის ქალები საზოგადოებრივ პროცესებში, მათ შორის პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღებისას,  თანაბრად უნდა იყვნენ  ჩართულნი.

5.      ხელისუფლების მიერ კვოტების შემოღება როგორც სახელისუფლებო ორგანოებში, ასევე პოლიტიკური პარტიებისათვის, რაც ეფექტური მეთოდია პოლიტიკოს ქალთა გაზრდისათვის.

6.      პარტიების შიდა დემოკრატიის ამაღლება, მათი სტიმულირება გენდერული კვოტირების გათვალისწინების დროს.

7.      ქვეყანაში არსებული საკანონმდებლო ბაზის დახვეწა ( პოლიტიკასა თუ სხვადასხვა სფეროებში გენდერული ბალანსის დაცვისათვის).

8.      მას-მედიის აქტიური ჩართვა და მხარდაჭერა ქალთა პოლიტიკური აქტიურობის წარმოსაჩენად.

9.      კანდიდატი ქალების მობილიზება და მხარდაჭერა.

 

დასაქმებისგენდერულისაკითხებისაქართველოში. გენდერულითანასწორობაშრომისბაზარზე(შრომისბაზრისგენდერულიპარამეტრები)

            2006 წელსსაქართველოსპარლამენტმა  მიიღოახალიშრომისკოდექსი, რომელშიცწარმოადგენსშრომითიურთიერთობებისმარეგულირებელძირითადდოკუმენტს. კოდექსისმე-2 მუხლისმე-3 ნაწილისთანახმად,, შრომითურთიერთობაშიაკრძალულიანებისმიერისახისდისკრიმინაციარასის, კანისფერის, ენის, ეთნიკურიდასოციალურიკუთვნილების, ეროვნების, წარმოშობის, ასაკის, სქესის, დაა.შ. ამმუხლისგანმარტებიდანჩანსრომკანონმდებელიითვალისწინებსდისკრიმინაციისაკრძალვასმხოლოდსახელშეკრულებოეტაპზემაგრამკოდექსიარაფერსამბობსდისკრიმინაციისაკრძალვაზეწინასახელშეკრულებოპერიოდში.  აქედანგამომდინარეარსებობსსაფრთხე, რომმოხდესამპრინციპისდარღვევადაძირითადადესხდებაქალთასაზიანოდ.

          ამრიცხვებიდანაცკინათლადჩანსრომსაქართველოშიდასაქმებისგენდერულიპარამეტრებიდარღვეულიადაამმხრივუფროდაუცველმხარედგვევლინებაქალი. კაპიტალისტურისისტემაგანაპირობებსისეთიმდგომარეობისდასაზოგადოებისდამკვიდრებასსადაცდასაქმებისდროსუპირატესობაენიჭებათმამაკაცებს, ვინაიდანითვლება, რომქალი, როგორცწესიდაკავებულიაოჯახისსაქმითდამისმიერშესრულებულისამუშაოარიქნებაისეთიხარისხიანი, როგორიცმამაკაცის. აქედანგამომდინარესაკმაოდძნელიაასეთისისტემისპირობებში, მიაღწიოგენდერულთანასწორობასშრომისბაზარზე. დასაქმებისასგენდერულითანასწორობისდაცვაარისერთერთისაფუძველიიმისათვისმიღწეული იქნეს გენდერული თანასწორობა ზოგადად ყველა სფეროში, რადგანაც დასაქმებული ქალი ფინანსურად დამოუკიდებელია და აღარ განიცდის ეკონომიკურ ძალადობას.

            საქართველოსსტატისტიკისდეპარტამენტისეროვნულისამსახურისმიერჩატარებული2011 წლისაღწერისთანახმადსაქართველოშიცხოვრობს4 469 200 ადამიანი. აქედან2 127 300 კაციდა2 341 900 ქალი. მიუხედავადამისაოფიციალურიმონაცემებითდასაქმებულიაუფრომეტიკაცივიდრექალი. კერძოდ851 400 კაციდა776 700 ქალი. პროცენტულადდასაქმებულმამაკაცთარიცხვიუდრის61.2 %, ხოლოდასაქმებულქალთარიცხვიშეადგენს47.5 %-ს.  

 

დისკრიმინაცია შრომის ბაზარზე: „შუშის ჭერი“

        სიახლესარწარმოადგენსისფაქტი, რომქალებსსაპასუხისმგებლოთანამდებობისდაკავებაუჭირთ. საზოგადობებახშირადეჭვისთვალითუყურებსმათშესაძლებლობებს. ამმოსაზრებისსაილუსტრაციოდმოვიხმოთკონკრეტულისტატისტიკა. საპარლამენტოთუსხვატიპისარჩევნებისანალიზმაგამოავლინაერთინიშანდობლივიტენდენცია: ამათუიმსტრუქტურაშისხვადასხვათანამდებობებზეარჩეულქალთარაოდენობამითუფრონაკლებია, რაცუფრომაღალიაშესაბამისიარჩევითიორგანოსსტატუსი. ყველაზედაბალირგოლისდონეზე, სოფლისსაკრებულოში, ქალთარიცხვიაღემატებამამაკაცებისას, რაიონისსაკრებულოშიმათირაოდენობათანაბარია, ხოლოიერარქიისუფრომაღალდონეზე, ქალთარაოდეობამკვეთრადმცირდება. ამისიმიზიეზიისაა, რომქალებიგანდევნილნიარიანიმსფეროდან, სადაცძალაუფლებადაფინანსებიმეტია.

 

თანაბარი ანაზღაურება თანაბარი შრომისთვის

       რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს საქართველოში სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემების თანახმად დღესდღეობითსაქართველოშიქალიიღებს50 % ნაკლებანაზღაურებასვიდერემამაკაციზუსტადიმავესამუშაოსათვის.

       აღსანიშნავია, ანაზღაურებისმხრივდიფერენციაცია, რომელიცეყრდნობაარაკვალიფიკაციასანგამოცდილებას, არამედსქესობრივინიშნითსხვაობას. სტატისტიკურად, ერთნაირიპროფესიულიუნარ-ჩვევებისქალისადამამაკაცისხელფასიგანსხვავდებაერთმანეთისაგანსიდიდითამუკანასკნელისსასარგებლოდ. მიუხედავადსაკანონმდებლოდონეზედეკლარირებულითანასწორობისა, ე.წ. „გამჭვირვალეჭერის“ პრინციპისერიოზულდაბრკოლებასუქმნისქალებსმაღალთანამდებობრივრგოლებზედამკვიდრებისკუთხით. ამეკონომიკურტერმინშიიგულისხმებაკვალიფიციურიკადრისდაბრკოლებაგენდერულიან/დაეთნიკურიკუთვნილებისმიზეზით.

 

დეკრეტული შვებულება

            კიდევ ერთი პრობლემატური საკითხი არის დეკრეტული შვებულება რომელიც არსებითწინააღმდეგობაში მოდის ევროპის სოციალურ ქარტიასთან. საქართველოს შრომის კოდექსის 27 მუხლისთანახმად დასაქმებულს ეძლევა შვებულება ორსულობის, მშობიარობისდა ბავშვის მოვლის გამო 477 დღე დააქედან მხოლოდ 126 დღეა ანაზღაურებადი. მაშინ როდესაც ევროპის მთელ რიგ ქვეყნებში დეკრეტულიშვებულების პერიოდში ორსული ქალები დამატებით ანაზღაურებას იღებენ. 

 

გენდერული თანასწორობის ეკონომიკური ასპექტები. რა გავლენას ახდენს გენდერული თანასწორობა ეკონომიკაზე.

           საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებს შორის ერთ-ერთ უმთავრეს ნაწილს წარმოადგენს თანასწორობა, რომელიც განვითარებისა და რეალიზაციის თანაბარ პირობებსა და შესაძლებლობებს მოითხოვს. ძნელია საუბარი სოციალურ სამართლიანობაზე არჩევანის თავისუფლებისა და თანაბარი სოციალური უზრუნველყოფის გარეშე.

           დიდი ხნის მანძილზე მაკროეკონომიკა გენდერულ უთანასწორობას არ განიხილავდა ,როგორც მისი განვითარების დამაბრკოლებელ ასპექტს, მაგრამ როგორც დროთა განმავლობაში სტატისტიკურმა მონაცემებმა აჩვენა, მისი გავლენა საკმაოდ მნიშვნელოვანია. ეს გარემოება მნიშვნელოვნად აისახა პოსტ-საბჭოურ საქართვლოზე, როდესაც მოხდა საწარმოების მკვეთრი დახურვა.

            თუ საბჭოთა პერიოდს გადვხედავთ და მის „სოციალურად სამართლიან სტრუქტურას “ განვიხილავთ შეიძლება ერთი შეხედვით გენდერულად დაბალანსებულად მივიჩნიოთ. სოციალისტურ საბჭოთა კავშირში ქალებისა და მამაკაცების დასაქმება შედარებით თანაბარი რაოდენობით ხდებოდა. ქალები თითქმის ყველა სექტორში იყვნენ წარმოდგენილი და ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაში დიდი წვლილი შეჰქონდათ.1989 წლის აღწერის მონაცემებით , დასაქმებულთა შორის ქალთა წილი 46, 3 პროცენტი იყო , რაც საკმაოდ მაღალ მაჩვენებლს წარმოადგენდა საერთაშორისო სტანდარტებით. მაღალი ეკონომიკური აქტიურობა ხელს უწყობდა მეტ თანასწორობას განათლების მიღებაშიც და შემდგომი კარიერის გაკეთების შესაძლებლობას იძლეოდა.*  საბჭოთა კავშირის დაშლამ სწორედ ის გამოიწვია, რომ ქალთა დიდი რაოდენობა უმუშევარი დარჩა და ძირითადი მასა მხოლოდ დიასახლისის ფუნქციების შესრულებას ახერხებდა.

 

იაფი მუშახელი

      ქალების დასაქმება ძირითადად დაბალანაზღაურებად სამუშაოებზე და არასამთავრობო სექტორში ხდება,რაც ასევე გავლენას ახდენს მათ სოციალურ სტატუსზე,რომელიც შემდგომში მათ სამოქალაქო აქტივიზმში ჩართულობასაც განაპირობებს.  ეს ყველაფერი კი განპირობებულია არა იმით, რომ ქალებს უფრო ნაკლები კვალიფიკაცია აქვთ ან თუნდაც ნაკლებად ითვისებენ იმ პროფესიებს, რომლებიც უფრო მაღალანაზღაურებადია, არამედ იმ მიზეზებით, რომლებიც დღესაც კი არ არის აღმოფხვრილი.

     პირველ ასეთ მიზეზად შეიძლება დავასახელოთ სქესობრივი დისკრიმინაცია, რომელიც არაპირდაპირი გზით ხორციელდება. არაპირდაპირი , რადგან ადამიანები ამას გაუცნობიერებლად აკეთებენ, რადგან საზოგადოება მათ ასეთი მოქმედების არეალს აწოდებს. დამსაქმებელი უმეტეს შემთხვევებში საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე დასაქმებისას უპირატესობას მამაკაცს ანიჭებს, მიუხედავად იმისა , რომ ქალი შეიძლება უკეთესი პროფესიონალი იყოს.

           ხშირ შემთხვევაში ქალები საკუთარ კვალიფიკაციას დაბალ შეფასებას აძლევენ და დაბალ ანაზღაურებად სამუშაოს თანხმდებიან , სწორედ ამიტომ არის , რომ შემოსავალიც და მათ მიერ დაგროვილი ქონებაც იმდენად მცირეა, რომ შეიძლება ითქვას ფაქტიურად არც კი არსებობს.

მაშინ, როცა მამაკაცი საკუთარი შრომას იმაზე მაღლა აფასებს ვიდრე ის სინამდვილეში ღირს, ქალი პირიქით იქცევა და ესეც , როგორც უკვე ზემოთ ავღნიშნეთ მასვე უჩენს იმ დამაბრკოლებელ გარემოებებს, რომელიც ასევე გავლენას ახდენე მის სოციალურ სტატუსზე.

           რა თქმა უნდა ქალის ამდაგვარ ქცევასაც საფუძველი აქვს და ის სწორედ საზოგადოებაში უნდა ვეძიოთ. ქალის შრომა ფაქტიურად ყოველთვის დაუფასებელია და ამავე დროს თავიდანვე ფაქტიურად შეზღუდულია მისი განვითარება. ქალის მთავარ ფუნქციად ოჯახზე ზრუნვა მოიაზრება , მაშინ, როცა კაცისად ფინანსებზე ზრუნვა. აქედან გამომდინარე ქალის სახლში უნდა იჯდეს, ხოლო კაცმა იზრუნოს საკუთარ კარიერულ ზრდაზე. შეიძლება ითქვას , რომ დღევანდელი პოლიტიკა სწორედ ასეთი კუთხით ვითარდება . ამ სიტუაციიდან გამოსავალი და ქალისათვის ადამიანის უპირველესი უფლების არჩევანის თავისუფლების დაბრუნებისათვის საჭიროა ქვეყანაში აქტიურად დაიწყოს სოციალური პოლიტიკის გატარება, რათა აღმოიფხვრას გენდერული დისკრიმინაცია და მოხდეს ქალთა წახალისება, რაც ეკონომიკის განვითარებისათვის ესოდენ მნიშვნელოვანია.  

 

 

კარიერა VS ოჯახი

     გენდერულ უთანასწორობაზე დიდ გავლენას ახდენს საზოგადოებრივი მენტალიტეტი, რომელიც დღესდღეისობით ქალის უმთავრეს ფუნქციად რეპროდუქციას და ოჯახზე ზრუნვას მიიჩნევს. ქალი, რომელიც ამ საზოგადოებაში იზრდება ბუნებრივად ექცევა ამ აზროვნების გავლენის ქვეშ და პროტესტის გრძნობაც იშვიათად ჩნდება.  როდესაც ოჯახზე ზრუნვის მთელი ტვირთი ქალს აწევს ძნელია იმაზე საუბარი , რომ მას სურვილი გაუჩნდეს კიდევ დამატებითი ტვირთი აიღოს და მუშაობა დაიწყოს . ამასთან იმ გარემოაბასაც , თუ გავითვალისწინებთ, რომ სამუშაოს არჩევა უკვე არა თავისი სურვილისამებრ მოუწევს არამედ იმის მიხედვით , თუ რა „შეხვდება“, რადგან მათი მოთხოვნილება მამაკაცებთან  შედარებით დაბალია და ისინი თავიანთ სამუშაო პოტენციალს ბევრად ნაკლებ შეფასებას აძლევენ.

საჭიროა საზოგადოების აზროვნებაში მოხდეს ცვლილება და ოჯახზე ზრუნვის გადანაწილება ორივე სქესის წარმომადგენელზე თანაბრად მოხდეს, რაც ასევე ორივეს მისცემს კარიერული განვითარების თანაბარ საშუალებას . 

სწორედ ამის დამადასტურებელია ის ფაქტიც, რომ უმაღლეს სასწავლებლებში დღევანდელ პირობებშიც ქალების რაოდენობა ბევრად აღემატება მამაკეცებისას, მაგრამ ამის მიუხედავად დასაქმებულთა საერთო რაოდენობას , თუ შევხედავთ მამრობითი სქესის წარმომადგენლები ჭარბობენ. 

 

რეკომენდაციები:

·         ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისათვის ძალზედ მნიშვნელოვანია თითოეული მოქალაქის დასაქმება, რადგან თითოეულს შეუძლია გარკვეული წვლილის შეტანა.

·         დასაქმების ზრდა პირდაპირ გავლენას მოახდენს, უმუშევრობის დონის დაწევას და დასაქმებულთა რაოდენობის ზრდაზე.

·         არ უნდა ხდებოდეს გენდერული კუთხით დისკრიმინაცია კერძო ბიზნესის დაფინანსებაზე და პირიქით უნდა ხდებოდეს ქალთა წახალისება დამწყები ბიზნესმენებისა , რადგან კონკურენცია ყოველთვის დადებით გავლენას ახდენს ბაზარზე.

·         ქვეყანაში საჭიროა შეიქმნას შესაბამისი სამუშაო გარემო ქალებისათვის, რომელშიც ასევე გათვალისწინებული იქნება ქალთა რეპროდუქციის უნარი, რათა ქალებს არ მოუხდეთ არჩევანის გაკეთება კარიერასა და ოჯახს შორის.

ახალგაზრდა სოციალისტების VI კონგრესის პოლიტიკური დოკუმენტი – ქ.თბილისი, 2011 წლის 27 ნოემბერი

 

 

ახალგაზრდა სოციალისტების VI კონგრესის პოლიტიკური დოკუმენტი

 

ჩამოტვირთე Pdf

 



ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ვეთანხმებით მსოფლიოში მშვიდობისა და ადამიანებს შორის ჰარმონიული თანაცხოვრებისა და თანამშრომლობის, საერთაშორისო სამართლის პრინციპების დაცვის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას, ვიზიარებთ თანამედროვე დემოკრატიული სოციალიზმის ფუნდამენტურ პრინციპებს და ვაყალიბებთ ჩვენს პოლიტიკურ ხედვას, რომელიც ეყრდნობა ჩვენს ძირითად პოლიტიკურ ფასეულობებს - თავისუფლებას, სამართლიანობას, დემოკრატიას, თანასწორობას და სოლიდარობას.
დემოკრატია

მეოცე საუკუნეში მომხდარმა მოვლენებმა ცხადად დაგვანახე,ს რომ დემოკრატიული წყობილება არის უფრო სამართლიანი საზოგადოების შექმნის აუცილებელი პირობა. ჭეშმარიტად სოციალისტური წყობილება არ შეიძლება იქნას მოხვეული ზევიდან მართველების ვიწრო ჯგუფს მიერ. ასეთი წყობილება მმართველობაში საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფების ფართო ჩართულობის შედეგად შეიძლება გაჩნდეს. ამასთან ერთად, სოციალურ თანასწორობას პოლიტიკური თანასწორობის აუცილებელ პირობად მივიჩნევთ. მხოლოდ ის ადამიანი შეძლებს რომ იყოს სრულფასოვანი მოქალაქე, რომლის მატერიალური და სულიერი მოთხოვნილებები დაკმაყოფილებულია გარკვეულ დონეზე.

დემოკრატიას მივიჩნევთ სახელმწიფო მმართველობის უალტერნატივო ფორმად, სადაც მთელი ხელისუფლება ხალხს ეკუთვნის და საზოგადოება თავის ძალაუფლებას ახორციელებს თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების, პოლიტიკურ და სამოქალაქო საქმიანობაში აქტიურად მონაწილეობის გზით დემოკრატია განაპირობებს, მოქალაქის პოლიტიკური უფლებებსა და თავისუფლებას, აგრეთვე პლურალიზმსა და მრავალპარტიულობას. უზრუნველყოფს ხალხის როგორც ხელისუფლების ერთადერთი წყაროს აბსოლუტურ ძალაუფლებას და ყველა მოქალაქეს აძლევს რეალურ შესაძლებლობას პირდაპირ ან ირიბად მისი არჩეული წარმომადგენლის მეშვეობით, მონაწილეობა მიიღოს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. უზრუნველყოფს ყველა მოქალაქის თანასწორობას კანონის წინაშე, დემოკრატია გულისხმობს სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებას, შეკრებების, კავშირების, მიტინგების, დემონსტრაციების და მსვლელობების თავისუფლებას, იძლევა ინფორმაციის თავისუფლად გავრცელების საშუალებას.


სამართლინობა

ჩვენს ფუნდამენტურ პრინციპებში განსაკუთრებულ ადგილზეა სამართლიანობა, როგორც სახელმწიფო ფუნქციონირებისა და განვითარების უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი, ისე ადამიანებს შორის ურთიერთობების და მათი თავისუფლებების გამოხატულების აუცილებელი წინაპირობა .სახელმწიფო უნდა ეფუძნებოდეს კანონის უზენაესობისა და ადამიანის უფლებების დაცვის პრინციპებს, ზნეობრივ და მორალურ ნორმებს. სამართლიანობამ უნდა უზრუნველყოსЖ შრომის სამართლიან ანაზღაურება, რაოდენობისა და ხარისხის მიხედვით, ყველა ადამიანისათვის, თანაბარ შესაძლებლობები რათა განვითარდეს და მოახდინოს საკუთარი უნარისა და ნიჭის რეალიზირება. ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ რომ არსებული საზოგადოებრივი წყობილება უსამართლოა. თანამედროვე მომხმარებლური საზოგადოება მხოლოდ გარკვეული თვისებების მქონე ადამიანების წახალისებას ახდენს, მაშინ როდესაც სხვა მრავალი საზოგადოებისათვის სასარგებლო თვისებების მქონე ადამიანები მასში პიროვნული განვითარების საშუალებას ვერ პოულობენ. შესაბამისად, ახალგაზრდა სოციალისტები აუცილებლად მივიჩნევთ საერთო ძალისხმევით ისეთი საზოგადოების ჩამოყალიბებას რომელშიც ყველა ადამიანს საკუთარი შესაძლებლობების რეალიზაციის საშუალება ექნება.



თანასწორობა

საზოგადოება უნდა შედგებოდეს თანასწორუფლებიანი წევრებისაგან, მიუხედავად მათი რასის, წარმოშობის, სქესის, რელიგიის, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობის პოლიტიკური თუ სხვა შეხედულებების, ეროვნული, ეთნიკური თუ სოციალური კუთვნილებისა. თანასწორობის პრინციპის მიხედვით ყველა ადამიანს უნდა ჰქონდეს განვითარების ერთნაირი შესაძლებლობა, და დანარჩენი თუ როგორ გამოიყენებს ინდივიდი განვითარების თანასწორ შესაძლებლობას ეს მისი პირადი არჩევანია.  ჩვენი მიზანია საზოგადოების წევრებს შორის მიღწეულ იქნას რეალური, და არა მხოლოდ ფორმალური თანასწორობა. მივიჩნევთ რა სიდუხჭირეს თანასწორობის დამყარებისთვის ერთ-ერთ მთავარ წინაღობად, ჩვენ მივილტვით ისეთი საზოგადოების აშენებისკენ, რომლის არც ერთი წევრი დამცირებულ მდგომარეობაში არ აღმოჩნდება სიღარიბის გამო.



სოლიდარობა

ეს არის ადამიანთა ერთიანობის პრაქტიკული გამოხატულება და ერთიანი ბრძოლა სამართლიანობისათვის ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებთ სოლიდარობის პრინციპს. ეს არის მოთხოვნა ერთობისა, ერთმანეთის მხარდაჭერა საერთო მიზნების მისაღწევად. იგი მიმართულია ცვლილებების დასამკვიდრებლად და ჯანსაღი საზოგადოების ფორმირებისაკენ. სოლიდარობის პრინციპით ადამიანები ერთიანდებიან, რათა მიაღწიონ უკეთეს სოციალურ, პოლიტიკურ და ეკონომიკურ მდგომარეობას სახელმწიფოსა და საზოგადოებაში. დღეს, პიროვნებისა და სახელმწიფოს ურთიერთდამოკიდებულების დროს, სოლიდარობის პრინციპი მნიშვნელოვანია როგორც ადამიანის გადარჩენის აუცილებელი პირობა. პიროვნებას მხოლოდ მაშინ შეუძლია სრულად გამოავლინოს თავისი შესაძლებლობები, თუ მას ზურგს უმაგრებს ძლიერი საზოგადოება, რომლის თითოეული წევრი თანაბრად ზრუნავს საზოგადოებრივი და საკუთარი ინტერესებისათვის, რომელიც ურთიერთპატივისცემას განიხილავს, როგორც ურთიერთვალდებულებას და მოქმედებს ზნეობის კანონითЖ ‘მოექეცი სხვას ისე, როგორც გინდა მოგექცნენ შენ.”



თავისუფლება

ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ რომ ადამიანის ფუნდამენტური უფლებებია სიტყვის, რწმენის, აზრის, სინდისის, შრომის თავისუფლება, რომელიც არ ლახავს სხვის უფლებებს. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ვაღიარებთ როგორც პიროვნების თავისუფლებას, ისე საზოგადოების, როგორც თავისუფალ პიროვნებათა ერთობლიობის, მნიშვნელობას სახელმწიფოსათვის. ჩვენი აზრით, სახელმწიფოს განვითარების აუცილებელი წინაპირობა სწორედ ასეთი საზოგადოების ფორმირებაა. მიგვაჩნია რომ ყველა ადამიანი თავისუფალია მანამ სანამ იგი არ შეზღუდავს სხვა ადამიანის უფლებებს. ასევე მიგვაჩნია რომ ადამიანის უფლებაა იყოს თავისუფალი, ჩაგვრისაგან და სიღარიბისგან.



სახელმწიფო  

1. ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ რომ სახელმწიფო უნდა იყოს თითოეული მოქალაქის უსაფრთხოების და კეთილდღეობის გარანტი. ჩვენი მიზანია სამართლიანი, დემოკრატიული და სოციალურ კეთილდღეობაზე ორიენტირებული სახელმწიფოს ჩამოყალიბება.

2. დემოკრატიული სახელმწიფოს ერთ ერთი ფაქტორი არის ის რომ იქ ძალაუფლება ეკუთვნის ხალხს და მოქალაქეები უშუალოდ არიან ჩართულები სახვადასხვა საკითხის გადაწყვეტის პროცესში. ამის უზრუნველყოფა კი შესაძლებელია მხოლოდ კარგად ჩამოყალიბებული დეცენტრალიზაციის პრინციპით. უნიტარულად მოწყობილი სახელმწიფო სადაც მკვეთრად არის გამიჯნული ცენტრისა და რეგიონების უფლებები და მოვალეობები.

3. გამომდინარე დეცენტარლიზაციის პრინციპიდან მნიშვნელოვანია რომ ადგილობრივ თვითმმართველობებს ქონდეთ უფლება, ადგილზე, ცენტრისგან დამოუკიდებლად გადაწყვიტონ საკუთარი ადგილობრივი პრობლემები.

4. ასევე მნიშვნელოვანია რომ ყველა რეგიონალურ ერთეულს წინასწარ განსაზღვრული კვოტების საშუალებით უფლება ქონდეს დაიტოვოს ადგილზე აკრეფილი გადასახადებიდან გარკვეული ნაწილი რაც უზრუნველყოს რეგიონის ფინანსურ სტაბილურობას და საშუალებას მისცემს უკეთ გადაჭრას თავისი პრობლემები.



კონფლიქტები

საბჭოთა კავშირის დაშლასთან ერთად საქართველოში წარმოიშვა კონფლიქტის ახალი კერებიЖ აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის სახით. წარმოგიდგენთ ახალგაზრდა სოციალისტების ხედვას ამ კონფლიქტებთან დაკავშირებით.

ჩვენ მიგვაჩნია, რომ როდესაც სახელმწიფო ლიდერებს შორის არ არსებობს დიალოგი, დიდი მნიშვნელობა ენიჭებათ სამოქალაქო საზოაგადოებებს, სხვადასხვა პოლიტიკურ ინსტიტუტებს და ზოგადად ახალგაზრდებს, ახალგაზრდულ ორგანიზაციებს.

ახალგაზრდებს გააჩნიათ პროგრესული ხედვა, ნოვატორული იდეები და მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ კონლიქტის მშვიდობიანად მოგვარებაში. მათ შეუძლიათ კომუნიკაცია დაამყარონ სხვადასხვა სოციალური ქსელების მეშვეობით, რომლებიც შექმნიან მეგობრული ურთიერთობების დამყარებისა და გაღრმავების რეალურ წინაპირობებს. ასევე მნიშვნელოვანია ახალგაზრდებს შორის აზრებისა და ხედვების გაცვლა არსებული კონფლიქტის შესახებ.

ჩვენი აზრით, ახალგაზრდებისათვის, ურთიერთობებში პრიორიტეტული არ უნდა იყოს მხოლოდდამხოლოდ პოლიტიკა. წინა პლანზე უნდა წამოიწიოს კულტურული, თუ სხვადასხვა
სახის ურთიერთობებმა, რაც კარგი საშუალებაა დიალოგის აღსადგენად. უნდა ეწყობოდეს სხვადასხვა კულტურული ღონისძიებები თუ კონფერენციები საერთაშორისო თანამეგობრობის მხარდაჭერით. კონფლიქტურ რეგიონებთან მიმართებაში ქართულმა მხარემ უნდა განსაზღვროს და ჩამოაყალიბოს ურთიერთობების აღდგენის გეგმა, თუ როგორ ესახება კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარება.  ჩვენ მიგვაჩნია, რომ ტერიტორიების დაბრუნებაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ეთნიკურ აფხაზებთან და ოსებთან ურთიერთობების აღდგენა- გაღრმავება. საჭიროა დიალოგი ამ რეგიონებში მცხოვრებ ხალხთან და მათში იმ შიშის გაქარწყლება, რომელიც ჩვენდამი გააჩნიათ.

ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტებს მიგვაჩნია, რომ პირველ რიგში უნდა გამოირიცხოს ტერიტორიების დაბრუნება ძალისმიერი მეთოდებით, უნდა მოისპოს საფრთხე საქართველოდან, რათა შევძლოთ მათი დარწმუნება, რომ საქართველოა მათი უპირველესი მოკავშირე, ინტერესების დამცველი და არა მტერი. ჩვენთვის მიუღებელია ომისკენ მოწოდება და საომარი რიტორიკა. აუცილებელია იმ ილუზიისგან განთავისუფლება, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებით შევძლებთ დაკარგული ტერიტორიებისა და იქ მცხოვრები ადამიანების დაბრუნებას.

ახალგაზრდა სოციალისტების  აზრით, ქართულმა მხარემ აფხაზებსა და ოსებს უნდა შეუქმნას ყველანაირი წინაპირობა, იმისა რომ მათ თვითონ მოინდომონ ქართულ საზოგადოებაში ინტეგრაცია. ისინი თავად უნდა დარწმუნდნენ, რომ სწორედ საქართველოში ცხოვრება არის მათი კეთილდღეობის, კულტურულ-ეკონომიკური განვითარებისა და უსაფრთხოების გარანტია. აღნიშნულის გარეშე, ქვეყნის გაერთიანებაზე ფიქრი ილუზიად დარჩება. ომი ჯერ წარმოსახვაში, ცნობიერებაში იწყება და მერე რეალურად. წლების წინ ჩვენ შორის სამხედრო ძალით დაწყებული ომი, სამწუხაროდ, დღესაც, საინფორმაციო და ერთმანეთის იგნორირებადი პროპაგანდისტული მეთოდებით გრძელდება. ომი ოდესმე უნდა დამთავრდეს და ეს თავდაპირველად უნდა დამთავრდეს ჩვენს ცნობიერებაში, რადგან ომი უკვე დამარცხებაა, როგორც აფხაზებისთვის და ოსებისთვის, ისე ქართველებისთვის. ქვეყნის შიდა პოლიტიკაში უნდა დაიწყოს დემოკრატიზაციის პროცესები, რადგან საქართველო გახდეს აფხაზებისა და ოსებისთვის მიმზიდველი სახელმწიფო, რომელიც დემოკრატიული და განვითარებული დასავლეთისკენ მიისწრაფის. აუცილებელია არსებული პოლიტიკის შეცვლა და ქმედითი ნაბიჯების გადადგმა როგორც საშინაო, ისე საგარეო პოლიტიკაში, ჯერ კიდევ არსებული შესაძლებლობების გამოსაყენებლად.

ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები ვფიქრობთ, რომ აუცილებელია რუსეთთან ურთიერთობების დარეგულირება, რადგან კონფლიქტების მოგვარებაში, შეუძლებელი იქნება რუსეთის ფაქტორის იგნორირება. ხაზს ვუსვავთ, რომ ურთიერთობების დარეგულირება უნდა მოხდეს დემოკრატიული ძალების ჩარევით, მშვიდობიანი დიპლომატიური მოლაპარაკებების გზით. აღკვეთილ უნდა იქნეს ნებისმიერი ძალადობრივი აქტი დაპირისპირებულ სახელმწიფოთა მხრიდან. საქართველო-რუსეთის კონფრონტაციაზე საუბრისას აუცილებელია აღინიშნოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელმაც დღევანდელი სიტუაცია გამოიწვია. ეს არის საქართველოს არჩეული კურსი ჩრდილო-ატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციის მიმართ. რუსეთი სასტიკად ეწინააღმდეგება ქვეყნის სამხრეთ საზღვართან დასავლური ძალის შემოსვლას, რადგან ბუნებრივია ეს საფრთხეს შეუქმნის მის ინტერესებს სამხრეთ კავკასიის რეგიონში.

ჩვენი აზრით, საქართველოსა და რუსეთს შორის არსებული დაძაბული ურთიერთობების
სტაბილიზაციისთვის აუცილებელია ჩამოყალიბდეს უსაფრთხოების კონცეფცია, რომელიც გულისხმობს დასავლური დემოკრატიული ორგანიზაციების, მათ შორის ევროკავშირისა და ნატოს აქტიურ ჩართვას რეგიონში მიმდინარე პროცესებში.

ახალგაზრდა სოციალისტებისა აზრით, ორივე ქვეყანაში უნდა დაიწყოს საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლების პროცესი და მედიის საშუალებით ობიექტური ინფორმაციის გავრცელება, რადგან მედია დიდ როლს თამაშობს კონფლიქტის მოგვარების საფუძვლის შექმნაში. ასევე, ქვეყნის მთავრობებმა ნეიტრალური პოზიცია უნდა დაიკავონ არასამთავრობო ორგანიზაციებს შორის ურთიერთობების განვითარებაში. გარდა ამისა, საჭიროა ორივე ქვეყანაში შეწყდეს პროპაგანდა, რომელიც საზოგადოებაში მტრულ ურთიერთდამოკიდებულებას აყალიბებს.



სოციალური პოლიტიკა

ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ რომ ქვეყნის სოციალური პოლიტიკა მიმართული უნდა იყოს თითოეული მოქალაქისთვის ღირსეული საცხოვრებელი პირობების შექმნისთვის. სახელმწიფოს ქმნიან მისი მოქალაქეები და სახელმწიფოს არსებობის უპირველესი მიზანია რომ დაიცვას თავისი მოქალაქეები, ვალდებულია შეუქმნას მათ მათთვის დამაკმაყოფილებელი გარემო. ახალგაზრდა სოციალისტები მხარს ვუჭერთ რესურსების რაციონალურ გადანაწილებას.
ჩვენი პრიორიტეტებია ჯანდაცვა, სოციალური დაცვა, განათლება და დასაქმება.

1. განათლება უნდა წარმოადგენდეს სახელმწიფოს პრიორიტეტს, რადგანაც განათლებული მოქალაქეები არიან სახელმწიფოს სიძლიერის საფუძველი. განათლება არის პიროვნული განვითარების წინაპირობა; ამასთან განათლებული საზოგადოებას მეტი შანსი აქვს ღირსეული ადგილი დაიკავოს მსოფლიო ეკონომიკურ სისტემაში და ამით უკეთესი ცხოვრების დონე უზრუნველყოს თავის მოქალაქეებისთვის.

ახალგაზრდა სოციალისტებს მიგვაჩნია რომ ყველა მოქალაქე უნდა იყოს უზრუნველყოფილი უფასო და ხარისხიანი დაწყებითი და საშუალო განათლებით. ხოლო უმაღლესი და პროფესიული განათლება უნდა იყოს ხარისხიანი და ხელმისაწვდომი ყველასთვის. ნებისმიერ მოქალაქეს უნდა შეეძლოს რომ მიიღოს სახელმწიფო კრედიტი სწავლის სრულად დასაფინანსებლად, რომელსაც იგი შემდგომში დააბრუნებს თავისი აკადემიური მოსწრების მიხედვით. წარმატებული აკადემიური მოსწრების შემთხვევაში კი იგი აღარ გადაიხდის მიღებულ თანხას.

2. ძალზედ მნიშვნელოვანია ქვეყნისთვის გამართული ჯანდაცვის სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს ქვეყნის ყველა მოქალაქეს გარანტირებული ჯანმრთელობის დაზღვევით. მოქალაქეები სახელმწიფოს მხრიდან უზრუნველყოფილი უნდა იყვნენ მაღალხარისხიანი, ჯანდაცვით. სახელმწიფოს ყველა მოქალაქე დაბადებიდან სიკვდილამდე უზრუნველყოფილი უნდა იყოს გარანტირებული ჯანდაცვით, ვინაიდან ადამიანის ჯანმთრელობა მისი სოციალური კეთილდღეობის განმსაზღვრელი ერთ-ერთი ფაქტორია. ამასთან ადამიანის უფლებათაგან უპირველესია სიცოცხლის უფლება და იგი განსაკუთრებით დაცული უნდა იყოს სახელმწიფოს მხრიდან. დღევანდელ დღეს სახელმწიფოს მიერ მართულმა ჯანდაცვის სისტემებმა უფრო მაღალი ეფექტურობა დაამტკიცეს ვიდრე ბაზრის მიერ რეგულირებულმა სისტემებმა.

3. სახელმწიფოსგან ზრუნვა საკუთარი მოაქლაქეების სოციალურ კეთილდღეობაზე და მისი უზრუნველყოფა პრიორიტეტულ მიმართულებას უნდა წარმოადგენდეს. მიგვაჩნია რომ სახელმწიფომ უნდა შეიმუშაოს ეფექტური სოციალური დახმარების პაკეტი, რომელიც გარანტირებულად უზრუნველყოფს ყველა იმ ადამიანს ვისაც ესაჭიროება ეს დახმარება. გამომდინარე თანასწორობის და სამართლიანობის პრინციპებიდან ნებისმიერ მოქალაქეს უნდა ქონდეს ღირსეული ცხოვრებისა და საზოგადოებაში ღირსეული ადგილის დამკვიდრების საშუალება. სოციალური უთანასწორობა არ უნდა იყოს ამის
ხელისშემშლელი ფაქტორი.

4. ღირსეული არსებობისათვის აუცილებელია პიროვნება იყოს დასაქმებული. შრომის უფლება ადამიანის ერთერთი ძირითად უფლებაა და გამომდინარე აქედან, სახელმწიფოს პოლიტიკა მიმართული უნდა იყოს იმისაკენ რომ ხელი შეუწყოს უმუშევრობის პრობლემის დაძლევას და შექმნას ეფექტური სამუშაო გარემო. სახელმწიფომ ასევე არ უნდა დაუშვას დისკრიმინაციისა და ექსპლუატაციის გამოვლინებები დასაქმებული ადამიანის მიმართ. ადამიანის მიერ საკუთარი შრომით მიღებული შემოსავალი უნდა აღემატებოდეს საარსებო მინიმუმს და აძლევდეს მას ღირსეული ცხოვრების საშუალებას.

5. სოციალური პოლიტიკის ასევე ერთერთი მნიშვნელოვანი ასპექტია არაქართულენოვანი მოქალაქეების ინტეგრაცია. მნიშვნელოვანია რომ სახელმწიფომ უზრუნველყოს მათთვის სახელმწიფო ენის სწავლება. საზოგადოებაში ინტეგრაციასთან ერთად, სახელმწიფო პოლიტიკის მიზანი უნდა იყოს უმცირესობების კულტურების შენარჩუნება და განვითარება.



ეკონომიკური პოლიტიკა

1. ეკონომიკა სახელმწიფოს ჩამოყალიბებისა და განვითარების საფუძველია. ძლიერი ეკონომიკა უზრუნველყოფს ძლიერ სახელმწიფოს. ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა უნდა განისაზღვროს თავისუფალი საბაზრო ურთიერთობებისა და ეკონომიკის სახელმწიფოებრივი რეგულირების შეთანწყობის ოპტიმალური მოდელის შემუშავებით, რომელიც ძირითადი მაკროეკონომიკური მიზნების განხორციელებას უზრუნველყოფს. ესენიაЖ მდგრადი ეკონომიკური ზრდა, სრული დასაქმება, ინფლაციის დონის კონტროლი, საგარეო ვაჭრობის წონასწორობა და აგრეთვე სოციალური სამართლიანობა, ანუ რესურსების სამრთლიანი გადანაწილება. მსოფლიო გამოცდილება გვიჩვენებს რომ, სახელმწიფო საქტიური მონაწილეობის გარეშე შეუძლებელია რეფორმების გატარება, საბაზრო ეკონომიკაზე გადასვლა, პროგრესის მიღწევა, ეკონომიკური ციკლების მართვა. მნიშვნელოვანია რომ ეკონომიკა იდგეს სახელმწიფოსა და ხალხის კეთილდღეობის სამსახურში და არა პირიქით.

2. ეფექტური ეკონომიკური პოლიტიკის გატარებისათვის მნიშვნელოვანია მუდმივი ზრუნვა კონკურენტული გარემოს ჩამოყალიბებისათვის რომელიც იქნება სტიმული ჯანსაღი ეკონომიკის ჩამოყალიბებისთვის და მისი მუდმივი ზრდისთვის. ასევე მას თან უნდა ერთვოდეს ეფექტური ანტიმონოპოლიური პოლიტკა, რომელიც თავიდან აგავცილებს ბაზარზე მონოპოლიურ, ოლიგოპოლიურ და სახვადასხვა კანონსაწინააღმდეგო და ეკონომიკის განვითრებისათვის ხელისშემშლელ წარმონაქმნებს.

3. მნიშვნელოვანია რომ არსებობდეს სახელმწიფოს მხრიდან ეკონომიკის რეგულირების ძლიერი ბერკეტები, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ფინანსური კრიზისები, რისი მაგალითც მრავლად არსებობს თანამდროვე მსოფლიოს ლიბერალურ ეკონომიკებში.

4. გარდა იმისა რომ კერძო საკუთრება უნდა იყოს ეკონომიკური განვითრების ერთერთი ფაქტორი ასევე მნიშვნელოვანია, რომ სახელმწიფოც იყოს ერთ ერთი მესკუთრე. სახელმწიფოს საკუთრებაში უნდა შედიოდეს სხავდასხვა ტიპის სტრატეგიული დანიშნულების ობიექტები, ტყეები, წყალი, მიწა და ენერგეტიკული ობიექტები რომლებიც მნიშვნელოვანია როგორც სახელმწიფოს გამართული ფუნქციონირებისათვის, მთლიანი შიდა პროდუქტის წარმოებისათვის და მოგების მისაღებად, რომელსაც სახელმწიფო მოახმარს სხავდასხვა სოციალურ პროექტებს.

5. სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ბუნებრივი რესურსების რეგულირება უნდა ხდებოდეს მკაცრად გაწერილი ეფექტური პოლიტიკის საშუალებით,რათა ხელი არ შეეშალოს ბუნებაში მიმდინარე აღდგენა განვითარების პროცესს. ეს ხელს შუწყობს რომ თავიდან ავიცილოთ გარემოს დაბინძურება და მასთან დაკავშირებული პრობლემები.

6. სახალმწიფოს გამართულად ფუნქციონირებასთვის ასევე აუცლიებელია გამართული საგადასახადო სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს გადასახადების ეფექტურ ამოღებას. სისტემა უნდა იყოს სტაბილური და არა მუდმივად და ძირეულად ცვალებადი რათა ხელი შეუწყოს ქვეყანაში ეფექტური სამეწარმეო გარემოს შექმნას. ასევე მიგვაჩნია რომ სოციალური თანასწორობისათვის და ეკნომიკური განვითარებისათვის აუცილებელია პროგრესული გადასახადების სისტემა.

7. აუცილებელია აგრეთვე ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის მკვეთრი გააქტიურება, წინა პლანზე უნდა გამოვიდეს არა მარტო მინიმალური ინფლაციის შენარჩუნების ამოცანა. რამედ აღნიშნული ინსტრუმენტების საშუალებით ეკონომიკური ზრდისა და განვითარების ხელშეწყობა.

 


სამოქალაქო საზოგადოება

სამოქალაქო საზოგადოება დემოკრატიულ ქვეყნებში წარმოადგენს ხელისუფლისა და მოქალაქეების დამაკავშირებელ ერთგვარ მექანიზმს. ის წარმომადგენლობითი დემოკრატიის კიდევ ერთ არაფორმალური ინსტიტუტია. სამოქალაქო საზოგადოების ეფექტური და მიზანმიმართული ფუნქციონირება დიდწილად ქვეყანაში სტაბილურ გარემოს განაპირობებს და ქმნის ისეთ შესაძლებლობებს, სადაც თითოეული დაინტერესებული ჯგუფის აზრი და შეხედულება გათვალისწინებულია. სამოქალაქო საზოგადოება ეძებს და ცდილობს გამოასწოროს ის ხარვეზები, რასაც ხელისუფალი უშვებს საკუთარი პოლიტიკის განხორციელების პროცესში. მიუხედავად ამისა სამოქალაქო საზოგადოება ხელისუფლის მხრიდან არ უნდა აღიქმებოდეს, როგორც მოწინააღმდეგე მხარე და არ უნდა უქმნიდეს მას ბარიერებს თავისუფლად მოქმედებისას.

ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებს შორის, იქნება ეს სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციები, კლუბები, ინსტიტუტები თუ პროფკავშირები უნდა ხდებოდეს ინტესიური კოოპერაცია, რათა ესა თუ ის საზოგადოებრივი პრობლემა ეფექტურად იქნას გადაჭრილი. ამისათვის მიგვაჩნია, რომ საჭიროა მეტი სოლიდარობის გამოხატვა, რადგან დღეს ცალკეული ჯგუფები თუ ინდივიდები სახლემწიფო ბიურიკრატიულ მექანიზმთან უძლურია.



ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში

ახალგაზრდობა ქვეყნის მომავალია. ახალგაზრდებს მეტად მნიშვნელოვანი როლი ენიჭებათ ქვეყნის განვითარების და დემოკრატიულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბების პროცესში. ახალგაზრდები წარმოადგენენ საზოგადოების განუყოფელ ნაწილს, ფენას, რომელსაც შეუძლია დამკვიდრებული შეხედულებების ინოვაცია და პროგრესირება. ქვეყნის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში ახალგაზრდების აქტიური მონაწილეობა უზრუნველყოფს თავისუფალი აზროვნების განვითარებას და ტრანსფორმაციას. ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში საჭიროებს განვითარებასა და მრავალ ცვლილებას. პირველ რიგში, აუცილებელია ღრმად გაანალიზდეს და შემდგომ შემუშავდეს სახელმწიფო ახალგაზრდული პოლიტიკის კონცეფცია, რომელშიც მკაფიოდ აისახება ახალგაზრდა თაობის მნიშვნელობა ქვეყნის საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში, მათი როლი დემოკრატიული სახელმწიფოს ჩამოყალიბების პროცესში, განსაზღვრავს ახალგაზრდობის ხელშეწყობისა და ახალგაზრდული მოძრაობის განვითარების სტრატეგიას. რაც მთავარია, სახელმწიფომ ახალგაზრდული პოლიტიკა ქვეყნის ერთ-ერთ უმთავრეს მიმართულებად უნდა განსაზღვროს. სახელმწიფომ და მისმა შესაბამისმა ინსტიტუტებმა განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაუთმონ ახალგაზრდების ქვეყნის სრულფასოვან მოქალაქეებად ჩამოყალიბებას.

ამისათვის ახალგაზრდა სოციალისტები პირველი რიგის ამოცანად ახალგაზრდობასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ბაზის გადასინჯვას და სრულყოფას მივიჩნევთ. კერძოდ, უნდა შემუშავდეს კანონი ახალგაზრდობის შესახებ, რომელმაც უნდა დაარეგულიროს ახალგაზრდობის სფეროს ყველა ძირითადი საკითხი. განსაზღვროს ახალგაზრდობა, როგორც სოციალური ჯგუფი, მათი უფლებები და მოვალეობები. განსაზღვროს ახალგაზრდული ასაკი.

ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით, ეს ასაკი 18-დან 26 წლამდე უნდა განისაზღვროს. ახალგაზრდა სოციალისტები ვფიქრობთ, რომ უნდა შეიცვალოს სახელმწიფოს მიდგომა ახალგაზრდული პოლიტიკისადმი. იმისათვის რომ მოხდეს ახალგაზრდობის სფეროში მომუშავე არასამთავრობო სექტორის განვითარება აუცილებელია მათი სახელმწიფოს მხრიდან რეალური და ეფექტური დახმარების მექანიზმი. ის მცირე რიცხოვანი თანხები რომელიც სისტემატურად გამოეყოფა ბავშვთა და ახალგაზრდობის განვითარების ფონდს, ნამდვილად უმნიშვნელოა რეალური მხარდაჭერის განსახორციელებლად. ამიტომაც მიგვაჩნია, რომ ის თანხები რომელიც იხარჯება ზემოთ ნახსენები სხვადასხვა სახელმწიფო პროგრამებისთვის და საკმაოდ არაფეფექტურადაც 9მაგ. პატრიოტთა ბანაკი, გადატანილ უნდა იქნეს ბავშვთა და ახალგაზრდობის განვითარების ფონდის განკარგულებაში და მათი ხარჯვა განხორციელდეს მკაცრი სამთავრობო და საზოგადოებრივი კონტროლის პირობებში. თანხის განაწილება კი უნდა მოხდეს სახელმწიფოს მიერ დადგენილი პრიორიტეტების მიხედვით, კონკურსის წესით, რომელში მონაწილეობის მიღებაც შეეძლება საქართველოში მოქმედ ყველა ახალგაზრდულ ორგანიზაციას, კონკურსში გამარჯვებულ ორგანიზაციას დაუწესდეს მკაცრი საზოგადოებრივი და სახელმწიფო კონტროლი, იმისათვის რომ მოხდეს გაცემული თანხის მიზნობრივი და ეფექტური ხარჯვა. რაც მთავარია პროცესი უნდა იყოს მაქსიმალურად გამჭვირვალე და ობიექტური. სახელმწიფო პროგრამებით გათვალისწინებული თანხების ფონდის განკარგულებაში გადასვლით ახალგაზრდულ სფეროში მომუშავე სახელისუფლო უწყებები განთავისუფლდება მსგავსი საქმიანობით და მთლიანად დრო დაეთმობა ახალგაზრდული მოძრაობის კოორდინირებას და მის მხარდაჭერას.

დღეს დღეობით სახელმწიფოს მიერ ახაალგაზრდულ სფეროში დახარჯული თანხების უდიდესი ნაწილი მოდის პატრიოტთა ბანაკების ორგანიზებაში. ახალგაზრდა სოციალისტებისთვის მიუღებელია დღეს არსებული სამთავრობო საზაფხულო ბანაკები, რომლის ერთადერთი მიზანია ახალგაზრდების დასვენება, გართობა და ხშირად მილიტარისტულ კულტურასთან ზიარი. ჩვენ მივესალმებით და მიგვაჩნია რომ აუცილებელია ახალგაზრდული ბანაკების არსებობა, რადგან ხელს უწყობს სხვადასხვა რეგიონის ახალგაზრდების სოციალიზაციას, თუმცა მიგვაჩნია რომ უნდა მოხდეს ბანაკების ორგანიზებაში სხვადასხვა ახალგაზრდული ორგანიზაციების ჩართვა, ბანაკის დღის წესრიგის სხვადასხვა თემატური კონფერენციებითა და დებატებით დატვირთვა, რაც ხელს შეუწყობას სამოქალაქო საზოგადოებაში ახალგაზრდების ჩართულობის გაზრდას.

ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით სახელმწიფომ ნაწილობრივ მაინც უნდა დათმოს და გადაუნაწილოს ახალგაზრდულ ორგანიზაციებს ისეთი ტიპის ღონისძიებები რომელიც უფრო არასამთავრობო ორგანიზაციების კომპეტენციაა ვიდრე სახელისუფლებო ინსტიტუტების. მიგვაჩნია რომ სახელმწიფომ უნდა შექმნას ყველა პირობა რომ ახალგაზრდულმა ორგანიზაციებმა თავად მოაწყონ როგორც საზაფხულო ბანაკები ასევე სხვა ტიპის ახალგაზრდული აქტივობები, სემინარ-ტრეინინგები და სხვა. პირობების შექმნაში ვგულისხმობთ ფონდის სამართლიანად ფუნქციონირებას, სახელმწიფოს ბაზაზე არსებული რესურსების ხელმისაწვდომობა ახალგაზრდული ორგანიზაცებისთვის, კერძოდ კულტურის სახლები, სახელმწიფო უნივრსიტეტები, არსებული ბანაკების ტერიტორიები და სხვა რომლის ნაკლებობასაც ქვეყანა არ განიცდის.

ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სფერო ახალგაზრდების განვითარებისთვის არის განათლება. განათლების შესახებ ახალგაზრდა სოციალისტების მოსაზრებები იხილეთ სტუდენტურ ქარტიაში



გენდერული თანასწორობა

გენდერული თანასწორობა განიხილება, როგორც დემოკრატიის მთავარ შემადგენელ ნაწილად. გადაწყვეტილების მიმღებ სტრუქტურებში ორივე სქესის წარმომადგენლისათვის შესაძლებლობებისა და მონაწილეობის თანაბარი შანსები ფუნდამენტურია. გენდერულ თანასწორობაზე საუბრისას აუცილებელია, უპირველესად დავეყრდნოთ საქართველოს უზენაეს კანონს – კონსტიტუციას. ერთის მხრივ, ვიცით, რომ საქართველოში ქალები და მამაკაცები თანაბარი უფლებებით სარგებლობენ. მეორე მხრივ ეს არ ნიშნავსრეალურად იმას, რომ ქალებს და მამაკაცებს თანაბრად, ავტომატურად ენიჭებათ შესაძლებლობა, რათა საკუთარი წვლილი შეიტანონ ქვეყნის ეროვნული, პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული განვითარების საქმეში. გარდა ამისა, ამომრჩეველ ქალთა ჯგუფები არ არიან ფორმირებულნი, არ არის მკაფიოდ გამოკვეთილი მათი ინტერესები. ამიტომაც პარტიები არ მუშაობენ ამომრჩეველ ქალებზე,როგორც ანგარიშგასაწევ ინტერესთა ჯგუფზე. სასარგებლო იქნებოდა შემდეგი პუნქტების განხორციელება გენდერული თანასწორობის განვითარების ხელშეწყობისთვის.



•  ქალთა საკითხების დეპარტამენტის დაფუძნება.
•  პოლიტიკურ ორგანიზაციებში ქალებისთვის 305-იანი კვოტების სისტემის შემოღება. არ
მიეცეს ცესკო-ში ისეთ პარტიებს რეგისტრირების უფლება, რომელთა საარჩევნო სიას არ
•  საჭიროა უცხოური გამოცდილების გაზიარება “ქალთა კლუბების” დაარსება, რისი
ძირითადი მიზანიც იქნება ქალების გაერთიანება, ურთიერმხარდაჭერა, სოლიდარობა,
მათი ინფორმირება საკუთარ უფლებებში, აქტივობა და დასაქმება.
•  ანაზღაურებადი დეკრეტული შვებულების ვადა 4 თვიდან 6 თვემდე გაგრძელდეს, გაიზარდოს ჩვილ-ბავშვთა დახმარება.
•  საქართველოში გენდერული თანასწორობის შესახებ განათლების დონე საკმაოდ დაბალია,
როგორც მამაკაცებში, ასევე ქალებში. მოქალაქეებმა არ იციან თავიანთი უფლებები. ამ
პრობლემის აღმოფხვრა უნდა მოხდეს პირველ რიგში განათლების დონის ამაღლების და
სწორი ინფორმირების გზით. სასურველია სამოქალაქო განათლება სასკოლო კურსში
გენდერული თანასწორობის შესახებ თავის ჩართვა.
•  საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის თანახმად დამსაქმებელს შეუძლია
ნებისმიმერი მიზეზის გამო გაათავისუფლოს თანამშრომელი. ხშირად დამსაქმებელს არ
უნდა გადაუხადოს თანამშრომელს დეკრეტული შვებულება და ათავისუფლებს მას რაიმე
მოგონილი მიზეზის გამო. კანონი უნდა შეიცვალოს. ორსულობა არ უნდა გახდეს
სამსახურიდან გათავისფლების მიზეზი.



გარემოს დაცვა

ახალგაზრდა სოციალისტების გარემოს დაცვის ჯგუფი ხელმძღვანელობს იმ პრინციპებითა და მიმართულებებით, რომელიც საერთოა ყველა მწვანედ ორიენტირებული ორგანიზაციების, გაერთიანებებისა , თუ უბრალოდ საზოგადოების წევრებისათვის. ჩვენი საქმიანობის ამოსავალ წერტილს წარმოადგენს, დედამიწის ფლორისა და ფაუნის შენარჩუნებაზე და მისი მნიშვნელობის გააზრება წარმოადგენს.ჩვენ გვინდა გადავარჩინოთ, აღვადგინოთ და გამოვაცოცლოთ მსოფლიოს ის სიმდიდრე, რომელსაც ჩვენს ირგვლივ მყოფი გარემო წარმოადგენს.ჩვენს მთავარ მიზნად დავისახეთ დავნერგოთ, გავაძლიეროთ გარემოსადმი ინტერესი და სიყვარული საზოგადოებაში, რათა ხელი შევუწყოთ საქართველოს ისეთ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბებას,რომელიც არამხოლოდ არ ანადგურებს , არამედ აძლიერებს საკუთარ ბუნებას, რითაც თავის წვლილს შეიტანს გლობალურ ეკოლოგიურ პოლიტიკაში.


ჩვენ ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პრობლემად საზოგადოებრივი თვითშეგნება გვესახება, სწორედ ამიტომაც ორიენტირებულნი ვართ იმაზე, რომ მომავალმა თაობამ კარგად გააცნობიეროს გარემოს მნიშვნელობა, რადგან სწორედ მათ უნდა აიღონ პასუხისმგებლობა საკუთარ თავზე-იზრუნოს და შეინარჩუნოს ის ისეთად, როგორიც არის და შეიტანოს წვლილი მის აღდგენაში.


სწორედ ამ სტრატეგიით ვმუშაობთ გარემოს დაცვასთან დაკავშვრებულ სხვადასხვა საკითხებზე. ჩვენ ვეძებთ ამ სფეროში არსებულ პრობლემებთან გამკლავების ოპტიმალურ გზებს. ვატარებთ პერმანენტულ აქციებს და სხვადასხვა აქტივობებით ვცდილობთ ჩვენი წვლილი შევიტანოთ საქართველოს გარემოს დაცვით საქმიანობაში.

ბუნებრივი რესურსების ჭარბი მოპოვება უნდა იყოს მკაცრი კონტროლის ქვეშ, რადგან ერთი სახეობის განადგურებამ შეიძლება გამოიწვიოს ეკოსისტემის დეგრადაცია. მართალია ბუნებაში საუკუნეების განმავლობაში სხვადასხვა სახეობები განადგურებულა მიწისძვრით, წყალდიდობით და სხვა ბუნებრივი კატასტროფებით, ამ კუთხით ადამიანის როლი იზრდება XXI საუკუეში. ჩვენმა საქმიანობამ გამოიწვია სათბურის ეფექტეის გაძლიერება, დედამიწა შთანთქავს მეტ ენერგიას კოსმოსიდან, ვიდრე ასხივებს ეს კი დედამიწაზე გლობალურ დათბობას იწვევს. ეკოლოგიის ცოდნა დაგვეხმარება ამ პრობლემის გაანალიზებაში. მეცნიერული პროგნოზის თანახმად, კლიმატის ცვლილების ამჟამინდელი ტემპით გაგრძელების შემთხვევაში ამ საუკუნის ბოლოსათვის გლობალური საშუალო ტემპერატურა გაიზრდება 1,4-5,80°С-ით, ხოლო ზღვის დონე სავარაუდოდ აიწევს 9- დან 88 სანტიმეტრამდე 1990 წელთან შედარებით, რაც შესაბამისად გაამძაფრებს ბუნებრივ კატაკლიზმებს მთელს მსოფლიოში. შეიცვლება და გადაგვარდება ეკოსისტემები, ზოგიერთი მათგანი საერთოდ გაქრება, შეიცვლება ცხოველთა, მცენარეთა სახეობების გავრცელების არე, გაჩნდება ახალი სახეობები, წყლით დაიფარება ზოგი კუნძული, გაძნელდება საკვების მოპოვება იმის გამო, რომ შემცირდება წყლის რესურსები, რაც გაზრდის არიდული მიწების ფართობს, სხვა ტერიტორიებზე შეიძლება მოხდეს პირიქითაც, ხშირი წყალდიდობები და წყალმოვარდნები შეამცირებს ნიადაგის სასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყენების შესაძლებლობას. მოსახლეობის ზრდის გამო ხდება ბუნებრივი რესურსების დიდი რაოდენობით მოპოვება. ტყის ჭრით მცირდება მწვანე საფარი და ჟანგბადის გამოყოფა. დნება მყინვარები. აუცლიებელია შევაჩეროთ ეს მოვლენები,   ამიტომ უნდა ვეცადოთ საკუთარი ზემოქმედების შემცირებას.  ერთ-ერთ მაგალითად შეიძლება მოვიყვანოთ იაპონიაში მომხდარი ცუნამი, რომელსაც თან დაერთო რადიაციული დაბინძურება და შედეგად  დიდი ტერიტორია გახდა სიცოცხლისათვის უვარგისი.

 რაც შეეხება საქართველოს გვაქვს უამრავი  მოუგვარებელი პრობლემა. არ არსებობს მაღალი სტანდარტების ნაგავსაყრელები, რომლებიც აუცილებელია სუფთა გარემოს შესანარჩუნებლად, აუცილებელია ხდებოდეს ისეთი მასალების გადამუშავება, როგორიც არის პოლიეთილენი, რომელიც უხრწნადია და დიდ ზიანს აყენებს გარემოს.   უკეთესი იქნებოდა დაცულ ტერიტორიების გაზრდა  და მათი კატეგორიების სწორი განსაზღვრა. სავალდებულოა სამართლებრივი იურიდიული ფორმების შერჩევა და მოქალაქეების მხრიდან მათი დაცვა, რაც წარმოუდგენელია ეკოლოგიის ცოდნის გარეშე.  

 ადამიანები  წარმოვადგენთ  ერთადერთ სახეობას, რომელსაც შეუძლია შეცვალოს სამყარო და ჩვენ ვართ ერთადერთი სახეობა რომელსაც შუძლია აირჩიოს – დაიცვას და იზრუნოს, თუ გაანადგუროს დედამიწა.
 

ქუთაისი ახალგაზრდა სოციალისტების I კონგრესის დეკლარაცია 29 იანვარი

დეკლარაცია PDF

 
ქუთაისი ახალგაზრდა სოციალისტების
I კონგრესის 
დ ე კ ლ ა რ ა ც ი ა
 
 
საქართველოს ახლაგაზრდა სოციალისტების ქუთაისის საქალაქო  ორგანიზაცია აღიარებს და ეთანხმება ორგანიზაციის მიერ აღიარებულ ყველა ძირითად პრინციპს და მის ფუნდამენტურ ღირებულებას, რომელიც ასახულია ორგანიზაციის მანიფესტში და მივიჩნევთ, რომ ქუთაისის რეგიონის ჭრილში, ადგილობრივი და რეგიონული განვითარებისათვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია განხორციელდეს ცვლილებები, რომლებიც შეეხება ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმას, განათლებისა და დასაქმების პრობლემას, მცირე ბიზნესის წახალისებას, ტურიზმისა  და ახალგაზრდული პოლიტიკის პუპლულარიზაციას და წინ წამოწევას. ასევე, განიხილოს ქუთაისის, როგორც ქვეყნის მეორე ქალაქის, როლის სტრატეგიული ზრდა.
 
სახელმწიფო მმართველობის დეცენტრალიზაციის პრინციპი და ადგილობრივი თვითმმართველობის ინსტიტუციური რეფორმა არის ერთ–ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი რეგიონის პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური განვითარებისათვის.  ამ თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია თვითმმართველობისა და რეგიონის შემოსავლების კონსტიტუციური გარანტიების შემოღების საჭიროება,  ანუ მოხდეს  გადასახადების ძირითადი ნაწილის თვითმმართველობის შემოსავლებში დატოვება და მასზე უშუალო, ადგილობრივი კონტროლი. ეკონომიკური დეცენტრალიზაცია საშუალებას მისცემს რეგიონს გახდეს არამარტო ეკონომიკურად თვითკმარი, არამედ გაიზარდოს საზოგადოებრივი სერვისის მომსახურების დონე და მოიხსნას ის ბიუროკრატიული დაბრკოლებები ყველა სფეროში, რაც რეგიონის მოსახლეობას ექმნება ცენტრალიზებული მმართველობის პირობებში.
 
ჩვენ ვთვლით, მოსახლეობა – ამომრჩეველი მოკლებულა იმის უნარს, რომ საკუთარ თავზე აიღოს კონტროლი და პასუხისმგებლობა საკუთარ არჩევანთან მიმართებაში. თვითმმართველობა, რომელიც თავისი საქმიანობის ამოცანებითა და რესურსებით დამოკიდებულია ცენტრალურ ხელისუფლებაზე პასუხისმგებლობას გრძნობს მხოლოდ ამოცანების შემდგენელი და განსაკუთრებით კი, რესურსების გამომყოფი ადმინისტრაციის მიმართ, და პრაქტიკულად არანაირად – ხალხის წინაშე. თვითმმართველობა გაცილებით ეფექტურია ვიდრე ცენტრალური მმართველობა, ისეთი საკითხების გადაწყვეტისას, რომლის მოქმედებაც ამ თვითმმართველობის ტერიტორიას არ სცდება – მაგალითად სახანძრო უსაფრთხოება, წესრიგის შენარჩუნება, ქონებრივი დავები და სხვა. ადგილობრივმა ორგანომ (მუნიციპალიტეტი, თვითმმართველობა) უნდა იტვირთოს ფუნქციები, რომელთა განხორციელება ადგილობრივი მოსახლეობის პირდაპირ ინტერესშია. მოსახლეობამ უნდა იკისროს პასუხისმგებლობა, რომ არა მარტო აკონტროლოს ფულის ხარჯვა, არამედ – უზრუნველჰყოს ადგილობრივი საჯარო დაწესებულებები იმ სახსრებით, რომლებიც აუცილებელია მათი ფუნქციონირებისათვის.
თვითმმართველობის ეკონომიკური სტატუსი და უზრუნველყოფა გარანტირებული უნდა იყოს კონსტიტუციითა და კანონმდებლობით.
 
დღესდღეობით, ტენდენცია რომელიც შეინიშნება მთელი საქართველოს მასშტაბით, არის მასობრივი რეგიონული მიგრაცია და ურბანიზაციის გადაჭარბებული დონე დედაქალაქის მიმართულებით. პირველ ეტაპზე საჭიროა, სახელმწიფომ განახორციელოს პროგრამები, რომლებიც წაახალისებენ სოფლის მეურნეობას. გამოჰყოს სპეციალისტთა ჯგუფი, რომელიც ადგილობრივ მოსახლეობასთან ერთად, ლოკალურ დონეზე, შეისწავლის იმ ძირითად მიმართულებებს, რომელთა საშუალებითაც შესაძლებელი იქნება ნაყოფიერად განხორციელდეს კონკრეტულ ადგილას, ფერმერული მეურნეობა, მევენახეობა, მარცვლეული კულტურებისა თუ მებაღეობის განვითარება. ამ სფეროში ძალიან მნიშვნელოვანია მცირე ბიზნესის (ადგილობრივ დონეზე, კონკრეტული პროდუქციისათვის მცირე საწარმოების შექმნა) ხელშეწყობა მიზნობრივი კრედიტების ან საგადასახადო შეღავათების ხარჯზე და ადგილობრივი კონკურენტუნარიანი საექსპორტო პროდუქტის შექმნა.
 
განათლების  ხარისხი და დასაქმების პრობლემა არის დღეს მნიშვნელოვნად განმაპირობებელი ფაქტორი ქუთაისი რეგიონისათვის, რომელიც იწვევს ახალგაზრდების გადინებას რეგიონიდან.
 
პირველ რიგში, აუცილებელია მოხდეს განათლების სისტემის რეორგანიზაცია როგორს სასკოლო, ისე საუნივერსიტეტო დონეზე. აუცილებელია აღმოიფხვრას განათლების ხარისხის შეფასების დიფერენციაცია, რომელიც არსებობს  რეგიონსა და ცენტრს შორის. 
 
ჩვენ მივიჩნევთ, რომ ქუთაისის გადაქცევა საუნივესიტეტო ქალაქად არის სტრატეგიულად გამართლებული ნაბიჯი არა მარტო კონკრეტული რეგიონისათვის, არამედ ქვეყნის პროგრესული, პოლიტიკური და ეკონომიკური დეცენტრალიზაციისათვის.
 
მნიშვნელოვანი იქნება,  აკაკი წერეთლის უნივერსიტეტის მომარაგება ახალი ინტელექტუალური რესურსებით, რომლებიც გაივლიან შესაბამის მომზადებას და აგრეთვე, დედაქალაქიდან პროფესორ-მასწავლებლების შესაბამისი ანაზრაურებით მოწვევა. ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონებიდან ახალგზარდების მოსაზიდად, პირველ ეტაპზე, აუცილებელია მოხდეს შესაფერისი ინფრასტრუქტურული ბაზის მომზადება, კონკრეტული პრესტიჟული სპეციალობების გადმოტანა ან გახსნა ქუთაისში. გარდა ამისა, სახელმწიფომ ქალაქს უნდა გაუწიოს რეკომენდაციები  იმ უცხოური უნივერსიტეტებისათვის, რომლებიც დააფუძნებენ ფილიალებს საქართველოში.
 
რეგიონიდან მოსახლეობისა და ახალგაზრდების გადინების მთავარი მიზეზი, არის სამუშაო ადგილების სიმწირე და თვალშისაცემი განსხვავება ცენტრსა და რეგიონს შორის, ერთი და იმავე სახის სამუშაოს ანაზღაურებასთან მიმართებაში.  უმაღლესი განათლების მიღების შემდეგ  არ არსებობს სამუშაო პერსპექტივა. ამ კუთხით, სტუდენტების წახალისებისა და სამუშაო გამოცდილების მიღების მიზნით, კარგი იქნება სახელმწიფომ დააფინანსოს სტუდენტთა გარკვეული ჯგუფები, რომლებიც კონსულტაციას გაუწევენ ქალაქში არსებულ სამეწარმეო სექტორს მათი საქმიანობის სამართლებრივად წარმართვის შესახებ. რეგიონში მოქმედმა სახელმწიფო სტრუქტურებმა მოახდინონ სტუდენტების სტაჟირება - გადამზადება და უნივერსიტეტის ფაკულტეტებმა გააფომონ ხელშეკრულებები დარგობრივად შესაბამისი სფეროს სტრუქტურებთან, სადაც დამამთავრებელ კურსზე მყოფ სტუდენტებს ექნებათ საშუალება გაიარონ სტაჟირება.
 
მნიშვნელოვანია, შეიქმნას ადგილობრივი დასაქმების  ცენტრი, სადაც დარეგისტრირებული მოქალაქეები გაადვილებული სახით მიიღებენ ინფორმაციას გამოცხადებული ვაკანსიების შესახებ და შეიქმნება ერთიანი ბაზა, რომელიც ხელს შეუწყობს რეგიონის მასშტაბით უმუშევრობის ინდექსის დადგენას.
 
საერთაშორისო ურთიერთობები რეგიონის დონეზე, არის მნიშვნელოვანი სფერო რომელიც ხელს უწყობს კონკრეტული რეგიონის კულტურულ, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ განვითარებას, პროვინციალიზიმის აღმოფხვრას და საერთაშორისო  პროცესებში ინტერგრაციას. ამ სფეროში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ახალგაზრდული ორგანიზაციებისა ადგილობრივი თვითმმართველობის როლი, რომლებიც ერთობლივი მუშაობით მოიძიებენ კავშირებს, უზრუნველჰყოფენ გაცვლით პროგრამებს სკოლებისა და უნივერსიტეტებისათვის და ხელს შეუწყობენ უცხოელი პარტნიორების მხრიდან სხვადასხვა სახის სემინარებისა და ტრეინინგების ჩატარებას.
 
სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს რეგიონში არსებობდეს თანამედროვე სტანდარტების რეგიონული საზოგადოებრივი ტელე-რადიო მაუწყებლობა, ხელი შეუწყოს კულტურული სფეროსა და ხელოვანი ახალგაზრდების განვითარებას, გამოყოს ბიუჯეტი გასართობი ცენტრების, კულტურული და სპორტული ღონისძიებების ორგანიზებისათვის რაც მნიშვნელოვანი ფაქტორია ახალგაზრდა თაობის ჯანსაღად განვითარებისათვის.
 
ტურიზმი არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სფერო ქვეყნის რეგიონული ეკონომიკის განვითარებისათვის, რომელიც ხელს შეუწყობს შეამციროს ურბანიზაციის გადაჭარბებული პროცესი რეგიონებში,  შეიქმნას სამუშაო ადგილები მომსახურების სფეროში. ადგილობრივი და ცენტრალური ხელისუფლების თანამშრომლობით შეიქმნას შესაბამისი ინფრასტრუქტურული და  რეკრეაციული ბაზა იმ რაიონებში, რომლებსაც აქვთ პოტენციალი გახდნენ აქტიური ტურისტული ზონები.
 
ახალგაზრდული პოლიტიკის  განვითარება არის ერთერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხი, რომელიც დღესდღეობით დგას, როგორც თვალშისაცემი რეგიონული პრობლემა. ჩვენი ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული გამოკითხვის შედეგად დავადგინეთ: 100 გამოკითხული ახალგაზრდიდან 92% მიიჩნევდა, რომ ცნება ”ახალგაზრდული პოლიტიკა” გულისხმობს კონკრეტული პოლიტიკური პარტიის წევრობას. მსგავსი შედეგი განპირობებულია, რეგიონში სამოქალაქო საზოგადოების სისუსტითა და ახალგაზრდული ორგანიზაციების არ არსებობით.
 
ახალგაზრდული ორგანიზაციების როლი აზროვნების სწორად განვითარებისათვის არის ძალიან მნიშვნელოვანი, სადაც ახალგაზრდა აყალიბებს თავის შეხედულებებს მიმინარე პროცესებთან დაკავშირებით და ახდენს მის დეკლარირებას. აუცილებელია, ახალგაზრდული ორგანიზაციების სპექტრი წარმოდგენილი იყოს სტუდენტურ თვითმართველობებში, იმართებოდეს ფორუმები სადაც დისკუსიის რეჟიმში მოხდება სხვადასხვა აქტუალური საკითხების განხილვა და მათ შესახებ ერთობლივი მანიფესტის მიღება. ასეთი სახის აქტივობები და თანამშრომლობა აამაღლებს არამარტო პოლიტიკურ დონეს, არამედ ჯანსაღი მსჯელობისა და ანალიზის უნარს, რომელიც არის ქვეყნის პროგესულად განვითარების წინაპირობა.

ახალგაზრდა სოციალისტთა პირველი ბანაკი - კეჩხობი 2010; დეკლარაცია 12 სექტემბერი

ჩამოტვირთე PDF

ახალგაზრდა სოციალისტთა
პირველი ბანაკი - კეჩხობი 2010
დეკლარაცია
 
 
 
ღირებულებები
 
სახელმწიფო
 
კონფლიქტები
 
სოციალური პოლიტიკა
 
ეკონომიკური პოლიტიკა
 
ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში
 
გენდერული თანასწორობა
 
 
 
 
 
ღირებულებები
 
დემოკრატია 
მეოცე საუკუნეში მომხდარმა მოვლენებმა ცხადად დაგვანახეს რომ დემოკრატიული წყობილება არის უფრო სამართლიანი საზოგადოების შექმნის აუცილებელი პირობა. ჭეშმარიტად სოციალისტური წყობილება არ შეიძლება იქნას მოხვეული ზევიდან მართველების ვიწრო ჯგუფს მიერ. ასეთი წყობილება მმართველობაში საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფების ფართო ჩართულობის შედეგად შეიძლება გაჩნდეს. ამასთან ერთად, სოციალურ თანასწორობას პოლიტიკური თანასწორობის აუცილებელ პირობად  მივიჩნევთ. მხოლოდ ის ადამიანი შეძლებს რომ იყოს სრულფასოვანი  მოქალაქე, რომლის მატერიალური და სულიერი მოთხოვნილებები დაკმაყოფილებულია გარკვეულ დონეზე.
 
დემოკრატიას მივიჩნევთ სახელმწიფო მმართველობის უალტერნატივო ფორმად, სადაც მთელი ხელისუფლება ხალხს ეკუთვნის და საზოგადოება თავის ძალაუფლებას ახორციელებს თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების, პოლიტიკურ და სამოქალაქო საქმიანობაში აქტიურად მონაწილეობის გზით დემოკრატია განაპირობებს, მოქალაქის პოლიტიკური უფლებებსა და თავისუფლებას, აგრეთვე პლურალიზმსა და მრავალპარტიულობას. უზრუნველყოფს ხალხის როგორც ხელისუფლების ერთადერთი წყაროს აბსოლუტურ ძალაუფლებას  და ყველა მოქალაქეს აძლევს რეალურ შესაძლებლობას პირდაპირ ან ირიბად მისი არჩეული წარმომადგენლის მეშვეობით, მონაწილეობა მიიღოს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. უზრუნველყოფს ყველა მოქალაქის თანასწორობას კანონის წინაშე, დემოკრატია გულისხმობს სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებას, შეკრებების, კავშირების, მიტინგების, დემონსტრაციების და  მსვლელობების თავისუფლებას, იძლევა ინფორმაციის თავისუფლად გავრცელების საშუალებას. 
 
სამართლინობა
ჩვენს ფუნდამენტურ პრინციპებში განსაკუთრებულ ადგილზეა სამართლიანობა,  როგორც სახელმწიფო ფუნქციონირებისა და განვითარების უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი, ისე ადამიანებს შორის ურთიერთობების და მათი თავისუფლებების გამოხატულების აუცილებელი წინაპირობა.სახელმწიფო უნდა ეფუძნებოდეს კანონის უზენაესობისა და ადამიანის უფლებების დაცვის პრინციპებს, ზნეობრივ და მორალურ  ნორმებს.  სამართლიანობამ  უნდა  უზრუნველყოს: შრომის სამართლიან ანაზღაურება, რაოდენობისა და ხარისხის მიხედვით, ყველა ადამიანისათვის, თანაბარ შესაძლებლობები რათა განვითარდეს და მოახდინოს საკუთარი უნარისა და ნიჭის რეალიზირება.
 
ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ რომ არსებული საზოგადოებრივი წყობილება უსამართლოა. თანამედროვე მომხმარებლური  საზოგადოება მხოლოდ გარკვეული თვისებების მქონე ადამიანების წახალისებას ახდენს, მაშინ როდესაც  სხვა მრავალი საზოგადოებისათვის სასარგებლო  თვისებების მქონე ადამიანები  მასში პიროვნული  განვითარების საშუალებას ვერ პოულობენ. შესაბამისად, ახალგაზრდა სოციალისტები აუცილებლად მივიჩნევთ  საერთო ძალისხმევით ისეთი საზოგადოების ჩამოყალიბებას  რომელშიც ყველა ადამიანს საკუთარი შესაძლებლობების რეალიზაციის საშუალება ექნება 
 
თანასწორობა
საზოგადოება უნდა შედგებოდეს თანასწორუფლებიანი წევრებისაგან, მიუხედავად მათი რასის, წარმოშობის, სქესის, რელიგიის, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობის პოლიტიკური თუ სხვა შეხედულებების, ეროვნული, ეთნიკური თუ სოციალური კუთვნილებისა. თანასწორობის პრინციპის მიხედვით ყველა ადამიანს უნდა ჰქონდეს განვითარების ერთნაირი შესაძლებლობა, და დანარჩენი თუ როგორ გამოიყენებს ინდივიდი განვითარების  თანასწორ შესაძლებლობას ეს მისი პირადი არჩევანია. 
 
ჩვენი მიზანია საზოგადოების წევრებს შორის მიღწეულ იქნას რეალური, და არა მხოლოდ ფორმალური თანასწორობა.  მივიჩნევთ რა სიდუხჭირეს თანასწორობის დამყარებისთვის ერთერთ მთავარ წინაღობად, ჩვენ მივილტვით ისეთი საზოგადოების აშენებისკენ, რომლის არც ერთი წევრი დამცირებულ მდგომარეობაში არ აღმოჩნდება სიღარიბის გამო.  
 
სოლიდარობა
ეს არის ადამიანთა ერთიანობის პრაქტიკული გამოხატულება და ერთიანი ბრძოლა სამართლიანობისათვის ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებთ სოლიდარობის პრინციპს. ეს არის მოთხოვნა ერთობისა, ერთმანეთის მხარდაჭერა საერთო მიზნების მისაღწევად. იგი მიმართულია ცვლილებების დასამკვიდრებლად და ჯანსაღი საზოგადოების ფორმირებისაკენ. სოლიდარობის პრინციპით ადამიანები ერთიანდებიან, რათა მიაღწიონ უკეთეს სოციალურ, პოლიტიკურ და ეკონომიკურ მდგომარეობას სახელმწიფოსა და საზოგადოებაში. დღეს, პიროვნებისა და სახელმწიფოს ურთიერთდამოკიდებულების დროს, სოლიდარობის პრინციპი მნიშვნელოვანია როგორც ადამიანის გადარჩენის აუცილებელი პირობა. პიროვნებას მხოლოდ მაშინ შეუძლია სრულად გამოავლინოს თავისი შესაძლებლობები, თუ მას ზურგს უმაგრებს ძლიერი საზოგადოება, რომლის თითოეული წევრი თანაბრად ზრუნავს საზოგადოებრივი და საკუთარი ინტერესებისათვის, რომელიც ურთიერთპატივისცემას განიხილავს, როგორც ურთიერთვალდებულებას და მოქმედებს ზნეობის კანონით: ‘მოექეცი სხვას ისე, როგორც გინდა მოგექცნენ შენ.” 
 
 
თავისუფლება
ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ რომ ადამიანის ფუნდამენტური უფლებებია სიტყვის, რწმენის, აზრის, სინდისის, შრომის თავისუფლება, რომელიც არ ლახავს სხვის უფლებებს. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ვაღიარებთ როგორც პიროვნების თავისუფლებას, ისე საზოგადოების, როგორც თავისუფალ პიროვნებათა ერთობლიობის, მნიშვნელობას სახელმწიფოსათვის. ჩვენი აზრით, სახელმწიფოს განვითარების აუცილებელი წინაპირობა სწორედ ასეთი საზოგადოების ფორმირებაა. მიგვაჩნია რომ ყველა ადამიანი თავისუფალია მანამ სანამ იგი არ შეზღუდავს სხვა ადამიანის უფლებებს.
 
ასევე მიგვაჩნია რომ ადამიანის უფლებაა იყოს თავისუფალი, ჩაგვრისაგან და სიღარიბისგან.
 
 
სახელმწიფო
 
1. ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ რომ სახელმწიფო უნდა იყოს თითოეული მოქალაქის უსაფრთხოების და კეთილდღეობის გარანტი. ჩვენი მიზანია სამართლიანი, დემოკრატიული და სოციალურ კეთილდღეობაზე ორიენტირებული სახელმწიფოს ჩამოყალიბება.
 
2. დემოკრატიული სახელმწიფოს ერთ ერთი ფაქტორი არის ის რომ იქ ძალაუფლება ეკუთვნის ხალხს და მოქალაქეები უშუალოდ არიან ჩართულები სახვადასხვა საკითხის გადაწყვეტის პროცესში. ამის უზრუნველყოფა კი შესაძლებელია მხოლოდ კარგად ჩამოყალიბებული დეცენტრალიზაციის პრინციპით. უნიტარულად მოწყობილი სახელმწიფო სადაც მკვეთრად არის გამიჯნული ცენტრისა და რეგიონების უფლებები და მოვალეობები.
 
3. გამომდინარე დეცენტარლიზაციის პრინციპიდან მნიშვნელოვანია რომ ადგილობრივ თვითმმართველობებს ქონდეთ უფლება, ადგილზე, ცენტრისგან დამოუკიდებლად გადაწყვიტონ საკუთარი ადგილობრივი პრობლემები.
 
4. ასევე მნიშვნელოვანია რომ ყველა რეგიონალურ ერთეულს წინასწარ განსაზღვრული კვოტების საშუალებით უფლება ქონდეს დაიტოვოს ადგილზე აკრეფილი გადასახადებიდან გარკვეული ნაწილი რაც უზრუნველყოს რეგიონის ფინანსურ სტაბილურობას და საშუალებას მისცემს უკეთ გადაჭრას თავისი პრობლემები.
 
 
კონფლიქტები
 
საბჭოთა კავშირის დაშლასთან ერთად საქართველოში წარმოიშვა კონფლიქტის ახალი კერები: აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის სახით. 
 
წარმოგიდგენთ ახალგაზრდა სოციალისტებისა და საქართველოს ფალკონების ხედვას ამ კონფლიქტებთან დაკავშირებით.
ჩვენ მიგვაჩნია, რომ როდესაც სახელმწიფო ლიდერებს შორის არ არსებობს დიალოგი, დიდი მნიშვნელობა ენიჭებათ სამოქალაქო საზოაგადოებებს, სხვადასხვა პოლიტიკურ ინსტიტუტებს და ზოგადად ახალგაზრდებს, ახალგაზრდულ ორგანიზაციებს. 
 
ახალგაზრდებს გააჩნიათ პროგრესული ხედვა, ნოვატორული იდეები და მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ კონლიქტის მშვიდობიანად მოგვარებაში.  მათ შეუძლიათ კომუნიკაცია დაამყარონ სხვადასხვა სოციალური ქსელების მეშვეობით, რომლებიც შექმნიან მეგობრული ურთიერთობების დამყარებისა და გაღრმავების რეალურ წინაპირობებს. ასევე მნიშვნელოვანია ახალგაზრდებს შორის აზრებისა და ხედვების გაცვლა არსებული კონფლიქტის შესახებ. 
 
ჩვენი აზრით, ახალგაზრდებისათვის, ურთიერთობებში პრიორიტეტული არ უნდა იყოს მხოლოდდამხოლოდ პოლიტიკა. წინა პლანზე უნდა წამოიწიოს კულტურული, თუ სხვადასხვა სახის ურთიერთობებმა, რაც კარგი საშუალებაა დიალოგის აღსადგენად. უნდა ეწყობოდეს სხვადასხვა კულტურული ღონისძიებები თუ კონფერენციები საერთაშორისო თანამეგობრობის მხარდაჭერით.
 
კონფლიქტურ რეგიონებთან მიმართებაში ქართულმა მხარემ უნდა განსაზღვროს და ჩამოაყალიბოს ურთიერთობების აღდგენის გეგმა, თუ როგორ ესახება კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარება. ჩვენ მიგვაჩნია, რომ ტერიტორიების დაბრუნებაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ეთნიკურ აფხაზებთან და ოსებთან ურთიერთობების აღდგენა-გაღრმავება. საჭიროა დიალოგი ამ რეგიონებში მცხოვრებ ხალხთან და მათში იმ შიშის გაქარწყლება, რომელიც ჩვენდამი გააჩნიათ. 
 
ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტებს და საქართველოს ფალკონებს მიგვაჩნია, რომ პირველ რიგში უნდა გამოირიცხოს ტერიტორიების დაბრუნება ძალისმიერი მეთოდებით, უნდა მოისპოს საფრთხე საქართველოდან, რათა შევძლოთ მათი დარწმუნება, რომ საქართველოა მათი უპირველესი მოკავშირე, ინტერესების დამცველი და არა მტერი. ჩვენთვის მიუღებელია ომისკენ მოწოდება და საომარი რიტორიკა. აუცილებელია იმ ილუზიისგან განთავისუფლება, რომ სამხედრო ძალის გამოყენებით შევძლებთ დაკარგული ტერიტორიებისა და იქ მცხოვრები ადამიანების დაბრუნებას.
 
ახალგაზრდა სოციალისტებისა და საქართველოს ფალკონების აზრით, ქართულმა მხარემ აფხაზებსა და ოსებს უნდა შეუქმნას ყველანაირი წინაპირობა, იმისა რომ მათ თვითონ მოინდომონ ქართულ საზოგადოებაში ინტეგრაცია. ისინი თავად უნდა დარწმუნდნენ, რომ სწორედ საქართველოში ცხოვრება არის მათი კეთილდღეობის, კულტურულ-ეკონომიკური განვითარებისა და უსაფრთხოების გარანტია. აღნიშნულის გარეშე, ქვეყნის გაერთიანებაზე ფიქრი ილუზიად დარჩება.
 
ომი ჯერ წარმოსახვაში, ცნობიერებაში იწყება და მერე რეალურად. წლების წინ ჩვენ შორის სამხედრო ძალით დაწყებული ომი, სამწუხაროდ, დღესაც, საინფორმაციო და ერთმანეთის იგნორირებადი პროპაგანდისტული მეთოდებით გრძელდება. ომი ოდესმე უნდა დამთავრდეს და ეს თავდაპირველად უნდა დამთავრდეს ჩვენს ცნობიერებაში, რადგან ომი უკვე დამარცხებაა, როგორც აფხაზებისთვის და ოსებისთვის, ისე ქართველებისთვის.
 
ქვეყნის შიდა პოლიტიკაში უნდა დაიწყოს დემოკრატიზაციის პროცესები, რადგან საქართველო გახდეს აფხაზებისა და ოსებისთვის მიმზიდველი სახელმწიფო, რომელიც დემოკრატიული და განვითარებული დასავლეთისკენ მიისწრაფის. აუცილებელია არსებული პოლიტიკის შეცვლა და ქმედითი ნაბიჯების გადადგმა როგორც საშინაო, ისე საგარეო პოლიტიკაში, ჯერ კიდევ არსებული შესაძლებლობების გამოსაყენებლად.
ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები და საქართველოს ფალკონები ვფიქრობთ, რომ აუცილებელია რუსეთთან  ურთიერთობების დარეგულირება, რადგან კონფლიქტების მოგვარებაში, შეუძლებელი იქნება რუსეთის ფაქტორის იგნორირება. ხაზს ვუსვავთ, რომ ურთიერთობების დარეგულირება უნდა მოხდეს დემოკრატიული ძალების ჩარევით, მშვიდობიანი დიპლომატიური მოლაპარაკებების გზით. აღკვეთილ უნდა იქნეს ნებისმიერი ძალადობრივი აქტი დაპირისპირებულ სახელმწიფოთა მხრიდან.
 
საქართველო-რუსეთის კონფრონტაციაზე საუბრისას აუცილებელია აღინიშნოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელმაც დღევანდელი სიტუაცია გამოიწვია. ეს არის საქართველოს არჩეული კურსი ჩრდილო-ატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციის მიმართ. რუსეთი სასტიკად ეწინააღმდეგება ქვეყნის სამხრეთ საზღვართან დასავლური ძალის შემოსვლას, რადგან ბუნებრივია ეს საფრთხეს შეუქმნის მის ინტერესებს სამხრეთ კავკასიის რეგიონში. 
 
ჩვენი აზრით, საქართველოსა და რუსეთს შორის არსებული დაძაბული ურთიერთობების სტაბილიზაციისთვის აუცილებელია ჩამოყალიბდეს უსაფრთხოების კონცეფცია, რომელიც გულისხმობს დასავლური დემოკრატიული ორგანიზაციების, მათ შორის ევროკავშირისა და ნატოს აქტიურ ჩართვას რეგიონში მიმდინარე პროცესებში.
 
ახალგაზრდა სოციალისტებისა და საქართველოს ფალკონების აზრით, ორივე ქვეყანაში უნდა დაიწყოს საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლების პროცესი და მედიის საშუალებით ობიექტური ინფორმაციის გავრცელება, რადგან მედია დიდ როლს თამაშობს კონფლიქტის მოგვარების საფუძვლის შექმნაში. ასევე, ქვეყნის მთავრობებმა ნეიტრალური პოზიცია უნდა დაიკავონ არასამთავრობო ორგანიზაციებს შორის ურთიერთობების განვითარებაში. გარდა ამისა, საჭიროა ორივე ქვეყანაში შეწყდეს პროპაგანდა, რომელიც საზოგადოებაში მტრულ ურთიერთდამოკიდებულებას აყალიბებს.
 
 
 
სოციალური პოლიტიკა
 
ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ რომ ქვეყნის სოციალური პოლიტიკა მიმართული უნდა იყოს თითოეული მოქალაქისთვის ღირსეული საცხოვრებელი პირობების შექმნისთვის. 
 
სახელმწიფოს ქმნიან მისი მოქალაქეები და სახელმწიფოს არსებობის უპირველესი მიზანია რომ დაიცვას თავისი მოქალაქეები, ვალდებულია შეუქმნას მათ მათთვის დამაკმაყოფილებელი გარემო. 
 
ახალგაზრდა სოციალისტები მხარს ვუჭერთ რესურსების რაციონალურ გადანაწილებას. ჩვენი პრიორიტეტებია ჯანდაცვა, სოციალური დაცვა, განათლება და დასაქმება.
 
1. განათლება უნდა წარმოადგენდეს სახელმწიფოს პრიორიტეტს, რადგანაც განათლებული მოქალაქეები არიან სახელმწიფოს სიძლიერის საფუძველი. განათლება არის პიროვნული განვითარების წინაპირობა; ამასთან განათლებული საზოგადოებას მეტი შანსი აქვს ღირსეული ადგილი დაიკავოს მსოფლიო ეკონომიკურ სისტემაში და ამით უკეთესი ცხოვრების დონე უზრუნველყოს თავის მოქალაქეებისთვის. ახალგაზრდა სოციალისტებს მიგვაჩნია რომ ყველა მოქალაქე უნდა იყოს უზრუნველყოფილი უფასო და ხარისხიანი დაწყებითი და საშუალო განათლებით. ხოლო უმაღლესი და პროფესიული განათლება უნდა იყოს ხარისხიანი და ხელმისაწვდომი ყველასთვის. ნებისმიერ მოქალაქეს უნდა შეეძლოს რომ მიიღოს სახელმწიფო კრედიტი სწავლის სრულად დასაფინანსებლად, რომელსაც იგი შემდგომში დააბრუნებს თავისი აკადემიური მოსწრების მიხედვით. წარმატებული აკადემიური მოსწრების შემთხვევაში კი იგი Gაღარ გადაიხდის მიღებულ თანხას.
 
2. ძალზედ მნიშვნელოვანია ქვეყნისთვის გამართული ჯანდაცვის სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს ქვეყნის ყველა მოქალაქეს გარანტირებული ჯანმრთელობის დაზღვევით. მოქალაქეები სახელმწიფოს მხრიდან უზრუნველყოფილი უნდა იყვნენ მაღალხარისხიანი, ჯანდაცვით.   სახელმწიფოს ყველა მოქალაქე დაბადებიდან სიკვდილამდე უზრუნველყოფილი უნდა იყოს გარანტირებული ჯანდაცვით, ვინაიდან ადამიანის ჯანმთრელობა მისი სოციალური კეთილდღეობის განმსაზღვრელი ერთ-ერთი ფაქტორია. ამასთან ადამიანის უფლებათაგან უპირველესია სიცოცხლის უფლება და იგი განსაკუთრებით დაცული უნდა იყოს სახელმწიფოს მხრიდან. დღევანდელ დღეს სახელმწიფოს მიერ მართულმა ჯანდაცვის სისტემებმა უფრო მაღალი ეფექტურობა დაამტკიცეს ვიდრე ბაზრის მიერ რეგულირებულმა სისტემებმა.
 
3. სახელმწიფოსგან ზრუნვა საკუთარი მოაქლაქეების სოციალურ კეთილდღეობაზე და მისი უზრუნველყოფა პრიორიტეტულ მიმართულებას უნდა წარმოადგენდეს. მიგვაჩნია რომ სახელმწიფომ  უნდა შეიმუშაოს ეფექტური სოციალური დახმარების პაკეტი, რომელიც გარანტირებულად უზრუნველყოფს ყველა იმ ადამიანს ვისაც ესაჭიროება ეს დახმარება. გამომდინარე თანასწორობის და სამართლიანობის პრინციპებიდან ნებისმიერ მოქალაქეს უნდა ქონდეს ღირსეული ცხოვრებისა და საზოგადოებაში ღირსეული ადგილის დამკვიდრების საშუალება. სოციალური უთანასწორობა არ უნდა იყოს ამის ხელისშემშლელი ფაქტორი.
 
4. ღირსეული არსებობისათვის აუცილებელია პიროვნება იყოს  დასაქმებული. შრომის უფლება ადამიანის ერთერთი ძირითად უფლებაა და გამომდინარე აქედან, სახელმწიფოს პოლიტიკა მიმართული უნდა იყოს იმისაკენ რომ ხელი შეუწყოს უმუშევრობის პრობლემის დაძლევას და შექმნას  ეფექტური სამუშაო გარემო. სახელმწიფომ ასევე არ უნდა დაუშვას დისკრიმინაციისა და ექსპლუატაციის გამოვლინებები დასაქმებული ადამიანის მიმართ. ადამიანის მიერ საკუთარიAშრომით მიღებული შემოსავალი უნდა აღემატებოდეს საარსებო მინიმუმს და აძლევდეს მას ღირსეული ცხოვრების საშუალებას.
 
5. სოციალური პოლიტიკის ასევე ერთერთი მნიშვნელოვანი ასპექტია არაქართულენოვანი მოქალაქეების ინტეგრაცია. მნიშვნელოვანია რომ სახელმწიფომ უზრუნველყოს მათთვის სახელმწიფო ენის სწავლება. საზოგადოებაში ინტეგრაციასთან ერთად, სახელმწიფო პოლიტიკის მიზანი უნდა იყოს უმცირესობების კულტურების შენარჩუნება და განვითარება
 
 
ეკონომიკური პოლიტიკა
 
1. ეკონომიკა სახელმწიფოს ჩამოყალიბებისა და განვითარების საფუძველია. ძლიერი ეკონომიკა უზრუნველყოფს ძლიერ სახელმწიფოს.  ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა უნდა განისაზღვროს თავისუფალი საბაზრო ურთიერთობებისა და ეკონომიკის სახელმწიფოებრივი რეგულირების შეთანწყობის ოპტიმალური მოდელის შემუშავებით, რომელიც ძირითადი მაკროეკონომიკური მიზნების განხორციელებას უზრუნველყოფს. ესენია: მდგრადი ეკონომიკური ზრდა, სრული დასაქმება, ინფლაციის დონის კონტროლი, საგარეო ვაჭრობის წონასწორობა და აგრეთვე სოციალური სამართლიანობა, ანუ რესურსების სამრთლიანი გადანაწილება. მსოფლიო გამოცდილება გვიჩვენებს რომ, სახელმწიფოს აქტიური მონაწილეობის გარეშე შეუძლებელია რეფორმების გატარება, საბაზრო ეკონომიკაზე გადასვლა, პროგრესის მიღწევა, ეკონომიკური ციკლების მართვა. მნიშვნელოვანია რომ ეკონომიკა იდგეს სახელმწიფოსა და ხალხის კეთილდღეობის სამსახურში და არა პირიქით.
 
2. ეფექტური ეკონომიკური პოლიტიკის გატარებისათვის მნიშვნელოვანია მუდმივი ზრუნვა კონკურენტული გარემოს ჩამოყალიბებისათვის რომელიც იქნება  სტიმული ჯანსაღი ეკონომიკის ჩამოყალიბებისთვის და მისი მუდმივი ზრდისთვის. ასევე მას თან უნდა ერთვოდეს ეფექტური ანტიმონოპოლიური პოლიტკა, რომელიც თავიდან აგავცილებს ბაზარზე მონოპოლიურ, ოლიგოპოლიურ და სახვადასხვა კანონსაწინააღმდეგო და ეკონომიკის განვითრებისათვის ხელისშემშლელ წარმონაქმნებს.
 
3. მნიშვნელოვანია რომ არსებობდეს სახელმწიფოს მხრიდან ეკონომიკის რეგულირების ძლიერი ბერკეტები, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ფინანსური კრიზისები, რისი მაგალითც მრავლად არსებობს თანამდროვე მსოფლიოს ლიბერალურ ეკონომიკებში.
 
4. გარდა იმისა რომ კერძო საკუთრება უნდა იყოს ეკონომიკური განვითრების ერთერთი ფაქტორი ასევე მნიშვნელოვანია, რომ სახელმწიფოც იყოს ერთ ერთი მესკუთრე. სახელმწიფოს საკუთრებაში უნდა შედიოდეს სხავდასხვა ტიპის სტრატეგიული დანიშნულების ობიექტები, ტყეები, წყალი, მიწა და ენერგეტიკული ობიექტები რომლებიც მნიშვნელოვანია როგორც სახელმწიფოს გამართული ფუნქციონირებისათვის, მთლიანი შიდა პროდუქტის წარმოებისათვის და მოგების მისაღებად, რომელსაც სახელმწიფო მოახმარს სხავდასხვა სოციალურ პროექტებს.
 
5. სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ბუნებრივი რესურსების რეგულირება უნდა ხდებოდეს მკაცრად გაწერილი ეფექტური პოლიტიკის საშუალებით,რათა ხელი არ შეეშალოს ბუნებაში მიმდინარე აღდგენა განვითარების პროცესს. ეს ხელს შუწყობს რომ თავიდან ავიცილოთ გარემოს დაბინძურება და მასთან დაკავშირებული პრობლემები.
 
6. სახალმწიფოს გამართულად ფუნქციონირებასთვის ასევე აუცლიებელია გამართული საგადასახადო სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს გადასახადების ეფექტურ ამოღებას. სისტემა უნდა იყოს სტაბილური და არა მუდმივად და ძირეულად ცვალებადი რათა ხელი შეუწყოს ქვეყანაში ეფექტური სამეწარმეო გარემოს შექმნას. ასევე მიგვაჩნია რომ სოციალური თანასწორობისათვის და ეკნომიკური განვითარებისათვის აუცილებელია პროგრესული გადასახადების სისტემა.
 
7. აუცილებელია აგრეთვე ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის მკვეთრი გააქტიურება, წინა პლანზე უნდა გამოვიდეს არა მარტო მინიმალური ინფლაციის შენარჩუნების ამოცანა. Aრამედ აღნიშნული ინსტრუმენტების საშუალებით ეკონომიკური ზრდისა და განვითარების ხელშეწყობა.
 
 
ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში
 
ახალგაზრდობა ქვეყნის მომავალია. ახალგაზრდებს მეტად მნიშვნელოვანი როლი ენიჭებათ ქვეყნის განვითარების და დემოკრატიულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბების პროცესში. ახალგაზრდები წარმოადგენენ საზოგადოების განუყოფელ ნაწილს, ფენას, რომელსაც შეუძლია დამკვიდრებული შეხედულებების ინოვაცია და პროგრესირება. ქვეყნის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში ახალგაზრდების აქტიური მონაწილეობა უზრუნველყოფს თავისუფალი აზროვნების განვითარებას და ტრანსფორმაციას.
 
ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში საჭიროებს განვითარებასა და მრავალ ცვლილებას. პირველ რიგში, აუცილებელია ღრმად გაანალიზდეს და შემდგომ შემუშავდეს სახელმწიფო ახალგაზრდული პოლიტიკის კონცეფცია, რომელშიც მკაფიოდ აისახება ახალგაზრდა თაობის მნიშვნელობა ქვეყნის საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში, მათი როლი დემოკრატიული სახელმწიფოს ჩამოყალიბების პროცესში, განსაზღვრავს ახალგაზრდობის ხელშეწყობისა და ახალგაზრდული მოძრაობის განვითარების სტრატეგიას. რაც მთავარია, სახელმწიფომ ახალგაზრდული პოლიტიკა ქვეყნის ერთ-ერთ უმთავრეს მიმართულებად უნდა განსაზღვროს. სახელმწიფომ და მისმა შესაბამისმა ინსტიტუტებმა განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაუთმონ ახალგაზრდების ქვეყნის სრულფასოვან მოქალაქეებად ჩამოყალიბებას. 
 
ამისათვის ახალგაზრდა სოციალისტები პირველი რიგის ამოცანად ახალგაზრდობასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ბაზის გადასინჯვას და სრულყოფას მივიჩნევთ. კერძოდ, უნდა შემუშავდეს კანონი ახალგაზრდობის შესახებ, რომელმაც უნდა დაარეგულიროს ახალგაზრდობის სფეროს ყველა ძირითადი საკითხი. განსაზღვროს ახალგაზრდობა, როგორც სოციალური ჯგუფი, მათი უფლებები და მოვალეობები. განსაზღვროს ახალგაზრდული ასაკი. ახალგაზრდა სოციალისტების  აზრით,  ეს ასაკი 18-დან 26 წლამდე უნდა განისაზღვროს.
 
ახალგაზრდა სოციალისტები ვფიქრობთ, რომ უნდა შეიცვალოს სახელმწიფოს მიდგომა ახალგაზრდული პოლიტიკისადმი. იმისათვის რომ მოხდეს ახალგაზრდობის სფეროში მომუშავე არასამთავრობო სექტორის განვითარება აუცილებელია მათი სახელმწიფოს მხრიდან რეალური და ეფექტური დახმარების მექანიზმი. ის მცირე რიცხოვანი თანხები რომელიც სისტემატურად გამოეყოფა ბავშვთა და ახალგაზრდობის განვითარების ფონდს, ნამდვილად უმნიშვნელოა რეალური მხარდაჭერის განსახორციელებლად. ამიტომაც მიგვაჩნია, რომ ის თანხები რომელიც იხარჯება ზემოთ ნახსენები სხვადასხვა სახელმწიფო პროგრამებისთვის და საკმაოდ არაფეფექტურადაც (მაგ.: პატრიოტთა ბანაკი), გადატანილ უნდა იქნეს ბავშვთა და ახალგაზრდობის განვითარების ფონდის განკარგულებაში და მათი ხარჯვა განხორციელდეს მკაცრი სამთავრობო და საზოგადოებრივი კონტროლის პირობებში. თანხის განაწილება კი უნდა მოხდეს სახელმწიფოს მიერ დადგენილი პრიორიტეტების მიხედვით, კონკურსის წესით, რომელში მონაწილეობის მიღებაც შეეძლება საქართველოში მოქმედ ყველა ახალგაზრდულ ორგანიზაციას, კონკურსში გამარჯვებულ ორგანიზაციას დაუწესდეს მკაცრი საზოგადოებრივი და სახელმწიფო კონტროლი, იმისათვის რომ მოხდეს გაცემული თანხის მიზნობრივი და ეფექტური ხარჯვა. რაც მთავარია პროცესი უნდა იყოს მაქსიმალურად გამჭვირვალე და ობიექტური. სახელმწიფო პროგრამებით გათვალისწინებული თანხების ფონდის განკარგულებაში გადასვლით ახალგაზრდულ სფეროში მომუშავე სახელისუფლო უწყებები განთავისუფლდება მსგავსი საქმიანობით და მთლიანად დრო დაეთმობა ახალგაზრდული მოძრაობის კოორდინირებას და მის მხარდაჭერას.
 
დღეს დღეობით სახელმწიფოს მიერ ახაალგაზრდულ სფეროში დახარჯული თანხების უდიდესი ნაწილი მოდის პატრიოტთა ბანაკების ორგანიზებაში. ახალგაზრდა სოციალისტებისთვის მიუღებელია დღეს არსებული სამთავრობო  საზაფხულო ბანაკები, რომლის ერთადერთი მიზანია ახალგაზრდების დასვენება,  გართობა და ხშირად მილიტარისტულ კულტურასთან ზიარი. ჩვენ მივესალმებით და მიგვაჩნია რომ აუცილებელია ახალგაზრდული ბანაკების არსებობა, რადგან ხელს უწყობს სხვადასხვა რეგიონის ახალგაზრდების სოციალიზაციას, თუმცა მიგვაჩნია რომ უნდა მოხდეს ბანაკების ორგანიზებაში სხვადასხვა ახალგაზრდული ორგანიზაციების ჩართვა, ბანაკის დღის წესრიგის სხვადასხვა თემატური კონფერენციებითა და დებატებით დატვირთვა, რაც ხელს შეუწყობას სამოქალაქო საზოგადოებაში ახალგაზრდების ჩართულობის გაზრდას. 
ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით სახელმწიფომ ნაწილობრივ მაინც უნდა დათმოს და გადაუნაწილოს ახალგაზრდულ ორგანიზაციებს ისეთი ტიპის ღონისძიებები რომელიც უფრო არასამთავრობო ორგანიზაციების კომპეტენციაა ვიდრე სახელისუფლებო ინსტიტუტების. მიგვაჩნია რომ სახელმწიფომ უნდა შექმნას ყველა პირობა რომ ახალგაზრდულმა ორგანიზაციებმა თავად მოაწყონ როგორც საზაფხულო ბანაკები ასევე სხვა ტიპის ახალგაზრდული აქტივობები, სემინარ-ტრეინინგები და სხვა. პირობების შექმნაში ვგულისხმობთ ფონდის სამართლიანად ფუნქციონირებას, სახელმწიფოს ბაზაზე არსებული რესურსების ხელმისაწვდომობა ახალგაზრდული ორგანიზაცებისთვის, კერძოდ კულტურის სახლები, სახელმწიფო უნივრსიტეტები, არსებული ბანაკების ტერიტორიები და სხვა რომლის ნაკლებობასაც ქვეყანა არ განიცდის.
 
ერთერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სფერო ახალგაზრდების განვითარებისთვის არის განათლება.
 
განათლების შესახებ ახალგაზრდა სოციალისტების მოსაზრებები იხილეთ, დეკლარაციის იდეოლოგიურ ნაწილში: ეკონომიკური და სოციალური პოლიტიკა. 
 
განათლებული ახალგაზრდობა არ არის პრობლემა რომელზე ზრუნვაც მოუწევს სახელმწიფოს, ის ხარისხიანი განათლების მიღებისთანავე ხდება რესურსი ქვეყნის განვითარებისთვის.
 
დღევანდელ პირობებში როდესაც განათლების სფეროს განვითარება ქვეყანაში საკმაოდ დაბალია და არსებობს საკმაოდ დიდი სოციალური პრობლემები საზოგადოებაში, მიგვაჩნია რომ სახელმწიფომ უნდა განახორციელოს სპეციალური პროგრამები ახალგაზრდების დასაქმების ხელშესაწყობად. შესაძლებელია ამოქმედდეს სპეციალური საგადასახადო შეღავათები იმ ორგანიზაციებისა და კომპანიებისთვის, რომლებიც დაასაქმებენ ახალგაზრდებს.
 
ასევე მნიშვნელოვანია ახალგაზრდა ოჯახების მხარდაჭერის მიზნით უნდა შემუშავდეს მათი დაფინანსებისა და გრძელვადიანი დაკრედიტების სახელმწიფო პროგრამა. 
 
სტუდენტური თვითმართველობები:
თვითმართველობა არის სტუდენტებისთვის ყველაზე დიდი პლაცდარმი აქტიურობისკენ, სტუდენტებს უფლებების დამცველი და ასევე მათი ინტერსების გამტარებელი, უნივერსიტეტის ადმინისტრებასა თუ სახელმწიფოს პოლიტიკაში.
 
ჩვენ ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ, რომ თვითმართველობის რეორგანიზაცია და სტუდნეტების წახალისება აქტიურობისთვის, ახალგაზრდებისა და ქვეყნისათვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. ქვემოთ იქნება გადმოცემული ორგანიზაციის მრავალწლიანი საქმიანობის შედეგად ჩამოყალიბებული იდეები, თუ როგორი უნდა იყოს თვითმართველობები საქართველოში.
თვითმართველობის საქმიანობა უნდა იყოს გამჭვირვალე ყველასთვის
მათ საქმიანობასა და გადაწყვეტილების მიღებაში უნდა ჩაერთოს მაქსიმალურად ბევრი სტუდენტი
თვითმართველობის ბიუჯეტის დიდი ნაწილი უნდა გადავიდეს საგრანტო დაფინანსებაზე
თვითმართველობის უფლებები უნდა გაიზარდოს უნივერსიტეტის ადმინისტრირებასა და სახელმწიფოს პოლიტიკის დაგეგმვაში;
 
თვითმართველობის საქმიანობა უნდა იყოს გამჭვირვალე ყველასთვის.
გამჭვირვალეობის მისაღწევად აუცილებელია სემესტრული ანგარიშები სტუდენტების წინაშე, ანუ ერთგვარი სათათბირო ორგანოს შექმნა სადაც დასწრება შეეძლება ყველა სტუდენტურ ორგანიზაციას და სტუდენტს; 
თითოეული სტუდენტური ორგანიზაციას და სტუდენტს უნდა ჰქონდეს უფლება მოითხოვოს ანგარიში ნებისმიერ თვითმართველობის აქტივობაზე, ნებისმიერ დროს და მოთხოვნიდან არაუგვიანეს 1 კვირის ვადაში მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს.
 
მათ საქმიანობასა და გადაწყვეტილების მიღებაში უნდა ჩაერთოს მაქსიმალურად ბევრი სტუდენტი
უნდა მოხდეს სტუდენტური ორგანიზაციების მხარდაჭერა.
აუცილებელია შეიქმნას თვითმართველობის სარეგისტრაციო ჯგუფი რომელიც მოახდენს უნივერსიტეტის ბაზაზე ჩამოყალიბებულ სტუდენტურ ორგანიზაციბის რეგისტრაციას და შედგება ბაზა, რაც გაადვილებს სტუდენტების მობილიზებას და ააქტიურებას
თვითმართველობის ბიუჯეტი დიდი ნაწილი უნდა გადავიდეს საგრანტო დაფინანსებაზე.
ყველა სტუდენტურ ორგანიზაციას და სტუდენტს უნდა შეეძლოს საკუთარი იდეა აქციოს პროექტად და მიიღოს მატერიალური დახმარება თვითმართველობისგან.
საგრანტო კონკურსი უნდა იყოს გამჭვირვალე, სამართლიანი და ყველასთვის ხელმისაწვდომი.
უნდა შემუშავდეს კონტროლის მექანიზმები;
წინასწარ უნდა იყოს განსაზღვრული პრიორიტეტები;
 
საგრანტო დაფინანსებისთვის ზემოთ ჩამოთვლილი პრინციპების მისაღწევად ახალგაზრდა სოციალისტები მივიჩნევთ სტუდენტური კონკურსის “პატარა გრანტბის სტუდენტების განვითარებისთვის” ჩატარებას. კონკურსის სამართლიანი ჩატარებისთვის საჭიროა ქვემოთ ჩამოთვლილი საკითხების უზრუნველყოფა:
 
სტუდენტური პროექტების კონკურსის მთავარი მიზანია სტუდენტებისა და სტუდენტური ორგანიზაციების წახალისება.
სტუდენტური პროექტების კონკურსი წარმოადგენს შიდა საუნივერსიტეტო აქტივობას, როდესაც უნივერსიტეტში ეწყობა სტუდენტური ორგანიზაციების მიერ წარდგენილი პროექტების წარდგენა  და სჯარო განხილვა, უნივერსიტეტის თვითმართველობის, ადმინისტრაციისა და პროფესორ-მასწავლებლების წარმომადგენლებსა და სტუდენტური ორგანიზაცეიბის წარმომადგენლების წინაშე. ამავე შეხვედრაზე უნდა გადაწყდეს პროექტის ავ-კარგობა და მისი დაფინანსების საკითხი.
სტუდენტური პროექტების კონკურსის ორგანიზეება და მისთვის ბიუჯეტის გამოყოფა უნდა მოახერხოს უნივერსიტეტის თვითმართველობამ საკუთარი ბიუჯეტიდან, პროექტების პრიორიტეტული მიმართულებები უნდა შეირჩეს სტუდენტური ორგანიზაციებთან მოლაპარაკების შედეგად.
სტუდენტური პროექტების კონკურსის სრულყოფილად ჩატარებისთვის აუცილებელია, წინასწარ რამოდენიმე თვით ადრე მოხდეს სტუდენტების ინფორმირება კონკურსის შესახებ. რომლებიც თავის მხრივ ვალდებულეები იქნებიან წარმოადგინონ პროექტის მცირე ანოტაცია წინასწარ დადგენილ ვადებში. პროექტის სრული ვერსია წარდგენილი იქნება დასკვნით შეხვედრაზე.
პროექტების ავ-კარგობის შესამოწმებლად უნდა შეირჩეს კომპეტეტნტური ჟიური, რომელიც უნდა იყოს არჩეული თანაბრად 1) სტუდენტური თვითმართველობის, 2) პროფესორ-მასწავლებლებისა და ადმინისტრაციის წარმომადგენლებს და 3) სტუდენტურ ორგანიზაციებს შორის
ასევე აკრძალული უნდა იყოს ერთი და იგივე სტუდენტური ორგანიზაცის კონკურსის ჯიურიში ყოფნა და მისი მონაწილეობა კონკურსში.
 
თვითმართველობის უფლებები უნდა გაიზარდოს უნივერსიტეტის ადმინისტრირებასა და სახელმწიფოს პოლიტიკის დაგეგმვაში
უნივერსიტეტის სტუდენტური ვითმარტველობები ვალდებულები არიან მოახდინონ საკუთარი სტუდენტების ინტერების შეჯერება, საჯარო დებატების შედეგად და ამ ინტერესების გატარება უნივერსიტეტის ადმინისტრირებასა და სახელმწიფოს პოლიტიკაში.
უნდა გაიზარდოს უნივერსიტეტის ადმინისტრაციაში სტუდენტების ჩართულობა
უნდა გაიზარდოს საქართველოს უნივერსიტეტების თვითმართველობებს შორის ურთიერთობა და კოორდინირებული მუშაობა.
უნდა მოხდეს თვითმართველობების მხრიდან სტუდენტების ინტერესების დაცვა სახელმწიფოს სხვადასხვა სტრუქტურებში.
უნდა შეიქმნას საქართველოს სტუდენტური გაერთიანება, სადაც შევა ყველა სტუდენტური თვითმართველობა. რომელიც იქნება ძლიერი ახალგაზრდული ძალა რომელიც უნდა იყოს სტუდენტების და ახალგაზრდების ინტერესების დამცველი.
მნიშვნელოვანია სტუდენტური ინტერნაციონალიზმის იდეის პოპულარიზაცია, და პარტნიორობის დამყარება სხვადსხვა ქვეყნის სტუდენტურ კავშირებსა და სტუდენტურ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან.
 
ზემოთ აღწერილი ცვლილებები გამოიწვევს სტუდენტური თვითმართველობების საიმედოობის გაზრდას სტუდენტებში, რაც ავტომატურად გამოიწვევს სტუდენტური ორგანიზაციების წახალისებას, მათ გააქტიურებას, ძლიერი და აქტიური სტუდენტური მოძარაობა გულისხმობს ახალგაზრდების გააქტიურებას, რაც თავისთავად გულისხმობს საზოგადოების გააქტიურებას.
 
უნივერსიოტეტებში თვითმართველობების რეორგანიზაციისთვის საჭიროა უნივერსიტეტის ადმინისტრაციის პოლიტიკის  შეცვლაც. რაც გულისხმობს:
სტუდენტების ჩართვას, უნივერსიტეტის მართვაში
 
მსგავსი რეორგანიზაციის შედეგად გააქტიურებული სტუდენტების ქვეყნის პოლიტიკაში უმტკივნეულოდ ჩართვისთვის საჭიროა სახელმწიფოს ახალგაზრდული პოლიტიკისა და მისი განვითარების საერთო კონცეფციის შექმნა, რომელიც ორიენტირებული იქნება აქტიურ ახალგაზრდობაზე; რომელიც მხარს დაუჭერს სტუდენტურ და ახალგაზრდულ ორგანიზაციებს; რომელიც გაითვალისწინებს ქვეყნის სტრუქტურაში ახალგაზრდულ თემებზე მომუშავე სტუქტურებს; რომელიც იქნება მორგებული ქვეყნის ინტერესებს და არა მართველი პოლიტიკურ ძალაზე.
 
აღსანიშნავია რომ დღეს ახალგაზრდები საერთოდ არ არიან ჩართულნი იმ საკითხების გადაწყვეტაში რომლებიც უშუალოდ მათ ეხებათ. სახელმწიფოს მხრიდან გადაწყვეტილებების მიღება და რეფორმების გატარება სხვადასხვა სფეროებში ხდება ისე რომ საერთოდ არაა გათვალისწინებული ახალგაზრდობის აზრი და მათ ხშირ შემთხვევაში მაშინ უწევთ გადაწყვეტილების შეცვლისთვის ბრძოლა როცა ეს უკვე ძალიან ძნელია
 
აუცილებელია საონსის (საქართველოს ახალგაზრდულ ორგანიზაციათა ნაციონალური საბჭო) გაძლიერება. საონსი უნდა იყოს ახალგაზრდების ინტერესების უპრველესი დამცველი. საონსმა უნდა უზრუნველყოს საქართველოში არსებული ახალგაზრდული ორგანიზაციების კოორდინირება, ხელი შეუწყოს მათ განვითარებას და გახდეს ძლიერი დამაკავშირებელი რგოლი სახელმწიფოსა და ახალგაზრდებს შორის.
 
 
გენდერული თანასწორობა
 
გენდერული თანასწორობა განიხილება, როგორც დემოკრატიის მთავარ შემადგენელ ნაწილად. გადაწყვეტილების მიმღებ სტრუქტურებში ორივე სქესის წარმომადგენლისათვის შესაძლებლობებისა და მონაწილეობის თანაბარი შანსები ფუნდამენტურია. 
 
გენდერულ თანასწორობაზე საუბრისას აუცილებელია, უპირველესად დავეყრდნოთ საქართველოს უზენაეს კანონს – კონსტიტუციას. ერთის მხრივ, ვიცით, რომ საქართველოში ქალები და მამაკაცები თანაბარი უფლებებით სარგებლობენ. მეორე მხრივ ეს არ ნიშნავს რეალურად იმას, რომ ქალებს და მამაკაცებს თანაბრად, ავტომატურად ენიჭებათ შესაძლებლობა, რათა საკუთარი წვლილი შეიტანონ ქვეყნის ეროვნული, პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული განვითარების საქმეში.
გარდა ამისა, ამომრჩეველ ქალთა ჯგუფები არ არიან ფორმირებულნი, არ არის მკაფიოდ გამოკვეთილი მათი ინტერესები. ამიტომაც პარტიები არ მუშაობენ ამომრჩეველ ქალებზე, როგორც ანგარიშგასაწევ ინტერესთა ჯგუფზე. 
სასარგებლო იქნებოდა შემდეგი პუნქტების განხორციელება გენდერული თანასწორობის განვითარების ხელშეწყობისთვის:
ქალთა საკითხების დეპარტამენტის დაფუძნება. 
პოლიტიკურ ორგანიზაციებში ქალებისთვის 30%-იანი კვოტების სისტემის შემოღება. არ მიეცეს ცესკო-ში ისეთ პარტიებს რეგისტრირების უფლება, რომელთა საარჩევნო სიას არ შეადგენს ქალების არანაკლებ 30%.
საჭიროა უცხოური გამოცდილების გაზიარება “ქალთა კლუბების” დაარსება, რისი ძირითადი მიზანიც იქნება ქალების გაერთიანება, ურთიერმხარდაჭერა, სოლიდარობა, მათი ინფორმირება საკუთარ უფლებებში, აქტივობა და დასაქმება.
ანაზღაურებადი დეკრეტული შვებულების ვადა 4 თვიდან 6 თვემდე გაგრძელდეს, გაიზარდოს ჩვილ-ბავშვთა დახმარება. 
საქართველოში გენდერული თანასწორობის შესახებ განათლების დონე საკმაოდ დაბალია, როგორც მამაკაცებში, ასევე ქალებში. მოქალაქეებმა არ იციან თავიანთი უფლებები. ამ პრობლემის აღმოფხვრა უნდა მოხდეს პირველ რიგში განათლების დონის ამაღლების და სწორი ინფორმირების გზით. სასურველია სამოქალაქო განათლება სასკოლო კურსში გენდერული თანასწორობის შესახებ თავის ჩართვა. 
საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის თანახმად დამსაქმებელს შეუძლია ნებისმიმერი მიზეზის გამო გაათავისუფლოს თანამშრომელი. ხშირად დამსაქმებელს არ უნდა გადაუხადოს თანამშრომელს დეკრეტული შვებულება და ათავისუფლებს მას რაიმე მოგონილი მიზეზის გამო. კანონი უნდა შეიცვალოს. ორსულობა არ უნდა გახდეს სამსახურიდან გათავისფლების მიზეზი.

მანიფესტი - 2009 თბილისი 12.05.2009 წ.

ჩამოტვირთე PDF
 

მანიფესტი -  2009

თბილისი 12.05.2009 წ.

 

შესავალი

სახელმწიფო

სახელმწიფო უსაფრთხოება და საგარეო პოლიტიკა
•    შესავალი
•    საქართველოს ურთიერთობები აშშ-თან და რუსეთთან.
•    ნატო და საქართველო
•    შავი ზღვის რეგიონის მნიშვნელობა საქართველოსთვის
•    ევროკავშირში ინტეგრაცია
•    საერთაშორისო თანამეგობრობა

სოციალური პოლიტიკა
•    განათლება
•    დასაქმება
•    ჯანდაცვა და დაზღვევა
•    საპენსიო ფონდი  

გარემოს დაცვა
•    გლობალური ეკოლოგიური პრობლემები
•    ეკოლოგიური პრობლემები საქართველოში

ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში

 

 






 

შესავალი

ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ვეთანხმებით მსოფლიოში მშვიდობისა და ადამიანებს შორის ჰარმონიული თანაცხოვრებისა და თანამშრომლობის, საერთაშორისო სამართლის პრინციპების დაცვის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას, ვიზიარებთ თანამედროვე დემოკრატიული სოციალიზმის ფუნდამენტურ პრინციპებს და ვაყალიბებთ ჩვენს პოლიტიკურ ხედვას სახელმწიფოს სოციალურ, ახალგაზრდულ და საერთაშორისო პოლიტიკასა და გარემოს დაცვის საკითხებთან დაკავშირებით, რომელიც ეყრდნობა ჩვენს ძირითად პოლიტიკურ ფასეულობებს - თავისუფლებას, სამართლიანობას, დემოკრატიას, თანასწორობას და სოლიდარობას.

უპირატეს მნიშვნელობას ვანიჭებთ სიტყვის, რწმენის, აზრის, სინდისის თავისუფლებას, რომელიც არ ლახავს სხვის უფლებებს. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ვაღიარებთ როგორც პიროვნების თავისუფლებას, ისე საზოგადოების, როგორც თავისუფალ პიროვნებათა ერთობლიობის, მნიშვნელობას სახელმწიფოსათვის. ჩვენი აზრით, სახელმწიფოს განვითარების აუცილებელი წინაპირობა სწორედ ასეთი საზოგადოების ფორმირებაა.

ჩვენს ფუნდამენტურ პრინციპებში განსაკუთრებულ ადგილზეა სამართლიანობა,  როგორც სახელმწიფო ფუნქციონირებისა და განვითარების უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი, ისე ადამიანებს შორის ურთიერთობების და მათი თავისუფლებების გამოხატულების აუცილებელი წინაპირობა. სახელმწიფო უნდა ეფუძნებოდეს კანონის უზენაესობისა და ადამიანის უფლებების დაცვის პრინციპებს, ზნეობრივ და მორალურ  ნორმებს.

დემოკრატიას მივიჩნევთ სახელმწიფო მმართველობის უალტერნატივო ფორმად, სადაც მთელი ხელისუფლება ხალხს ეკუთვნის და საზოგადოება თავის ძალაუფლებას ახორციელებს თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების, პოლიტიკურ და სამოქალაქო საქმიანობაში აქტიურად მონაწილეობის გზით.

საზოგადოება უნდა შედგებოდეს თანასწორუფლებიანი წევრებისაგან, მიუხედავად მათი რასის, წარმოშობის, სქესის, რელიგიის, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობის პოლიტიკური თუ სხვა შეხედულებების, ეროვნული, ეთნიკური თუ სოციალური კუთვნილებისა. პიროვნებას მხოლოდ მაშინ შეუძლია სრულად გამოავლინოს თავისი შესაძლებლობები, თუ მას ზურგს უმაგრებს ძლიერი საზოგადოება, რომლის თითოეული წევრი თანაბრად ზრუნავს საზოგადოებრივი და საკუთარი ინტერესებისათვის, რომელიც ურთიერთპატივისცემას განიხილავს, როგორც ურთიერთვალდებულებას და მოქმედებს ზნეობის კანონით: ‘მოექეცი სხვას ისე, როგორც გინდა მოგექცნენ შენ.

სოლიდარობა _ ეს არის ადამიანთა ერთიანობის პრაქტიკული გამოხატულება და უსამართლობის მსხვერპლთა თანაგრძნობა. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებთ სოლიდარობის პრინციპს. ეს არის მოთხოვნა ერთობისა, ერთმანეთის მხარდაჭერა საერთო მიზნების მისაღწევად. იგი მიმართულია ცვლილებების დასამკვიდრებლად და ჯანსაღი საზოგადოების ფორმირებისაკენ. სოლიდარობის პრინციპით ადამიანები ერთიანდებიან, რათა მიაღწიონ უკეთეს სოციალურ, პოლიტიკურ და ეკონომიკურ მდგომარეობას სახელმწიფოსა და საზოგადოებაში. დღეს, პიროვნებისა და სახელმწიფოს ურთიერთდამოკიდებულების დროს, სოლიდარობის პრინციპი მნიშვნელოვანია როგორც ადამიანის გადარჩენის აუცილებელი პირობა. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ხაზს უსვამთ საერთაშორისო სოლიდარობის მნიშვნელობას. თანამედროვე ეპოქაში მსოფლიო მშვიდობის, სტაბილურობის და სახელმწიფოთა განვითარების ხელშეწყობის მიზნით, საერთაშორისო სისტემა საჭიროებს სახელმწიფოთა შორის სოლიდარობის პრინციპის გავრცელებას.


სახელმწიფო

ახალგაზრდა სოციალისტების მიზანია თავისუფალი, დემოკრატიული, სამართლებრივი და სოციალური სახელმწიფოს მშენებლობა. სახელმწიფოს,  რომლის ძირითად დანიშნულებას წარმოადგენს საზოგადოების ყველა ფენის ინტერესების თანაბრად დაცვა, რომელიც უზრუნველყოფს თითოეული მოქალაქის უსაფრთხოებასა და კეთილდღეობას, სადაც მთელი ძალაუფლება ხალხს ეკუთვნის და თანაბრად არის განაწილებული თითოეული მოქალაქის უფლებები და მოვალეობები.

სახელმწიფოში სრული პოლიტიკური, ეკონომიკური თუ სამართლებრივი სტაბილურობის მიღწევა შეუძლებელია ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის გარეშე. ჩვენ მხარს ვუჭერთ კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარებას და კონფლიქტში მონაწილე ხალხთა შორის არსებული უნდობლობის დაძლევას სახალხო დიპლომატიის მეშვეობით.

სახელმწიფო უნდა წარმოადგენდეს მოქალაქეთა თანასწორუფლებიანობის გარანტს, მათი სქესის, ეროვნების, რელიგიური აღმსარებლობისა და სოციალური მდგომარეობის მიუხედავად; უზრუნველყოს მოქალაქეთა ღირსეული სოციალურ-ეკონომიკური პირობები და სახელმწიფოს ცხოვრების ყველა სფეროში მათი აქტიური მონაწილეობა.

აუცილებელია ქვეყნის მმართველობის ფორმის სწორად განსაზღვრა. ვფიქრობთ, ჩვენი ქვეყნისთვის ყველაზე შესაფერისი მმართველობის ფორმაა ძლიერი საპარლამენტო რესპუბლიკა, სადაც მოხდება ძალაუფლების დაბალანსება სახელისუფლებო შტოებს შორის. უზრუნველყოფილ უნდა იქნეს ხელისუფლების პასუხისმგებლობა ხალხის მიმართ.

სამართლებრივი სახელმწიფოს აუცილებელი შემადგენელი ნაწილია ძლიერი მასობრივი ინფორმაციის საშუალებების არსებობა. Mმედია უნდა იყოს ჭეშმარიტად თავისუფალი და შეზღუდული მხოლოდ დემოკრატიული სამართლებრივი ნორმებით, რაც დიდ პასუხისმგებლობასა და ვალდებულებებს გულისხმობს საზოგადოების წინაშე.


სახელმწიფო უსაფრთხოება და საგარეო პოლიტიკა

შესავალი
ქვეყნის საგარეო პოლიტიკა მისი ეროვნული ინტერესებიდან უნდა გამომდინარეობდეს. ნებისმიერი საგარეო პოლიტიკა, რომელიც ეროვნული ინტერესებიდან გამომდინარეობს, აუცილებლად გულისხმობს, სულ ცოტა, ერის, ქვეყნის გადარჩენას, მისი ტერიტორიული მთლიანობის, პოლიტიკური ინსტიტუტების, კულტურის შენარჩუნებას; ხალხთა შორის მშვიდობიანი თანაცხოვრების, თანასწორობის, საერთაშორისო სამართლის ნორმების დაურღვევლობის და სხვათა ხელშეწყობას.

საქართველო სუვერენული, დამოუკიდებელი სახელმწიფოა, რომელიც პატივს სცემს სხვა ქვეყნების სუვერენიტეტს, ტერიტორიულ მთლიანობას და მათგანაც შესაბამის დამოკიდებულებას მოითხოვს. ქვეყანას სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი გეოპოლიტიკური მდებარეობა აქვს, რაც საფრთხეს უქმნის არა მარტო ჩვენი ქვეყნის, არამედ მთლიანად საერთაშორისო მშვიდობასა და სტაბილურობას. ჩვენი, ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით, სხვა ქვეყნებთან კეთილმეზობლური ურთიერთობა, თანამშრომლობა, დემოკრატიული ინსტიტუტების წევრობა უზრუნველყოფს საქართველოს სტაბილურ ქვეყნად ჩამოყალიბებას, რადგან გავხდებით ურთიერთდამოკიდებული სისტემის ნაწილი, სადაც კონფლიქტების წარმოქმნა და ომის ალბათობა მინიმალურია. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, განვსაზღვრავთ ქვეყნის საგარეო პოლიტიკის პრიორიტეტებს, რათა ჩვენი ქვეყანა გახდეს დემოკრატიული ოჯახის სრულუფლებიანი წევრი და თავისი წვლილი შეიტანოს საერთაშორისო მშვიდობის უზრუნველყოფაში.

საქართველოს ურთიერთობები აშშ-თან და რუსეთთან.
საქართველო, ტერიტორიული მდებარეობის გამო, ყოველთვის იყო დიდი სახელმწიფოების დაინტერესების საგანი. მისთვის, როგორც განვითარებადი ქვეყნისთვის, ძალიან მნიშვნელოვანია ისეთი დიდი სახელმწიფოს მხარდაჭერა, როგორიც ამერიკის შეერთებული შტატებია. საქართველოს მიერ დამოუკიდებ-ლობის მოპოვების დღიდან აშშ აქტიურად უჭერს მხარს მის სახელმწიფოებრიო-ბას, დემოკრატიის, თავდაცვისუნარიანობისა და ეკონომიკის განვითარებას. აღსანიშნავია, რომ მათი დახმარებით საგრძნობლად გაძლიერდა ჩვენი ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობა.

ცნობილი ფაქტია, რომ 2008 წლის აგვისტოს მოვლენების დროს ამერიკამ ღია მხარდაჭერა გამოხატა საქართველოს მიმართ და დაუპირისპირდა რუსეთის ფედერაციის აგრესიულ პოლიტიკას. აშშ საქართველოს მუდმივი სტრატეგიული პარტნიორია, განსხვავებით რუსეთისგან, რომლის აგრესიულ მიზნებს ნათელი მოჰფინა 2008 წლის აგვისტოში წამოწყებულმა ომმა. სამწუხაროდ, ყოველგვარი ურთიერთობა ამ ორ ქვეყანას (საქართველოსა და რუსეთს) შორის შეწყდა.

ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები,  ვფიქრობთ, რომ საქართველოსთვის ამ ეტაპზე პრიორიტეტული უნდა იყოს არა მარტო რუსეთთან კეთილმეზობლური ურთიერთობის აღდგენა და დამყარება, არამედ სიმშვიდე მთელ კავკასიის რეგიონში. თუმცა აქვე აღვნიშნავთ, რომ ეს უნდა მოხდეს დემოკრატიული ძალების ჩარევით და, რა თქმა უნდა, მშვიდობიანი, დიპლომატიური მოლაპარაკებების გზით, რადგან ჩვენთვის მშვიდობა ფუნდამენტური ღირებულებაა.

აღსანიშნავია, აგრეთვე, ეკონომიკური ფაქტორების გათვალისწინება. საქართველო, როგორც ვთქვით, თავისი გეოპოლიტიკური მდებარეობის გამო სხვა სახელმწიფოთა დიდ დაინტერესებას იწვევს, მაგრამ ქვეყანაში მშვიდობისა და სტაბილურობის გარეშე, რასაკვირველია, იგი ვეღარ იქნება ეკონომიკური დაინტერესების საგანი.  

ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისათვის მნიშვნელოვანია რუსეთთან ურთი-ერთობის დარეგულირება. უნდა აღდგეს ტრადიციული სამეურნეო, სამრეწველო, ეკონომიკური ურთიერთობები, მით უმეტეს, რომ რუსეთის ბაზარი ჩვენი პროდუქციის ექსპორტის წყაროა. აღკვეთილ უნდა იქნეს ნებისმიერი ძალადობრივი აქტი დაპირისპირებულ სახელმწიფოთა მხრიდან.

ნატო და საქართველო
უსაფრთხოება საქართველოსთვის მეტად მტკივნეული საკითხია. ეს კიდევ ერთხელ დამტკიცდა რუსეთ-საქართველოს ომით. ჩვენთვის მნიშვნელოვანია თანამეგობრობის, ნდობისა და კეთილგანწყობის მოპოვება საერთაშორისო არენაზე. ჩვენი გეოგრაფიული მდებარეობიდან და ჩრდილო კავკასიაში არსებული საფრთხეებიდან გამომდინარე, ვფიქრობთ, რომ ნატო დღესდღეობით ძალიან საჭიროა ქვეყნის უსაფრთხოებისათვის, რადგან ნატო ყველაზე ეფექტური თავდაცვითი სტრუქტურაა მსოფლიოში. Nნატოს წევრობით  უსაფრთხოების სისტემის სრულუფლებიანი წევრები გავხდებით. ამ კუთხით, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს არა მხოლოდ სამხედრო-პოლიტიკური ასპექტები, არამედ აუცილებელია ხაზი გაესვას ეკონომიკურ ფაქტორებსაც. იგი უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს ამა თუ იმ წევრი ქვეყნის ტერიტორიაზე სტაბილური, უსაფრთხო გარემოს შესაქმნელად. ალიანსის წევრობით ჩვენ მოგვეცემა საშუალება აქტიურად ჩავებათ მსოფლიო პოლიტიკაში, გავიზიაროთ საერთო ღირებულებები, ესენია: დემოკრატიის პრინციპებისა და ადამიანის უფლებების დაცვა, საერთაშორისო ტერორიზმთან ბრძოლა, ნატოს პარტნიორ ქვეყნებთან ურთიერთობების გაღრმავება, კრიზისებისა და კონფლიქტების მშვიდობიანი გზით მოგვარება.

სამხედრო სფეროში, ბუნებრივია, ყველაზე მნიშვნელოვანია ის, რომ ნატოში არსებული სამხედრო პოტენციალის გათვალისწინებით საიმედოდ იყო, არის და იქნება დაცული თითოეული წევრი სახელმწიფოს დამოუკიდებლობა და ტერი-ტორიული მთლიანობა. აქვე გასახსენებელია მე-5 მუხლი, რომელიც თავდაჯერე-ბულობისა და სიძლიერის მეტ შეგრძნებას ქმნის.

შავი ზღვის რეგიონის მნიშვნელობა საქართველოსთვის
საქართველოსათვის შავი ზღვის რეგიონი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესია საგარეო პოლიტიკური მიზნების განსაზღვრისა და სახელმწიფოებრივი უსაფრთხოების სფეროში. ეს რეგიონი მნიშვნელოვანია შემდეგი მიზეზების გამო:
 
1. ენერგეტიკული პროექტები, რომელსაც ქვეყნისთვის მოაქვს როგორც ენერგეტიკული უსაფრთხოება, ეკონომიკური კეთილდღეობა, ისე ამაღლებს ქვეყნის სტატუსს საერთაშორისო არენაზე.
რუსეთ-საქართველოს ომის (აგვისტო, 2008 წელი) მერე კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა ქვეყნის მონაწილეობა შავი ზღვის რეგიონის ენერგეტიკულ პროექტებში. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, მხარს ვუჭერთ ქვეყანაში და შავი ზღვის რეგიონში მშვიდობიანი პროცესების განვითარებას.

2. ნატოსა და ევროკავშირთან მიმართება. ევროკავშირის “ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის” მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება შავი ზღვა. აქედან გამომდინარე, ამ რეგიონის პოლიტიკურ პროცესებში აქტიური მონაწილეობა კიდევ ერთი წინ გადადგმული ნაბიჯია ევროკავშირის წევრობის გზაზე. რაც შეეხება სამხედრო-პოლიტიკურ ორგანიზაციას _ ნატოს, ის ერთ-ერთ პრიორიტეტულ მიზნად  ისახავს ამ რეგიონში ევრო-ატლანტიკური ინტერესების განხორციელებას და საქართველო, ამ შემთხვევაში, ერთ-ერთი საყრდენი სახელმწიფოა.

3. შავი ზღვის ქვეყნების ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრობა ერთგვარად დააბრკოლებს კონფლიქტების გამწვავებას. რაც მეტად იქნება საქართველოსა და რუსეთის საგარეო პოლიტიკა და ეკონომიკა ერთმანეთზე დამოკიდებული, მით უფრო ნაკლებ სავარაუდოა, რომ კიდევ ერთხელ მოხდება კონფლიქტის ესკალაცია,  რადგან ამ შემთხვევაში კონფლიქტი ნებისმიერ მხარეს ზიანს მიუტანს. ამით კიდევ ერთხელ ხაზს ვუსვამთ შავი ზღვის რეგიონში მიმდინარე პროცესებში საქართველოს მონაწილეობის აუცილებლობას და ამ რეგიონის მნიშვნელობას ქვეყნისათვის.

ევროკავშირში ინტეგრაცია
ევროკავშირში ინტეგრაცია ხელს შეუწყობს დემოკრატიული პროცესების გან-ვითარებას, რადგან ევროკავშირის წევრობით ჩვენ ვხდებით დემოკრატიული ქვეყნების თანამეგობრობის წევრი, ასევე, საქართველოს მოაქცევს თავისუფალი ვაჭრობის პირობებში, ქვეყანას მიეცემა ევროპაში საქონლის ექსპორტის შესაძლებლობა, საქართველო მოექცევა შენგენის ქვეყნების ზონაში, რაც ევროპის მოქალაქეობას და თავისუფალ მიმოსვლას გულისხმობს.

ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, მხარს ვუჭერთ ევროკავშირის აღმოსავლეთის პარტნიორობის ინიციატივასთან საქართველოს მიერთებას. თანამშრომლობის ასეთი ფორმატი კიდევ უფრო დააახლოებს საქართველოს ევროპასთან.

ქვეყნას დიდ სარგებელს მოუტანს ევროკავშირის პოლიტიკა, რომელსაც ის მეზობელი ქვეყნების მიმართ ატარებს. ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა გულისხმობს ახლებურ მიდგომას მეზობელ ქვეყნებთან. ევროკავშირის მიზანია მეზობელ ქვეყნებთან ურთიერთობების გაღრმავება, რათა შეიქმნას უსაფრთხოების ზონები და ამაღლდეს კეთილდღეობა, თავიდან აიცილონ ევროკავშირსა და მის მეზობლებს შორის ახალი გამყოფი ხაზის შექმნის საფრთხე.

საინტერესოა ის, რომ ევროპის სამეზობლო პოლიტიკა არ სთავაზობს პარტნიორ ქვეყნებს ევროკავშირში გაწევრების გარანტიებს, მაგრამ სთავაზობს პრივილეგიურ ურთიერთობებს და შესაძლებლობას, რომ მიღწეულ იქნეს მათი მიზნები თანამშრომლობის სხვადასხვა ეტაპზე.

ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის მთავარი ელემენტი არის მისი სამოქმედო გეგმა, შეთანხმებული ევროკავშირსა და მის პარტნიორ ქვეყნებს შორის. ეს გეგმა ეხება ერთგულებას საერთო ფასეულობების მიმართ, ესენია: კანონის უზენაესობა, კეთილმეზობლური ურთიერთობების განვითარება, ადამიანთა, უმცირესობათა უფლებების დაცვა. გასათვალისწინებელია, რომ პარტნიორი ქვეყნები საკუთარ თავზე იღებენ ვალდებულებას ისეთ მნიშვნელოვან საკითხებთან დაკავშირებით, როგორიცაა: ტერორიზმთან, მასობრივი განადგურების იარაღის გავრცელებასთან ბრძოლა, საერთაშორისო სამართლის ნორმების თვალყურის დევნება და კონ-ფლიქტების გადაწყვეტის გზების ძიება. ზემოაღნიშნული მიზეზების გამო, ევროკავშირში გაწევრება ქვეყნის საგარეო პოლიტიკის მთავარ საზრუნავად უნდა იქცეს.

თუმცა, შესაძლოა, ევროკავშირში ინტეგრაციას უარყოფითი მოვლენებიც ახლდეს, კერძოდ ის, რომ ქვეყანა ურთიერთდამოკიდებულების სისტემაში მოექცევა. ეს სარგებელთან ერთად გარკვეულ ეკონომიკურ და პოლიტიკურ პრობლემებს შეგვიქმნის, რადგან ურთიერთდამოკიდებულ სისტემაში ერთის ავადმყოფობა სწრაფად ვრცელდება მეორეზე, ანუ ინფლაცია, უმუშევრობა, წარმოების დაცემა და სხვა ამ შემთხვევაში საზღვრებს არ ცნობს. აგრეთვე, ურთიერთდამოკიდებულება იწვევს ერთმანეთის საშინაო საქმეებში ჩარევასაც. ქვეყანას ხშირად საშინაო პრობლემების მოგვარების ნაცვლად, ურთიერთდამოკიდებულებით გამოწვეულ პრობლემებზე უწევს ფიქრი.  

საერთაშორისო თანამეგობრობა
თანამედროვე მსოფლიოში სახელმწიფოები არაერთი პრობლემის წინაშე დგანან. მათ შორისაა ორგანიზებული დანაშაული. დღესდღეობით, სუვერენული სახელმწიფოს მთავარი მიზანია ორგანიზებულ დანაშაულებებთან ბრძოლა, რათა უზრუნველყოს ეროვნული უსაფრთხოება. სახელმწიფოები, რომელთათვისაც საკუთარი მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა პრიორიტეტია, აქტიურად თანამშრომლობენ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, რომლებმაც გარკვეული კონცეფციები შეიმუშავეს ორგანიზებული დანაშაულის წინააღმდეგ საბრძოლველად.

საქართველო აქტიურად არის ჩართული ორგანიზებული დანაშაულის       წინააღმდეგ ბრძოლის პროცესში, ითვალისწინებს საერთაშორისო ორგანიზაციების რეკომენდაციებს და თანამშრომლობს სხვადასხვა ქვეყნის სამართალდამცავ სტრუქტურებთან.

ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, მივესალმებით საქართველოს თანამშრომლობას საერთაშორისო დემოკრატიულ ინსტიტუტებთან. საქართველოს თანამშრომლობა ევროსაბჭოსთან პოლიტიკურ, სამართლებრივ, კულტურულ და სოციალურ სფეროებში ევროპული ღირებულებებისა და ნორმების დამკვიდრების საწინდარია. გასათვალისწინებელია ევროსაბჭოს რეკომენდაციები, რათა საქართველო დემოკრატიულ ქვეყნად ჩამოყალიბდეს. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ვემხრობით  საქართველოს თანამშრომლობას ევროსაბჭოსთან, ამით ხელს შევუწყობთ დემოკრატიის განვითარებას, ადამიანის უფლებების დაცვას და კანონის უზენაესობისთვის აუცილებელი მექანიზმების დანერგვასა და განმტკიცებას.

ვეთანხმებით რა გაეროს ქარტიაში ჩამოყალიბებულ პრინციპებს, რომლის მიხედვითაც სახელმწიფოები თანასწორნი არიან საერთაშორისო კანონის წინაშე, სახელმწიფოებს გააჩნიათ სრული სუვერენიტეტი და ტერიტორიული მთლიანობა, სახელმწიფოებმა უნდა შეასრულონ თავიანთი საერთაშორისო ვალდებულებები, თავი შეიკავონ აგრესიისაგან და მშვიდობიანი გზით მოაგვარონ კონფლიქტები, ვემხრობით საქართველოსა და გაეროს შორის თანამშრომლობის გაღრმავებას. ასევე, მივესალმებით საქართველოს მონაწილეობას გაეროს მთელ რიგ პროგრამებში, რომლებიც მიმართულია ქვეყანაში არსებული ეკონომიკური და სოციალური პრობლემების მოგვარებისკენ. მაგრამ აქვე გვსურს აღვნიშნოთ, რომ გაერო ყოველთვის არ არის ქმედითუნარიანი. ამის დასტურია საქართველოში 2008 წლის აგვისტოში განვითარებული მოვლენები, როდესაც საქართველოს სუვერენიტეტი (ანუ გაეროს ქარტიაში ჩამოყალიბებული პრინციპები, საერთაშორისო სამართლის ნორმები) დაარღვია გაეროს უშიშროების საბჭოს წევრმა სახელმწიფომ. გაერო არაეფექტური აღმოჩნდა ამ ვითარებაში და მისმა წევრმა სახელმწიფოებმა ვერ მიიღეს ერთიანი რეზოლუცია. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ვფიქრობთ, საჭიროა გაეროს რეფორმირება, კერძოდ: გაეროს უშიშროების საბჭოს წევრ ქვეყანას, რომელიც უშუალოდაა ჩართული კონფლიქტში, უნდა ჩამოერთვას ვეტოს უფლება.

ტერორიზმის წინააღმდეგ საბრძოლველად საერთაშორისო თანამეგობრობასთან საქართველოს აქტიური თანამშრომლობა  დასტურდება იმით, რომ ავღანეთის კამპანიის დროს საერთაშორისო კოალიციას მხარი დაუჭირა და შესთავაზა საჰაერო სივრცე, აეროდრომები; მონაწილეობა მიიღო ერაყის ანტიტერორისტულ ოპერაციაში, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ჩვენი ქვეყნის მზაობას მსოფლიო უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.


სოციალური პოლიტიკა

ახალგაზრდა სოციალისტების რწმენით, სოციალური პოლიტიკა უნდა გამოხატავდეს იმას, თუ როგორ უნდა ახორციელებდეს სახელმწიფო მოქალაქეების სოციალურ დაცვასა და სოციალურ უსაფრთხოებას.

სოციალური პოლიტიკის შექმნა სტრუქტურული და კულტურული ფაქტორებითაა განპირობებული. სტრუქტურულ მხარეში იგულისხმება დემოგრაფიული, ეკონომიკური, ტექნოლოგიური მხარეები, ხოლო კულტურულში _ ის იდეები და ღირებულებები, რომლითაც საზოგადოება სარგებლობს.

სოციალური დაცვის სისტემა მოიცავს სოციალურ უსაფრთხოებას, სოციალურ კეთილდღეობას და სოციალურ უზრუნველყოფას. ეს სისტემები  სახელმწიფოში სოციალური პოლიტიკის ძირითად სფეროდ უნდა მოიაზრებოდეს.

სოციალური უსაფრთხოება იმ ინსტრუმენტების ერთობლიობაა, რომლის საფუძველზეც, შესაძლებელი ხდება მოსალოდნელი და არსებული სოციალური რისკების ანაზღაურება, რაც ჩვენი ქვეყნის სოციალურ პოლიტიკაში პენსიონერთა, მარჩენალდაკარგულთა, უმუშევართა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა (შშმპ) დახმარებას უნდა გულისხმობდეს.

ევროგაერთიანების სოციალური პოლიტიკა 3 ძირითად პრინციპს ეყრდნობა: 1. რისკის პრევენცია; 2. თუკი რისკი განხორციელდა, მაშინ მის მიერ მიყენებული ზარალის გამოსწორება; 3. თუკი გამოსწორება შეუძლებელია, _ კომპენსაცია. სამწუხაროდ, ჩვენი ქვეყნის სოციალურ პოლიტიკაში ეს გათვალისწინებული არ არის. რისკის პრევენციის ნაცვლად, ურჩევნიათ შედეგებს გაუმკლავდნენ.

სოციალური უსაფრთხოების ძირითადი პრობლემა მაინც დასაქმებაა, რაც დაუსაქმებლობის შემთხვევაში დახმარების აღმოჩენას გულისხმობს. ეფექტური სოციალური უსაფრთხოების ქსელი საჭიროებს სამუშაო ძალის სამუშაო ადგილებით მუდმივ უზრუნველყოფას.

სოციალური კეთილდღეობა სიღარიბის დაძლევისაკენ მიმართული სოციალური დახმარებაა.  ჩვენი ქვეყანა სიღარიბის მაღალი მაჩვენებლით ხასიათდება და განვითარებად სამყაროთა ჯგუფს მიეკუთვნება, ამიტომ მაღალია უცხოურ კაპიტალზე დამოკიდებულებისა და საერთაშორისო სააგენტოების მხარდაჭერის საჭიროების მაჩვენებელი.

სოციალური კეთილდღეობის პროგრამის შემუშავებაზე, უმეტესწილად, საერთაშორისო  სააგენტოები მუშაობენ. თუმცა ამ შემთხვევაში სახელმწიფოს  როლიც გამოკვეთილი უნდა იყოს. ეს ის პროცესია, რომელიც მიმართულია იმათკენ, ვინც ამას უკიდურესად საჭიროებს. მიზნობრივი დახმარება 3 ძირითად საფეხურს მოიცავს:
1.    მიზნობრივი ჯგუფის განსაზღვრა;
2.    მიზნობრივი დახმარების მეთოდების შემუშავება, ჯგუფის იდენტიფიკაციისა და რესურსების ამ ჯგუფისაკენ მიმართვისათვის;
3.    ადმინისტრაციული სტრუქტურის შექმნა, შემუშავებული მეთოდოლოგიის განსახორციელებლად.

სოციალური უზრუნველყოფის სისტემა  შექმნილია იმისათვის,  რომ  ადამიანები  სხვა სოციალურ  რისკებთან გაუმკლავებლობის  პრობლემის წინაშე  არ დადგნენ. ეს  რისკები  დაკავშირებულია  სამუშაოს დაკარგვასთან, ჯანმრთელობის  გაუარესებასთან და ა.შ. სოციალური უზრუნველყოფა დაზღვევის  პრინციპს  ეფუძნება. სოციალური  დახმარებისა და სოციალური  დაზღვევის სისტემები სახელმწიფოში გამართულად უნდა ფუნქციონირებდეს.

სახელმწიფოში მუდმივად უნდა ტარდებოდეს რეფორმები სოციალური დახმარების, ჯანდაცვის, განათლების, დასაქმების, დაზღვევის და საპენსიო სექტორებში. სახელმწიფო უნდა იყოს იმის გარანტი, რომ თითოეული მოქალაქე დაცული იქნება კრიზისულ მდგომარეობაში,  უზრუნველყოფილი იქნება მინიმალური შემოსავლით  მაინც და ა.შ. მუდმივად უნდა გვახსოვდეს, რომ ყოველი ადამიანი თანასწორია კანონის წინაშე და ყველას აქვს ნებისმიერი სოციალური მომსახურების თანაბარი ხელმისაწვდომობის უფლება.


განათლება
განათლება დიდ როლს თამაშობს არამარტო საზოგადოების ფორმირებაში, არამედ იგი მთავარი გასაღებია ნებისმიერ სფეროში. სახელმწიფოს განვითარების პრიორიტეტიც განათლებული საზოგადოება უნდა იყოს.

მთავრობის პოლიტიკა აქტიურად უნდა იყოს მიმართული განათლების ხელმისაწვდომობისა და ამ სფეროს გაუმჯობესებისაკენ. განათლება არის სოციალური სამართლიანობის და ეკონომიკურად წარმატებული საზოგადოების გასაღები, საუკეთესო დაზღვევა უმუშევრობისაგან.

განათლება მორგებული უნდა იყოს პიროვნებაზე. ადამიანი ადრეული ასაკიდანვე უნდა იღებდეს ხარისხიან განათლებას, რათა საზოგადოების სრულფასოვან წევრად იგრძნოს თავი. სახელმწიფო ვალდებულია უზრუნველყოს თითოეული მოქალაქისათვის საშუალო განათლების ხელმისაწვდომობა. ამასთან, ხარისხიანი საშუალო განათლება არის წინაპირობა წარმატებული უმაღლესი განათლებისა.

სახელმწიფო ბიუჯეტიდან საკმაოდ დიდი თანხებია გამოყოფილი საჯარო სკოლების რეაბილიტაციისა და ინფრასტრუქტურის განვითარებისათვის. შეიქმნა საჯარო სკოლების მართვის ახალი სისტემა, რაც გულისხმობს, სამეურვეო საბჭოებისა და თვითმმართველობების ჩარევას სკოლის ცხოვრებაში. მიუხედავად ამისა, მათი წევრები მაინც არ არიან აქტიურად ჩართულნი სკოლის ცხოვრებაში. შეიძლება ითქვას, რომ ეს საბჭოები არაკომპეტენტური ხალხისგანაა დაკომპლექტებული. ამიტომ საჭიროა წევრების შერჩევის პროცესსაც მიექცეს ყურადღება, მათ ჩაუტარდეთ შესაბამისი სასწავლო სემინარები. ასევე, როგორც ვიცით, განათლების რეფორმის წარმატების ერთ-ერთი ძირითადი ხელის შემშლელი პრობლემა _ კორუფცია კვლავაც არსებობს სკოლებში. აუცილებელია მისი აღმოფხვრა.

სახელმწიფოს განვითარებისათვის ძალიან მნიშვნელოვანია პროფესიონალი კადრები. თანამედროვე საქართველოში არსებული უმაღლესი განათლება ვერ უზრუნველყოფს ახალგაზრდის პროფესიონალად ჩამოყალიბებას.A მართალია, ეროვნული გამოცდებით სახელმწიფომ შეზღუდა კორუფცია უმაღლეს სასწავლებელში ჩამბარებელთათვის, მაგრამ მთავარი _ ხარისხიანი განათლება ჯერ კიდევ შორი პერსპექტივაა ქართველი ახალგაზრდებისათვის. როგორც წესი, უკეთესი განათლების მიღებს მიზნით, ისინი ხშირად სამუდამოდ ტოვებენ საქართველოს, რაც, თავის მხრივ, ხელს უწყობს ინტელექტის ქვეყნიდან გადინებას. დასახვეწია ის სისტემაც, რომლის საფუძველზეც უმაღლეს სასწავლებლებში ხდება დაფინანსების მოპოვება, ვგულისხმობთ გამოცდებს ზოგად უნარ-ჩვევებში. ჩვენი აზრით, მისახედია რეპეტიტორთა საკითხიც. მიზანშეწონილია, თუ შეიქმნება სპეციალური მოსამზადებელი ცენტრები, სადაც საჭიროების შემთხვევაში, დამატებით ამეცადინებენ მოსწავლეებს.
    
სახელმწიფომ სრულად უნდა უზრუნველყოს სოციალურად დაუცველი ფენებისათვის უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებებში სწავლების ხელმისაწვდომობა, რადგან მიგვაჩნია, რომ თითოეულ ადამიანს უნდა ჰქონდეს სრულფასოვანი განათლების მიღების საშუალება, განურჩევლად მისი სოციალური და ეკონომიკური მდგომარეობისა.

ძალიან მნიშვნელოვანია არაფორმალური განათლება, რომელიც ავითარებს ადამიანის ზოგად უნარებს. სასწავლო დაწესებულებებში უნდა დაინერგოს სასწავლო სემინარების, დისკუსიებისა და სხვა ღონისძიებების ჩატარების ტრადიცია. ეს ხელს შეუწყობს ახალგაზრდების გონებრივ განვითარებასა და უნარ-ჩვევების გაუმჯობესებას. უნდა განვითარდეს ინკლუზიური ანუ უნარშეზღუდული და ჯანსაღი მოსწავლეების ერთად სწავლების, აგრეთვე, ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა ქართულ სკოლებში გადანაწილებისა (მათი უფლებების შეულახავად) და მათთვის ქართული ენის სრულყოფილად სწავლების სისტემა.
 
აუცილებელია პროფესიული სასწავლო ღონისძიებების შემოღება და განვითარება, რომელიც ხელმისაწვდომი იქნება ნებისმიერი მოქალაქისათვის. კვალიფიკაციის ამაღლების შესაძლებლობა ადამიანს ცოდნის გაღრმავების პირობას შეუქმნის, რაც, თავის მხრივ, საშუალებას მისცემს, შეიქმნას მისთვის დამაკმაყოფილებელი სოციალური პირობები. ხარისხიანი განათლებისათვის საჭიროა ჯანსაღი კონკურენციის ზრდა მოსწავლეებს, სტუდენტებს, საშუალო და უმაღლესი სასწავლებლების პროფესორ-მასწავლებლებს შორის. ხელი უნდა შეეწყოს სამეცნიერო მუშაობას, კონფერენციების, სიმპოზიუმებისა და სხვა სახის ღონისძიებების ჩატარებას.

დღეს ჩვენი საზოგადოება განსაკუთრებულ ინტერესს იჩენს ბოლონიის პროცესისადმი. აქედან გამომდინარე, აქტუალურია პასუხი კითხვაზე: რას ნიშნავს ბოლონიის პროცესი და რა შეიძლება მოუტანოს საქართველოს უმაღლესი განათლების სისტემას მასში მონაწილეობამ. საქართველოს მიერთება ბოლონიის დეკლარაციასთან და ევროპის საგანმანათლებლო სივრცეში ინტეგრაცია დაკავშირებულია ამ პროცესში მონაწილე სხვა ქვეყნების მიერ აღიარებული პრინციპების დაცვასთან და მის თანმიმდევრულ შესრულებასთან. ეს პროცესი ითვალისწინებს აკადემიური ხარისხების სამსაფეხურიანი სისტემის, სასწავლო პროცესში კრედიტების სისტემის შემოღებას; მობილობის, განათლების ხარისხის ამაღლების ხელშეწყობას, უმაღლეს განათლებაში ევროპული განზომილებების დანერგვას; მთელი სიცოცხლის განმავლობაში სწავლას, სტუდენტთა მონაწილეობას უმაღლესი სასწავლებლის მართვაში.

21-ე საუკუნის სინამდვილე ააშკარავებს პროფესიული კარიერის მრავალფეროვნებისა და მთელი სიცოცხლის განმავლობაში სწავლის უპირატესობას. მთელი სიცოცხლის განმავლობაში სწავლა არის უმაღლესი განათლების ევროპული სივრცის მნიშვნელოვანი ელემენტი. ცოდნაზე დაფუძნებულ საზოგადოებასა და ეკონომიკაზე აგებულ მომავალ ევროპაში მთელი სიცოცხლის განმავლობაში სწავლის სტრატეგია აუცილებელია, რათა პიროვნება მომზადებული შეხვდეს იმ გამოწვევებს, რომელსაც უმზადებს კონკურენცია და ახალი ტექნოლოგიების გამოყენება.Eეს სტრატეგია  ასევე მნიშვნელოვანი და აუცილებელია სოციალური ურთიერთობების, თანასწორი შესაძლებლობებისა და ცხოვრების ხარისხის გასაუმჯობესებლად.

ბოლონიის პროცესი ითვალისწინებს ორ ძირითად საფეხურს: დიპლომამდელ და დიპლომის შემდგომ პერიოდს, უმაღლეს განათლებაში ევროპული სტანდარტების დანერგვას, რაც გულისხმობს საგანმანათლებლო პროგრამების განვითარებას, სასწავლებლებს შორის თანამშრომლობას, წვრთნის და კვლევების ინტეგრირებული პროგრამების შექმნას.

იმისათვის, რომ მივაღწიოთ განათლების ევროპულ სტანდარტებს, ასევე აუცილებელია აღმოიფხვრას არსებული კორუფცია და ხარვეზები განათლების სისტემაში.


დასაქმება

დასაქმება ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია საზოგადოების ცხოვრების დონის გასაუმჯობესებლად. ქვეყანაში არსებულ სოციალურ პრობლემებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე მწვავე პრობლემა უმუშევრობაა. ჯანდაცვის სამინისტროს  არ აქვს შესაბამისი დასაქმების სტრუქტურა, რომელიც უშუალოდ დაკავდებოდა ამ პრობლემით. არ არსებობს შრომის ადმინისტრაცია, შრომის ბირჟა, ასევე, შრომის ინსპექცია, ისეთი სტრუქტურა, რომელიც გაარკვევდა დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის არსებულ პრობლემას. უნდა არსებობდეს სრულყოფილი შრომის კოდექსი, რომელიც დაარეგულირებს ორმხრივ ურთიერთობას დამქირავებელსა და დაქირავებულს შორის. წინააღმდეგ შემთხვევაში იქმნება არათანაბარი, უსამართლო სამუშაო პირობები. არც ერთ კერძო თუ სახელმწიფო მოხელეს არ უნდა ჰქონდეს უფლება თანამდებობით ქვემდგომი პირის უფლებების შელახვისა, შრომის კანონმდებლობა მკაცრად უნდა ითვალისწინებდეს დეკრეტულ შვებულებებსა თუ სხვა პირობებს, რათა ადამიანი სრულფასოვნად გარანტირებული იყოს თავისი სამუშაო ადგილით,  ყველამ უნდა მიიღოს ღირსეული ანაზღაურება შესრულებული სამუშაოსათვის. მკაცრად უნდა იყოს დაცული დაქირავებულის უფლებები. შრომის კოდექსში გათვალისწინებული უნდა იყოს ახალგაზრდების სრულფასოვნად დასაქმებისა და ხელშეწყობის საკითხები, რათა სურვილის შემთხვევაში საშუალება ჰქონდეთ, უმაღლესი განათლების მიღების პარალელურად, დასაქმდნენ სასურველ ადგილზე და დამსაქმებელმა გაითვალისწინოს მათთვის შეღავათიანი  პირობები.

ქვეყნის შრომის ბაზარზე  არსებული მდგომარეობიდან გამომდინარე, სამსახურში მიღებისას ადამიანი არ არის ინფორმირებული საკუთრი უფლებების შესახებ, მას არ აფასებენ ობიექტურად და არ სცემენ პატივს მის კვალიფიკაციას. Dდამსაქმებელს შეუძლია ყოველგვარი ახსნისა და კომპენსაციის გარეშე გაათავისუფლოს დაქირავებული სამსახურიდან. უმუშევრებს არ აფინანსებს სახელმწიფო, ასევე ადამიანები არ არიან დაცულნი დისკრიმინაციისაგან.

შრომის კოდექსის I თავის II მუხლის თანახმად, აკრძალულია ნებისმიერი სახის დისკრიმინაცია, თუმცა ჩვენს გარშემო მრავლად არის ისეთი ფაქტები, როდესაც მოქალაქეებს არ იღებენ სამსახურში განსხვავებული პოლიტიკური შეხედულებების გამო, ხოლო განსხვავებული ორიენტაციის ადამიანები, უმეტეს შემთხვევაში, გარიყულნი არიან საზოგადოებისგან. სახელმწიფომ უნდა გააკონტროლოს, რომ დამქირავებელმა არ შელახოს დაქირავებულის უფლებები.

II თავის V მუხლის VIII პუნქტის თანახმად, “დამსაქმებელი არ არის ვალდებული დაასაბუთოს გადაწყვეტილება დასაქმებაზე უარის თქმის შემთხვევაში”, რაც, ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით, უნდა შეიცვალოს. დამსაქმებელმა უნდა დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება დასაქმებაზე უარის თქმის შესახებ, რათა არ მოხდეს პირის დისკრიმინაცია.

შრომის კოდექსში შესაცვლელია ის პუნქტიც, რომლის მიხედვითაც, “თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დამსაქმებლის მიერ განსაზღვრული სამუშაო დროის ხანგრძლივობა, რომლის განმავლობაშიც დასაქმებული ასრულებს სამუშაოს, არ უნდა აღემატებოდეს კვირაში 41 საათს”. ამ პუნქტს ზოგიერთი დამსაქმებელი ბოროტად იყენებს და სამუშაო დროის ხანგრძლივობას შრომითი კოდექსით განსაზღვრულზე მეტად ზრდის,  დამატებითი ანაზღაურების გარეშე. ჩვენი აზრით, პუნქტში მითითებული უნდა იყოს, რომ თუ ხელშეკრულებით 41 საათზე მეტი ხანგრძლივობის სამუშაო დროა გათვალისწინებული, უნდა არსებობდეს დამატებითი ხელფასი ყოველი ზედმეტი საათის ასანაზღაურებლად.

მოქმედი შრომის კოდექსის მიხედვით (VI თავი, 27-ე მუხლი, I პუნქტი), “დასაქმებულს თავისი მოთხოვნის საფუძველზე ეძლევა შვებულება ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო 447 კალენდარული დღის ოდენობით” და აქედან ანაზღაურებადია მხოლოდ 126 კალენდარული Dდღე, ფაქტობრივად, ანაზღაურებადია შვებულების მხოლოდ მეოთხედი, რაც ხშირად მშობელს აიძულებს დროზე ადრე დაუბრუნდეს სამუშაოს (მატერიალური მდგომარეობის გამო). ამიტომ ანაზღაურებადი უნდა იყოს შვებულების ნახევარი მაინც.

2008 წლის მონაცემებით, ქვეყანაში 280,0 ათასამდე უმუშევარია. აგვისტოს მოვლენებისა და  მიმდინარე ეკონომიკური კრიზისის ფონზე, ეკონომიკის რიგ დარგებში შეიქმნა მძიმე პირობები და მასობრივად ათავისუფლებენ მუშაკებს. იმის გათვალისწინებით, რომ ქვეყანაში მძიმე სოციალური მდგომარეობაა და არ მოქმედებს უმუშევრობის დაცვის არც ერთი მექანიზმი, ახალგაზრდა სოციალისტებს მიზანშეწონილად მიგვაჩნია, უმუშევართათვის დაწესდეს შემწეობა არანაკლებ მოქმედი მინიმალური პენსიის ოდენობით. უმუშევართათვის შემწეობის დანიშვნა მსოფლიოში გავრცელებული მოვლენაა.

ხელისუფლებამ უნდა გაითვალისწინოს ის გარემოება, რომ უმუშევართათვის შემწეობის დანიშვნა შეესაბამება ქვეყნის მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის სასიცოცხლო ინტერესებს, ჰუმანურ პრინციპებსა და საერთაშორისო ნორმებს. დასაქმება სახელმწიფოს მუდმივი ზრუნვის საგანი უნდა იყოს.    


ჯანდაცვა და დაზღვევა
ჯანმრთელობა ადამიანების ცხოვრებაში უმთავრესი საკითხია. ამის მიუხედავად, ჯანმრთელობის დაცვის სისტემა საქართველოში პრობლემური სფეროა. არ არის გათვალისწინებული ყველა სოციალური ფენის მდგომარეობა. ჯანმრთელობის დაცვა ხელმისაწვდომი უნდა გახდეს მოსახლეობის ყველა ფენისათვის, ამასთან, გაუმჯობესდეს და პროდუქტიული გახდეს საავადმყოფო მომსახურება, რასაც კონკურენტული გარემო ხელს შეუწყობს.

ჩვენი აზრით, მომსახურების სრულყოფისა და რეფორმების მიზნით, მუდმივად უნდა კონტროლდებოდეს  ჯანმრთელობის დაცვის სისტემა.

ყურადღებამისაქცევია 3 წლამდე ბავშვების მკურნალობის საკითხი. ბავშვის სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მხოლოდ 80 %-ს ფარავს სახელმწიფო. დარჩენილი 20 %-ის გადახდა ხშირად უჭირთ ხელმოკლე ოჯახებს. კანონი საჭიროებს ცვლილებას. სახელმწიფოს მხრიდან სრულად უნდა დაფინანსდეს 3 წლამდე ბავშვების მკურნალობა.

სრულყოფილი    ჯანდაცვა ხელმისაწვდომი უნდა იყოს ხანდაზმულთათვის. ჯანმრთელობის დაცვა სრულიად უნდა იყოს გარანტირებული არა მარტო მათთვის, არამედ ნებისმიერი მოქალაქისათვის შესაბამისი სადაზღვევო სისტემით.

სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს ჯანმრთელობის დაცვის ეფექტიანობის ზრდა. არასაკმარისმა დაფინანსებამ წარმოშვა კორუფცია, პირდაპირი გარიგება ექიმსა და პაციენტს შორის, რაც აზიანებს ჯანდაცვის სისტემას და უნდა გამოსწორდეს.

უნდა მოხდეს დაზღვევის სისტემის პოპულარიზაცია, რადგან ეს  საქართველოსათვის სიახლეა და მოსახლეობის მხრიდან არსებობს გარკვეული ნიჰილიზმი ამ სისტემისადმი.

ძალიან მნიშვნელოვანია ჯანსაღი ცხოვრების პროპაგანდა ახალგაზრდებში. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ბავშვები თავიდანვე უნდა მივაჩვიოთ ჯანმრთელ ცხოვრებას და ამის პროპაგანდა სკოლებში დავიწყოთ გასვლითი სასწავლო სემინარების, ბანაკების სახით. რაც უფრო ადრე გააცნობიერებენ ისინი ნარკოტიკის, სასმელის ან თუნდაც თამბაქოს მავნებლობას, მით უფრო ჯანსაღ საზოგადოებას გავზრდით. ჯანსაღი ცხოვრების პროპაგანდის კამპანია სკოლებში სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს, გამოყოს სახსრები და ა.შ.

ჯანდაცვა ხელმისაწვდომი უნდა იყოს ნებისმიერი სოციალური ფენის წარმომადგენლისათვის.

დიდი ყურადღება უნდა დაეთმოს მედიკამენტების ხარისხს, აფთიაქებში უნდა დასაქმდნენ მხოლოდ პროფესიონალი ფარმაცევტები. სასწრაფო დახმარების სამსახური აღჭურვილი უნდა იყოს სათანადო ტექნიკით და დასაქმდეს კვალიფიციური ექიმები.

მკაცრად გასაკონტროლებელია საკვები პროდუქტების ბაზარი. გენეტიკურად სახეშეცვლილი პროდუქტების უკონტროლო მოხმარება, როგორც ეკოლოგიურად, ისე მოსახლეობის გამოკვების თვალსაზრისით, განსაკუთრებით საგანგაშოა განვითარებად ქვეყნებში, მათ შორის საქართველოშიც, სადაც ადგილობრივი სამომხმარებლო ბაზარი დაუცველია მსგავსი საფრთხისაგან. მით უმეტეს, რომ სიღატაკე მოსახლეობას აიძულებს, შეიძინოს რაც შეიძლება იაფი პროდუქტი. სწორედ იაფი და ხელმისაწვდომი კვების პროდუქტების შეძენის გარდაუვალობა ქმნის მოსახლეობის ჯანმრთელობისათვის მავნე პროდუქტების იმპორტირების პირობებს. ამის დასტურია ის უამრავი ფაქტი, რომელიც თითქმის ყოველდღიურად ფიქსირდება ჩვენს სასურსათო ბაზარზე.

საპენსიო ფონდი  
საქართველოში მოსახლეობის  სოციალურ დაცვას სახელმწიფო სოციალური პოლიტიკა  უზრუნველყოფს. მიღებულია, რომ ყველა სახელმწიფო პროგრამა, მათ შორის სოციალურიც, სახელმწიფო ბიუჯეტმა უნდა დააფინანსოს. თუმცა საპენსიო ხარჯების მთლიანად სახელმწიფოს მიერ დაფინანსება არცთუ ეფექტურია.
    
სახელმწიფო უნდა იყოს მინიმალური საპენსიო უზრუნველყოფის გარანტი, ანუ მინიმალური პენსიით უზრუნველყოს დამსახურებისა და სამუშაო სტაჟის მქონე მოქალაქეები.

ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ვფიქრობთ, რომ სახელმწიფომ კერძო სექტორზეც უნდა გადაანაწილოს თავისი პასუხისმგებლობა ამ სფეროში, ამასთან, შექმნას მისი ფუნქციონირების სწორი მექანიზმი და დააწესოს მკაცრი კონტროლი.

გარემოს დაცვა
გარემოს დაცვა უკანასკნელი ათწლეულის განმავლობაში აქტუალური საკითხია სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციისა თუ სახელმწიფოს Dდღის წესრიგში, რადგან საზოგადოებამ გააცნობიერა, რომ ეს გამოწვევა პერსპექტივაში შეიძლება ბევრად უფრო სავალალო შედეგების მომტანი აღმოჩნდეს, ვიდრე დღეს არსებული სხვადასხვა პოლიტიკური თუ აპოლიტიკური გამოწვევებია. ეკოლოგიური კატასტროფა გარდაუვალია, თუ დაუყოვნებლივ არ დავიწყებთ გარესამყაროზე ზრუნვას.  ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით, საჭიროა მთელი რიგი ღონისძიებების გატარება, რათა თავიდან ავიცილოთ ეკოლოგიური კატასტროფა. გარემოს დაცვის ღონისძიებებში არა მხოლოდ სახელმწიფო და საერთაშორისო სტრუქტურებმა, არამედ საზოგადოებამ, რიგითმა მოქალაქეებმაც უნდა მიიღონ მონაწილეობა.

გლობალური ეკოლოგიური პრობლემები
ძირითად ეკოლოგიურ გამოწვევას კლიმატური ცვლილებები წარმოადგენს. ეს არის მოვლენა, რომელიც დაკავშირებულია გლობალური ტემპერატურის მატებასთან და გამოწვეულია დედამიწის ატმოსფეროში სათბური გაზის გადამეტებული კონცენტრაციით, რაც ხელს უშლის დედამიწიდან “ზედმეტი” სითბოს არეკვლას. სათბური გაზები გამოიყოფა ადამიანის საწარმოო საქმიანობის შედეგად და ახდენს “სათბურის ეფექტს” პლანეტაზე. ეს ეფექტი, თავის მხრივ, იწვევს კლიმატის ცვლილებებს და გამოიხატება საშუალო ტემპერატურის ზრდით, ასევე, ნალექების მომატებით, რაც მრავალი ეკოლოგიური უბედურების მიზეზი ხდება: მყინვარების დნობა მთებზე და ყინულის ფენების გალევა ოკეანეებში, გვალვები, ძლიერი წვიმები, ოკეანის დონის აწევა, დატბორვის, წყალდიდობის, ღვარცოფის, მეწყერის, ზვავის გახშირება, ცუნამის, სხვადასხვა სახის ქარიშხლის გაძლიერება და გახშირება. კლიმატის შეცვლა იწვევს ბუნების, ეკოსისტემების ცვლილებას. იზრდება ადამიანთა დაავადებების, ეპიდემიების გავრცელების რისკი. თუ ასე გაგრძელდა, ზემოხსენებულ საფრთხეთა გარდა, შეიძლება ისეთი საფრთხეებიც წარმოიქმნას, რომელთა წინასწარმეტყველებაც დღეს არც კი შეგვიძლია.

ახალგაზრდა სოციალისტები ვუერთდებით გაეროსა და ევროკავშირის მიერ შემუშავებულ პროგრამებს, რომლებიც მიმართულია კლიმატური ცვლილებების წინააღმდეგ ბრძოლისკენ. ჩვენი ღრმა რწმენით, უნდა გაიზარდოს ეკოლოგიურად სუფთა საწვავის გამოყენება და უნდა შემცირდეს სათბური გაზების გამომყოფი საწვავის მოხმარება, განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაეთმოს ინდუსტრიულ ქვეყნებს და უნდა მოხდეს გარკვეული ლიმიტების დაწესება საწარმოებში სათბური გაზების გამოყოფასთან დაკავშირებით. ასევე, უნდა გაკონტროლდეს საავიაციო და საავტომობილო ტრანსპორტი და სახელმწიფომ მკაცრი ზომები მიიღოს ტექნიკურად გაუმართავ ტრანსპორტთან მიმართებით. კლიმატური ცვლილებების თავიდან აცილების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ბერკეტს წარმოადგენს დედამიწის მწვანე საფარი, რომელიც შთანთქავს ნახშირორჟანგს და გამოყოფს ჟანდბადს, ამიტომ სახელმწიფოებმა აქტიურად უნდა იზრუნონ ჩვენი პლანეტის გამწვანებაზე და რადიკალური ზომები უნდა მიიღონ ტყეების ჩეხვის წინააღმდეგ.

გლობალურ ეკოლოგიურ პრობლემებს მიეკუთვნება ასევე ბიომრავალფეროვნების დაცვა. ეს გულისხმობს გარეული ცხოველებისა და ველური მცენარეების მრავალსახეობათა, ხმელეთისა და წყლის ეკოსისტემების და ეკოლოგიური კომპლექსების შენარჩუნებასა და დაცვას. ბიომრავალფეროვნება მოსახლეობის საკვებით უზრუნველყოფის საფუძვლად მიიჩნევა. რაც უფრო მრავალფეროვანია აგროსამრეწველო სისტემა, მით უფრო ადვილად უმკლავდება ის მავნებლებს, დაავადებებს თუ კლიმატურ ცვლილებებს. ბოლო დროის მონაცემებით, მსოფლიოში ყოველწლიურად მცენარეთა და ცხოველთა 30-მდე სახეობა ქრება, ეს კი, საბოლოოდ, სავალალო შედეგებამდე მიიყვანს ჩვენს პლანეტას, თუ არ ვიზრუნებთ ჩვენს გარშემო არსებული ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებაზე. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტებს, ამის უზრუნველსაყოფად მართებულად მიგვაჩნია, რათა გატარდეს ისეთი ღონისძიებები, რომელშიც მონაწილეობა თითოეულმა სახელმწიფომ უნდა მიიღოს: შეიქმნას დაცული ტერიტორიების სისტემა, სადაც ბუნებრივ საბინადრო პირობებში მოხდება სახეობათა პოპულაციების დაცვა; მოხდეს გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ხელოვნურად შექმნილ პირობებში აღდგენა; მოწესრიგდეს ბიოლოგიური რესურსების გამოყენება, ბიომრავალფეროვნებაზე უარყოფითი გავლენის მინიმუმამდე დაყვანის მიზნით; და, ბოლოს, სახელმწიფოებმა უნდა იზრუნონ შესაბამის სფეროებში კადრების მომზადებასა და საგანმანათლებლო საქმიანობაზე.


ეკოლოგიური პრობლემები საქართველოში
მთელი რიგი გლობალური ეკოლოგიური პრობლემების წინაშე  მეტ-ნაკლები სიმწვავით დგას საქართველოც, იქნება ეს კლიმატური ცვლილებები, ბიომრავალფეროვნების დაცვა, გარემოს დაბინძურება თუ სხვა, თუმცა აქ მრავალი ისეთი ლოკალური ეკოლოგიური პრებლემებიც იჩენს თავს, როგორიცაა, ვთქვათ, შავი ზღვის ზოლის დაბინძურება, რომელსაც იწვევს როგორც ნავთობის ჩაღვრა, ისე ზაფხულში დამსვენებელთა მიერ სხვადასხვა სახის ნარჩენების დაყრა; ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი, რომელიც ძალიან დიდ საფრთხეს უქმნის ბორჯომის მინერალურ წყლებს და მთელ იმ ზოლს, რომელზეც გადის ეს ნავთობსადენი; ნაგავსაყრელთა პრობლემები რეგიონებში; ბიომრავალფეროვნების თვალსაზრისით უმნიშვნელოვანესია კავკასიის ეკოლოგიური რეგიონი და იქ არსებული ენდემური სახეობები, რომლებიც მოსპობის წინაშე დგას. ასევე, ერთ-ერთი ყველაზე მზარდი ეკოლოგიური პრობლემაა ტყეების დაცვა-შენარჩუნების საკითხი. მეტ-ნაკლები სიმწვავით დგას ჰაერისა და წყლის დაბინძურების საკითხი.

ეკოლოგიური კრიზისი კიდევ უფრო გაამწვავა აგვისტოს მოვლენებმა, რადგან საომარი მოქმედებების დროს განადგურდა ტყის მასივების საკმაოდ დიდი ნაწილი და საწვავის ჩაღვრით დაბინძურდა შავი ზღვის სანაპირო ზოლი.

ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით, ზემოხსენებულ პრობლემებთან დაკავშირებული სახელმწიფო პოლიტიკა მიმართული უნდა იყოს აგვისტოს მოვლენების დროს განადგურებული ტყის მასივების იმგვარი სახეობებით აღდგენისკენ, რომლებიც მალე მოიტანს შედეგს, განსხვავებით სახელმწიფოს მიერ შერჩეული სახეობებისგან. თუმცა ცეცხლმა გაანადგურა არა მარტო ხე-მცენარეები, არამედ ნიადაგიც და საჭიროა ჯერ ნიადაგის აღდგენა და შემდგომ ზემოხსენებული ღონისძიებების გატარება.

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, რეგიონებში განსაკუთრებული სიმწვავით დგას ნაგავსაყრელების პრობლემა. ნაგავსაყრელები, ძირითადად, უკანონოა და განლაგებულია მოსახლეობის მიერ თვითნებურად დაკავებულ ტერიტორიებზე, როგორც წესი, მდინარეების პირას და ქმნის არა მარტო გარემოსდაცვით პრობლემებს, არამედ ეპიდემიების გავრცელების უზარმაზარ საფრთხესაც, ხშირ შემთხვევაში კი წყლის დაბინძურების მიზეზი ხდება. ჩვენი აზრით, სახელმწიფომ ამასთან დაკავშირებით უნდა შექმნას ახალი კანონმდებლობა, რომელიც შეზღუდავს ნაგავსაყრელების  თვითნებურად შექმნის შესაძლებლობებს; ასევე, უნდა განავითაროს ნარჩენების მართვის ინფრასტრუქტურა, რაც, პირველ რიგში, გულისხმობს სანაგვე ურნების დადგმას და, შესაბამისად, ნარჩენების დროულ გატანას, მათ უტილიზაციას. გარემოს დაბინძურების თავიდან აცილების თვალსაზრისით, ძალიან მნიშვნელოვანია მოსახლეობის ინფორმირება და მათზე პასუხისმგებლობის გადანაწილება. ეს ეხება არა მხოლოდ რეგიონებს, არამედ ცენტრალურ ქალაქებსაც _ მოსახლეობამ უნდა გაითავისოს, რომ ნაგავი პირდაპირ ქუჩაში არ დაყაროს და თავადაც იზრუნოს სუფთა გარემოს შექმნაზე.

საქართველოში ატმოსფერული ჰაერი ავტოტრანსპორტიდან, ენერგეტიკული სექტორიდან, სოფლის მეურნეობის დარგებიდან და სამრეწველო ობიექტებიდან წარმოებული ატმოსფერული გაფრქვევებით ბინძურდება. ეს პრობლემები საკმაოდ აქტუალურია ეკოლოგიური უსაფრთხოების თვალსაზრისით, განსაკუთრებით უხარისხო საწვავის პირობებში, რომელსაც დაბალი ფასების გამო მრავალი მომხმარებელი ჰყავს. ინდუსტრიული თვალსაზრისით უფრო ნაკლებია საფრთხე, რადგან საქართველო არ არის დიდი ინდუსტრიული შესაძლებლობების მქონე ქვეყანა, თუმცა გარკვეული ზომების მიღება აქაც საჭიროა. სახელმწიფომ, ამ შემთხვევაში, უფრო მეტად უნდა გააკონტროლოს საწარმოებიდან გამონაბოლქვი ნივთიერებების შემადგენლობა და მკაცრი ღონისძიებები გაატაროს იმ საწარმოების მიმართ, რომლებიც არღვევენ დაწესებულ ნორმებს და აბინძურებენ ჰაერს. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია ტექნოლოგიების დახვეწა, რომელიც ხელს შეუწყობს უკეთესად დარეგულირდეს გამონაბოლქვთან დაკავშირებული პრობლემები. რაც შეეხება ავტოტრანსპორტს, გარდა უხარისხო საწვავის მოხმარებისა, დიდი ყურადღება უნდა დაეთმოს ავტომობილების ტექნიკურ დათვალიერებას და მდგომარეობას.

მსოფლიოს მასშტაბით ბიომრავალფეროვნების 36 ცხელი წერტილია და მათ შორისაა საქართველოც, კონკრეტულად კი კავკასიის ეკოლოგიური რეგიონი. ეს რეგიონი მნიშვნელოვანია იმ თვალსაზრისით, რომ აქ როგორც ფლორის, ისე ფაუნის ყოველი მესამე-მეოთხე სახეობა უნიკალურია და მსოფლიოში სხვაგან არსად არ არის, მათ შორის უმეტესობა ენდემურ სახეობათა რიცხვს მიეკუთვნება. ახალგაზრდა სოციალისტები ვფიქრობთ, რომ სახელმწიფომ ამ პრობლემის გადაჭრაზე შემდეგნაირად უნდა იზრუნოს: მაქსიმალურად აიკრძალოს ნადირობა ამ ზონებში; მოხდეს გადაშენების პირას მდგარი ენდემური სახეობების ხელოვნურ პირობებში გაზრდა და გამრავლება; გაღრმავდეს თანამშრომლობა სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, რომლებიც უფრო მეტად კვალიფიციურნი არიან ამ საკითხებში და დიდ დახმარებას გაუწევენ ქართველ მეცნიერებს. ასევე, უფრო მეტი ტერიტორია უნდა შევიდეს დაცული ტერიტორიების ნუსხაში. რა თქმა უნდა, შეუძლებელია ყველა ტერიტორიის დაცულ ტერიტორიად გამოცხადება, რადგან ეს მრავალ სოციალურ პრობლემასთანაა დაკავშირებული, მაგრამ უნდა მოხდეს როგორც ეკოლოგიური, ისე სოციალური ინტერესების გათვალისწინება და სახელმწიფომ დღეს არსებული დაცული ტერიტორიების ნუსხას უნდა შემატოს ის ტერიტორიები, რომლებთან მიმართებითაც ორივე მხარის ინტერესები იქნება დაცული.

ძალიან მნიშვნელოვანია ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკის ერთ-ერთი ასპექტი, რომელიც ტბებისა და ტყეების გასხვისებას ითვალისწინებს გარკვეული პერიოდის (რამდენიმე ათეული წლის) განმავლობაში. რეალურად, ასეთი ტიპის გასხვისება უნდა გვაძლევდეს იმის გარანტიას, რომ საკუთრებაში გაცემული ზემოხსენებული რესურსები უკეთესად იქნეს დაცული. ახალგაზრდა სოციალისტები ვფიქრობთ, რომ თუ სახელმწიფო ასხვისებს, იქნება ეს დროებითი თუ მუდმივი, უპირველეს ყოვლისა, ხელშეკრულებაში ჩადებული პუნქტები უნდა ემსახურებოდეს გარემოს დაცვასა და შენარჩუნებას და სახელმწიფომ უნდა დააწესოს ძალიან მკაცრი კონტროლი ხელშეკრულების პუნქტების განსაზღვრასა და დაცვაზე.

სახელმწიფოს კუთვნილებაში არსებული ტყეები, იმ მიზეზის გამო, რომ ზოგიერთი რეგიონის მოსახლეობისთვის ერთადერთ შემოსავლის წყაროს წარმოადგენს, ძალიან დიდი რაოდენობით იჩეხება. ამ შემთხვევაში ორი პრობლემაა გადასაჭრელი, ერთი ეკონომიკურ-სოციალურ სფეროს ეხება, მეორე _ გარემოს დაცვას. ფაქტია, რომ გარემოს დაცვის სამინისტროს მიერ გამკაცრებული ზომების მიუხედავად, ტყეები მაინც იჩეხება და ნადგურდება, ამიტომ ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით, პირველ რიგში, უნდა მოხდეს ხალხის დასაქმება სოფლებში, ამის შემდგომ კი საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელება მათი ცნობიერების ასამაღლებლად, რათა რეალურად გაიაზრონ ის საშინელი დანაშაული, რომელსაც სჩადიან თითოეული ხის მოჭრით.

წყლის დაბინძურება, ეკოლოგიური თვალსაზრისით, საკმაოდ მნიშვნელოვანი პრობლემაა საქართველოსთვის, რაც, ძირითადად, გამოწვეულია წყლის რესურსების არასწორად მართვით. მწვავედ დგას საკანალიზაციო სისტემების საკითხი, რომლებიც ჩვენს ქვეყანაში მეტწილად გაუმართავია, ჩაედინება მდინარეებში და აბინძურებს მათ. ასევე, ამ თვალსაზრისით საყურადღებოა კაზრეთის ოქროს საბადო, სადაც ოქრო ირეცხება მდინარე მაშავერაში და პრობლემას უქმნის უამრავი ადამიანის ჯანმრთელობას როგორც პირდაპირი, ისე არაპირდაპირი ზემოქმედებით. ქვეყანაში, განსაკუთრებით კი რეგიონებში, საკმაოდ მოუწესრიგებელია სანიაღვრე სისტემები. ჩვენ, ახალგაზრდა სოციალისტები, ვფიქრობთ, რომ სახელმწიფომ, ამასთან დაკავშირებით, უნდა შექმნას შესაბამისი ინფრასტრუქტურა და დახვეწოს ტექნოლოგიები, საზოგადოებამ კი გააცნობიეროს, რომ წყლის არაეფექტური ხარჯვით ზიანს აყენებს ქვეყნის რესურსებს და საჭიროა წყლის რაციონალური გამოყენება მოსახლეობის მხრიდან.

გარემოს დაუცველობა, გარდა ეკონომიკური და ჯანმრთელობის დაცვის პრობლემებისა, ხელს უშლის ტურიზმის განვითარებას, რომლის წინსვლაც ძალიან მნიშვნელოვანია ქვეყნისთვის როგორც ეკონომიკური, ისე  ქვეყნის პოპულარიზების თვალსაზრისით. ტურიზმის ისეთი მიმართულებების განვითარება, როგორიცაა ეკოტურიზმი და კულტურულ-შემეცნებითი ტურიზმი, პირდაპირ კავშირშია ჯანსაღ და მოწესრიგებულ გარემოსთან. ტურიზმი ამ შემთხვევაში ბუნების გამომყენებელიცაა და დამცველიც. ახალგაზრდა სოციალისტების აზრით, გარემოს დაცვის ერთ-ერთი საშუალება ტურიზმიცაა, რადგან ტურისტების მხრიდან ჩვენი ქვეყნის ლანდშაფტების სანახავად დახარჯული თანხები, ისევ ამ ლანდშაფტების მოწესრიგებას დაეთმობა, რათა შემდგომში კიდევ უფრო მეტი მნახველი მოიზიდოს.

ახალგაზრდა სოციალისტების ღრმა რწმენით, გარემოს დაცვა ადამიანის ცნობიერებიდან, შეგნებიდან უნდა დავიწყოთ. თითოეულმა მოქალაქემ უნდა გაიაზროს არსებული ეკოლოგიური პრობლემები და მოუფრთხილდეს გარემოს. ამ თვალსაზრისით საკმაოდ მნიშვნელოვანია საგანმანათლებლო ხასიათის პროგრამები და ქვეყნის რესურსების პოპულარიზაცია, იქნება ეს ფლორის, ფაუნის თუ სხვა კუთხით და, რაც მთავარია, ეს ყველაფერი ბავშვობის ასაკიდან უნდა იწყებოდეს. ამ პროცესში აქტიურად უნდა იყოს ჩართული როგორც სახელმწიფო, ისე არასამთავრობო სექტორი, რაც, ჩვენი აზრით, უნდა გამოიხატოს ისეთი ღონისძიებების განხორციელებით, როგორიცაა: ეკომუზეუმების ჩამოყალიბება, ეკოგაზეთების გამოცემა, სატელევიზიო გადაცემების მომზადება (ინტენსიურად თუ არა, პერიოდულად მაინც), სამეცნიერო სემინარების, კონფერენციების და კონკურსების, სხვადასხვა ეკოლოგიური ტიპის გამოფენების მოწყობა, “მწვანე კვირეულების” წელიწადში ერთხელ მაინც გამართვა (სასურველია მსგავს გამოფენებში საერთაშორისო დონის ფაქტორების ჩართვა), ეკოლოგიური შაბათობების ორგანიზება და, რაც ყველაზე მთავარია, საზოგადოების გარემოსდაცვითი ცნობიერების ამაღლებაში თავად საზოგადოების აქტიური მონაწილეობა. ამ სფეროში ძალიან მნიშვნელოვანია სისტემატური კვლევების ჩატარება, რაც სახელმწიფოსა და არასამთავრობო სექტორის თანაბარი უფლებამოსილებაა. მოქალაქეთა მიერ ამ საკითხების უკეთ გააზრებისათვის  ყველაზე შედეგიანი შეიძლება  აღმოჩნდეს საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელება, განსაკუთრებით სკოლებში.

ზემოხსენებული პრობლემები მჭიდრო კავშირშია სხვადასხვა პოლიტიკურ, ეკონომიკურ თუ სოციალურ პრობლემებთან. ამიტომაც ახალგაზრდა სოციალისტები გარემოს დაცვას გამოვყოფთ როგორც ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს პრიორიტეტს.


ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში

ახალგაზრდობა ქვეყნის მომავალია. ახალგაზრდებს მეტად მნიშვნელოვანი როლი ენიჭებათ ქვეყნის განვითარების და დემოკრატიულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბების პროცესში. ახალგაზრდები წარმოადგენენ საზოგადოების განუყოფელ ნაწილს, ფენას, რომელსაც შეუძლია დამკვიდრებული შეხედულებების ინოვაცია და პროგრესირება. ქვეყნის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში ახალგაზრდების აქტიური მონაწილეობა უზრუნველყოფს თავისუფალი აზროვნების განვითარებას და ტრანსფორმაციას.

ახალგაზრდული პოლიტიკა საქართველოში საჭიროებს განვითარებასა და მრავალ ცვლილებას. პირველ რიგში, აუცილებელია ღრმად გაანალიზდეს და შემდგომ შემუშავდეს სახელმწიფო ახალგაზრდული პოლიტიკის კონცეფცია, რომელშიც მკაფიოდ აისახება ახალგაზრდა თაობის მნიშვნელობა ქვეყნის საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში, მათი როლი დემოკრატიული სახელმწიფოს ჩამოყალიბების პროცესში, განსაზღვრავს ახალგაზრდობის ხელშეწყობისა და ახალგაზრდული მოძრაობის განვითარების სტრატეგიას. რაც მთავარია, სახელმწიფომ ახალგაზრდული პოლიტიკა ქვეყნის ერთ-ერთ უმთავრეს მიმართულებად უნდა განსაზღვროს.

სახელმწიფომ და მისმა შესაბამისმა ინსტიტუტებმა განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაუთმონ ახალგაზრდების ქვეყნის სრულფასოვან მოქალაქეებად ჩამოყალიბებას. ამისათვის ახალგაზრდა სოციალისტები პირველი რიგის ამოცანად ახალგაზრდობასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ბაზის გადასინჯვას და სრულყოფას მივიჩნევთ. კერძოდ, უნდა შემუშავდეს კანონი ახალგაზრდობის შესახებ, რომელმაც უნდა დაარეგულიროს ახალგაზრდობის სფეროს ყველა ძირითადი საკითხი. განსაზღვროს ახალგაზრდობა, როგორც სოციალური ჯგუფი, მათი უფლებები და მოვალეობები. განსაზღვროს ახალგაზრდული ასაკი. ახალგაზრდა სოციალისტების  აზრით,  ეს ასაკი 18-დან 26 წლამდე უნდა განისაზღვროს.

ახალგაზრდა სოციალისტები ვფიქრობთ, რომ უნდა შეიცვალოს სახელმწიფოს მიდგომა ახალგაზრდული პოლიტიკისადმი. ახალგაზრდული ორგანიზაციებისათვის ბავშვთა და ახალგაზრდობის განვითარების ფონდის მიერ გამოყოფილი თანხა არასაკმარისად მიგვაჩნია იმისათვის, რომ სრულად უზრუნველყოს არსებული საჭიროება. ამ თანხის მიზნობრივი ხარჯვის პროცესი უნდა იყოს მაქსიმალურად გამჭვირვალე და შედეგიანი. სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს ქვეყანაში ისეთი მექანიზმების შექმნა, რომელიც ხელს შეუწყობს ეფექტური საფონდო ნიადაგის წარმოქმნას, რაც მიზნად ისახავს ახალგაზრდული პოლიტიკისა და ორგანიზაციების დახმარება-დაფინანსებას.    

სახელმწიფოს განვითარებისათვის დიდი მნიშვნელობა აქვს განათლებული საზოგადოების ჩამიყალიბებას, ამიტომ საქართველოს სახელმწიფო პოლიტიკა მიმართული უნდა იყოს ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობისა და განათლების სისტემაში არსებული კორუფციის აღმოფხვრისაკენ, რადგან განათლებაში არსებული კორუფცია ხელს უშლის ხარისხიანი განათლების სისტემის ჩამოყალიბებას.

განათლება არის  საწინდარი ეკონომიკურად წარმატებული საზოგადოებისა და არის საუკეთესო დაზღვევა უმუშევრობის წინააღმდეგ.  დიდი მნიშვნელობა აქვს ადრეული ასაკიდანვე  განათლების მიღებას. ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობა გულისხმობს, რომ სახელმწიფო ვალდებულია უზრუნველყოს მოქალაქის განათლება ბაღის ასაკიდანვე.

ნებისმიერი მოქალაქისათვის, მათ შორის ახალგაზრდებისათვის, საჭიროა საშუალო განათლება. სახელმწიფო ვალდებულია უზრუნველყოს ყველა მოქალაქისათვის საშუალო განათლების ხელმისაწვდომობა. იმავდროულად, ხარისხიანი საშუალო განათლება არის მნიშვნელოვანი წინაპირობა წარმატებული უმაღლესი განათლებისა.

სახელმწიფოს განვითარებისათვის აუცილებელია პროფესიონალი კადრები. ქვეყანაში არსებული უმაღლესი საგანმანათლებლო სისტემა ვერ უზრუნველყოფს ახალგაზრდის პროფესიონალად ჩამოყალიბებას. მართალია, ეროვნული გამოცდებით სახელმწიფომ შეზღუდა კორუფცია უმაღლეს სასწავლებლებში ჩამბარებელთათვის, მაგრამ მთავარი _ ხარისხიანი განათლება _ ჯერ კიდევ შორი პერსპექტივაა ქართველი ახალგაზრდებისათვის. როგორც წესი, უკეთესი განათლების მიღების მიზნით, ახალგაზრდები ხშირად სამუდამოდ ტოვებენ საქართველოს, რაც, თავის მხრივ, ხელს უწყობს ნიჭიერი ახალგაზრდების, ინტელექტის ქვეყნიდან გადინებას.

ახალგაზრდა სოციალისტების ღრმა რწმენით, სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს პროფესიული განათლების ცენტრების შექმნა და განვითარება. ამასთანავე, უნივერსიტეტებსა და უმაღლეს სასწავლებლებში სტუდენტების პროფესიული პრაქტიკით უზრუნველყოფა.

სახელმწიფო საგრანტო დაფინანსება უნდა გავრცელდეს სტუდენტებზე, რომლებიც ჩააბარებენ უმაღლეს სახელმწიფო სასწავლებლებში, ხოლო ის სტუდენტები, რომლებიც ჩააბარებენ კერძო უმაღლეს სასწავლებლებში, სწავლის საფასურს თავად გადაიხდიან.

სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს ახალგაზრდების დასაქმებაზე. შრომის კოდექსში სრულფასოვნად უნდა იქნეს გათვალისწინებული ახალგაზრდების დასაქმებისა და ხელშეწყობის საკითხები, იმისათვის, რათა სურვილის შემთხვევაში ახალგაზრდებს საშუალება ჰქონდეთ უმაღლესი განათლების მიღების დროს დასაქმდნენ სასურველ ადგილზე, ისე, რომ დამსაქმებელი ითვალისწინებდეს მათ პირობებს.

სამწუხაროდ, საქართველოში სათანადო ყურადღება არ ექცევა ახალგაზრდულ პოლიტიკას, მის განსაზღვრას. ეს იმის გამო ხდება, რომ დღეს საქართველოს წინაშე სხვადასხვა პრობლემა დგას, თუნდაც ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის, აგრეთვე, სოციალური პრობლემები. ახალგაზრდების როლი მნიშვნელოვანია თუნდაც კონფლიქტების დარეგულირების საკითხში, მაგალითად, `ახალგაზრდული დიალოგი~ ოს, აფხაზ და ქართველ ახალგაზრდებს შორის, რაც გამოიწვევს მათ ინტეგრაციას ქართულ საზოგადოებაში.

საქართველოს ყველა უმაღლეს სახელმწიფო სასწავლებელში ფუნქციონირებს სტუდენტური გაერთიანებები, რომელთა ძირითადი საქმიანობა და მიზანია მათი  ჩართვა აქტიურ  სტუდენტურ ცხოვრებაში. სტუდენტური თვითმმართველობების არჩევა ხდება უმაღლეს სასწავლებლებში ჩატარებული არჩევნების გზით, სწორედ ამ ხმებით კომპლექტდება თვითმმართველობა. სტუდენტური თვითმმართველობის ბიუჯეტი არ უნდა იყოს პროცენტულად გამოყოფილი და დამტკიცებული უნივერსიტეტის ბიუჯეტიდან, მას უნდა მიეცეს გრანტობრივი დაფინანსების სახე.

სტუდენტური თვითმმართველობები ითვლებიან არაპოლიტიკურ ორგანიზაციებად, თუმცა აშკარა და უკვე აბსოლუტურად დაუფარავია მათზე პოლიტიკური ძალ(ებ)ის გავლენა. ალბათ, ესეც არის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი იმისა, თუ რატომ არის სტუდენტთა დიდი ნაწილი ინდიფერენტულად განწყობილი უნივერსიტეტებში არსებული თვითმმართველობებისა და სტუდენტური კავშირების მიმართ. მნიშვნელოვანია პოლიტიკური ორგანიზაციებისათვის უმაღლეს სასწავლებლებში საქმიანობის ფორმირების განსაზღვრა. აღნიშნული უფლება საშუალებას მოგვცემს თავიდან ავიცილოთ ფარული გარიგებები პოლიტიკურ პარტიებსა და სტუდენტებს შორის. მოხდება ახალგაზრდების  მსოფლმხედველობის, პოლიტიკური პოზიციებისა და სიმპატიების მიხედვით დაჯგუფება და მათ სტუდენტურ ორგანიზაციებში პოლიტიკური პროცესების სტიმულირება. პოლიტიკური პარტიების ლიდერებთან შეხვედრები აბსოლუტურად ღიად უნდა ეწყობოდეს უნივერსიტეტებში, რაც ხელს შეუწყობს, ერთი მხრივ, პოლიტიკურ პარტიებსა და სტუდენტებს (ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ მამოძრავებელ ძალას) შორის პირდაპირი, უშუალო კავშირის დამყარებას და, მეორე მხრივ, დაინტერესებული სტუდენტების ჩართვას პოლიტიკურ პროცესებში. ეს კი, თავის მხრივ, ზრდის საზოგადოებაში პოლიტიკურ კულტურას.
 

ახალგაზრდა სოციალისტთა კავშირის IV კონგრესის დეკლარაცია; ქ.თბილისი, 3 მაისი 2003 წელი

დეკლარაცია  PDF


ახალგაზრდა სოციალისტთა კავშირის
IV კონგრესის


დ ე კ ლ ა რ ა ც ი ა


ქ.თბილისი, 3 მაისი 2003 წელი



•    ძირითადი ღირებულებები
•    სახელმწიფო
•    ეკონომიკური პოლიტიკა
•    სოციალური პოლიტიკა
•    საგარეო პოლიტიკა
•    ხალგაზრდული პოლიტიკა
•    გარემოს დაცვა




ძირითადი ღირებულებები

 

ახალგაზრდა სოცილისტთა კავშირი მიიჩნევს რა მშვიდობას, ადამიანთა კეთილდღეობს დემოკრატიული სახელმწიფოს მშენებლობას, სამოქალაქო საზოგადოების ფორმირებას, ახალგაზრდობის შემოქმედებით პოტენციალის ამოქმედებასა და ადამიანის უფლებათა დაცვას, თავის უმთავრეს მიზნებად, ორგანიზაციის პოლიტიკური იდეოლოგიას აყალიბებს თანამდეროვე დემოკრატიული სოციალიზმის იდეებზე დაყრდნობით და განსაზღვრავს კავშირის ძირითად პრინციპებს:

სოლიდარობა
ძირითადი შემადგენელი ჭეშმარიტი საზოგადოებისა, რომელშიც თოთოეულ წევრს გააჩნია თანგრძნობისა და მხარდაჭერის უნარი, თანაბრად ზრუნავს საზოგადოებისა, თუ თავის პირად ინტერესებზე

თანასწორობა
დემოკრატიული წყობის განმსაზღვრელი ფაქტორი, რაც საშუალებას აძლევს ნებისმიერ მოქალაქეს, მიუხედავად მისი სქესისა, ეროვნებისა, რელიგიური აღმსარებლობისა და სოციალური მდგომარეობისა, აქტიური მონაწილეობა მიიღოს ქვეყნის სზოგადოებრივ თუ პოლიტიკურ ცხოვრებაში.

თავისუფლება
სიტყვის, რწმენის, აზრის, სინდისის, გამყარებული ტოლერანტობისა და თანასწორობის პრინციპებით. თავისუფლება, რომელიც არ ლახავს სხვის უფლებებს;

დემოკრტია
სახელმწიფო წყობა, სადაც პრაქტიკულად ხორციელდება სახალხო მმართველობა, გამყარებული თავისუფლებითა და თანასწორობით;

ინტერნაციონალიზმი
ერებს შორის სოლიდარობისა და თანასწორობის გამოხატულება, ყველა ერის სოციალურ-კულტურული და ისტორიული მემკვიდრეობის აღიარება და მათი პატივისცემა.

უკან დაბრუნება


სახელმწიფო

ახალგაზრდა სოციალისტთა კავშირის მიზანია თავისუფალი, დემოკრატიული, სამართლებრრივი და სოციალური სახელმწიფოს მშენებლობა, რომლის ძირითად დანიშნულებას წარმოადგენს საზოგადოების ყველა ფენის ინტერესების თანაბრად დაცვა. სახელმწიფო, რომელიც უზრუნველყოფს თოთოეული მოქალაქის უსაფრთხოებასა და კეთილდღეობას, სადაც მთელი ძალაუფლება ხალხს ეკუთვნის და თანაბრად არის განაწილებული თოთოეული მოქალაქის უფლებები და მოვალეობები.

სახელმწიფოში სრული პოლიტიკური, ეკონომიკური თუ სამართლებრივი სტაბილურობის მიღწევა შეუძლებელია ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის გარეშე. ჩვენ მხარს ვუჭერთ კონფლიქტის მშვიდობიან გზას და განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებთ კონფლიქტში მონაწილე ხალხებს შორის არსებული უნდობლობის დაძლევის პროცესს, სახალხო დიპლომატიის მეშვეობით.

სახელმწიფო უნდა წარმოადგენდეს მოქალაქეთა თანასწორ უფლებიანობის გარანტს, მათი სქესის, ეროვნების, რელიგიური აღმსარებლობისა და სოციალური მდგომარეობის მიუხედავად. უზრუნველყოს მოქალაქეთა ღირსეული სოციალურ-ეკონომიკური პირობები და სახელმწიფოს ცხოვრების ყველა სფეროში მათი აქტიური მონაწილეობა.

განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებთ ქვეყნის მმართველობის ფორმის სწორად განსაზღვრას. მიგვაჩნია რომ მხოლოდ სპარლამენტო რესპუბლიკის პირობებში არის შესაძლებელი უზრუნველყოფილ იქნას ხელისუფლების მიერ მაღალი პასუხისმგებლობის გრძნობა ხალხის მიმართ.

სამართლებრივი სახელმწიფოს აუცილებელი შემადგენელი ნაწილია ძლიერი მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა არსებობა. Mმედია უნდა იყოს ჭეშმარიტად თავისუფალი და შეზღუდული მხოლოდ დემოკრატიული სამართლებრივი ნორმებით, რაც დიდ პასუხისმგებლობასა და ვალდებულებებს გულისხმობს საზოგადოების წინაშე.
 

უკან დაბრუნება


ეკონომიკური პოლიტიკა

 

თანამედროვე საბაზრო ეკონომიკის ფორმირება, სამოქალაქო საზოგადოების და დემოკრატიული სახელმწიფოს ჩამოყალიბებასთან ერთად, მიჩნეულია ქვეყნის განვითარების მთავარ პრიორიტეტად. Aაქედან გამომდინარე, სწორი ეკონომიკური პოლიტიკის განსაზღვრა და გატარება სახელმწიფოს ეროვნული სტრატეგიის ორგანული შემადგენელი ნაწილი უნდა იყოს.

თავისთავად ეკონომიკა და მისი განვითარება თვითმიზანი არ არის. იგი არ შეიძლება ბაზარზე გადასვლით, კონკურენტული გარემოს ჩამოყალიბებით შემოიფარგლოს. ეს უკანასკნელი მაშინ იქნება შედეგიანი, თუ ცხოვრების მაღალ დონესა და ხარისხს მივაღწევთ. Eკონომიკური მდგომარეობის შეფასებისთვის მთავარი ფაქტორი მოსახლეობის კეთილდღეობა და ცხოვრების დონის ამაღლება.

მიგვაჩნია, რომ ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა უნდა განისაზღვროს თავისუფალი საბაზრო ურთიერთობებისა და ეკონომიკის სახელმწიფოებრივი რეგულირების შეთანწყობის ოპტიმალური მოდელის შემუშავებით, რომელიც ძირითადი მაკროეკონომიკური მიზნების განხორციელებას უზრუნველყოფს. ესენია: მდგრადი ეკონომიკური ზრდა, სრული დასაქმება, ინფლაციის დონის მინიმიზაცია, საგარეო წონასწორობა და აგრეთვე სოციალური სამართლიანობა, ანუ რესურსების სამრთლიანი გადანაწილება.

მსოფლიო გამოცდილება გვიჩვენებს რომ, სახელმწიფოს აქტიური მონაწილეობის გარეშე შეუძლებელია რეფორმების გატარება, საბაზრო ეკონომიკაზე გადასვლა, პროგრესის მიღწევა, ეკონომიკური ციკლების მართვა.

თანამედროვე ეტაპზე სახელმწიფოს ეკონომიკური როლის ამაღლება უნდა გამოიხატოს მისი მარეგულირებელი ფუნქციების გაზრდით, დარგობრივი და რეგიონალური პოლიტიკით, მეწარმეობისადმი ხელშეწყობით, რესურსების სამართლიანი გადანაწილებით, სახელმწიფო სექტორის გაფართოებით, კონკურენციის დაცვით და სხვა. შესაბამისად გაიზრდება სახელმწიფოს ერთობლივი ხარჯები მთლიანი შიდა პროდუქტის მიმართ.

მსოფლიო გამოცდილება გვიჩვენებს რომ, სახელმწიფოს როლი ყოველ ცალკეულ ქვეყანაში არსებული ვითარებით განისაზღვრება, რაც იმას გულისხმობს რომ საბაზრო ეკონომიკის ქართული მოდელი, უნდა დაეფუძნოს ქართული მეურნეობის უნარ-ჩვევებს, ეროვნულ მენტალიტეტს, ისტორიულ გამოცდილებას, ქვეყნის გეოპოლიტიკურ მდგომარეობასა და მსოფლიო გამოცდილებას.

თუმცა ცხადია რომ სახელმწიფოს ეკონომიკურ როლს საბაზრო მეურნეობაში თავისი საზღვრები აქვს. იმ შემთხვევაში, თუ სახელმწიფო ჭარბად ერევა მეურნეობაში ზღუდავს კონკურენციას, მეწარმეთა დამოუკიდებლობას და სტიმულს უკარგავს ეკონომიკურ აგენტებს, მაშინ უარყოფით შედეგებს მივიღებთ.

ამრიგად, საჭიროა არა მინიმალური ან მაქსიმალური სახელმწიფო არამედ ძლიერი და ეფექტური რადგანაც სწორედ სახელმწიფოს ეკისრება მთავარი პასუხისმგებლობა ქვეყანაში მიდინარე პროცესებზე, სოციალურ-ეკონომიკურ ვითარებაზე.

მიგვაჩნია, რომ ეკონომიკური განვითარების დაჩქარებისათვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მუდმივი ზრუნვა კონკურენტული გარემოს ჩამოყალიბებაზე და ეფექტიანი ანტიმონოპოლიური პოლიტიკის გატარებაზე.

აუცილებელია, პრივატიზაციის პროცესთან ერთად, სახელმწიფო ქონების მართვის სწორი სტრატეგიის შემუშავება და შემდგომში განხორციელება რადგანაც კერძო სექტორის ბატონობის პირობებშიც კი სახელმწიფო საკუთრება მაინც უდიდეს როლს ასრულებს ქვეყნის განვითარებაში, რადგანაც ის არის მთლიანი შიდა პროდუქტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი.

მსოფლიო გამოცდილება გვიჩვენებს რომ სახელმწიფო საკუთრებაში რჩება არა მარტო ფინანსური და ინტელექტუალური რესურსების მნიშვნელოვი ნაწილი, არამედ განათლების, ჯანმრთელობის, ენერგეტიკის, ტრანსპორტის, ტელეკომუნიკაციების, სამეცნიერო სფეროებისა და ბუნებრივი რესურსების დიდი ნაწილი. სახელმწიფო სხვა ეკონომიკურ აგენტებთან შედარებით მაინც უდიდეს მესაკუთრედ უნდა გვევლინებოდეს.

მიგვაჩნია, რომ საქართველოში მდგრადი ეკონომიკური ზრდის, რომელსაც თან უნდა ახლავდეს სრული დასაქმება, ინფლაციის დაბალი დონე, საგარეო წონასწორობა და სოციალური სამართლიანობა, მთავარი შემაფერხებელი ფაქტორია მოსახლეობის არასაკმარისი შემოსავლები და დანაზოგის სიმცირე. Aმიტომ აუცილებელია არა მარტო სტრუქტურული და ინტიტუციონალური პრობლემების მოგვარება, არამედ ეკონომიკური პოლიტიკის ფისკალური და მონეტარული ინსტრუმენტების გამოყენება ერთობლივი მოთხოვნის და შესაბამისად, ზრდის სტიმულირებისათვის.

თანამედროვე საბაზრო ეკონომიკის ფორმირების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულებაა საგარეო-ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავება, საგარეო წონასწორობის გათვალისწინებით და ეროვნული პროდუქციის უცხოეთში გატანის უზრუნველყოფით.

ამის აუცილებლობა გამოწვეულია არა მარტო საქართველოს სხვა ქვეყნებთან ეკონომიკური კავშირების გაფართოების საჭიროებით, შრომის საერთაშორისო განწილებაში მისი მონაწილეობის გაღრმავებით, არამედ საერთოდ განვითარების ახალი მოდელის ჩამოყალიბებით, რაც გულისხმობს: მსოფლიოს ერთიანი სისტემის ჩამოყალიბებას, რის გამოც ეროვნული ეკონომიკის განვითარებას, პირველ რიგში, მსოფლიო მეურნეობის განვითარების ტენდენციები განაპირობებს; პოსტინდუსტრიული საზოგადოების თანდათან დამკვიდრებას, როდესაც განვითარების ფაქტორად ცოდნა, ინფორმაცია გვევლინება, რომელიც თავისუფალ გავრცელებას მოითხოვს.

ეკონომიკური პოლიტიკის ძირითადი მიზნების მიღწევისათვის საჭიროა მაკრეკონომიკური პოლიტიკის უმთავრესი ინსტრუმენტების გააქტიურება. აქ იგულისხმება, პირველ რიგში, საგადასახადო ადმინისტრირების გაუმჯობესება და მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებაში ბიუჯეტის დეფიციტის წილის ეტაპობრივი შემცირების მიღწევა, როგორც საგადასახადო, ასევე არასაგადასახადო შემოსავლების ზრდის საფუძველზე.

საჭიროა ასევე საგადასახადო კანონმდებლობის სრულყოფა იმგვარად, რომ რაც შეიძლება მეტი საგადასახადო შემოსავლები იქნას მობილიზებული ბიუჯეტში, რაც საგადასახადო კანონმდებლობის ოპტიმიზაციით მიიღწევა.

აუცილებელია აგრეთვე ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის მკვეთრი გააქტიურება, წინა პლანზე უნდა გამოვიდეს არა მარტო მინიმალური ინფლაციის შენარჩუნების ამოცანა. Aრამედ აღნიშნული ინსტრუმენტების საშუალებით ეკონომიკური ზრდისა და განვითარების ხელშეწყობა.

 

უკან დაბრუნება



სოციალური პოლიტიკა

 

ახალგაზრდა სოციალისტთა კავშირს მიაჩნია, რომ ქვეყნის სოციალური პოლიტიკა მიმართული უნდა იყოს თითოეული მოქალაქის ღისრეული ცხოვრების დონით უზრუნველყოფისაკენ და წარმოადგენდეს სახელმწიფოს პასუხისმგებლობის სფეროს.

სოციალური პოლიტიკის საფუძველს წარმოადგენს პიროვნების უფლება იშრომოს, ამიტომაც სახელმწიფოს ერთ-ერთი პრიორიტეტი უნდა იყოს, ქვეყანაში უმუშევრობის პრობლემის დაძლევა და მაღალეფექტური და შემოქმედებითი შრომისთვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა, პიროვნების ექსპლუატაციისა და დისკრიმინაციის ყოველგვარი გამოვლინების აღკვეთა. ქვეყანაში მინიმალური ხელფასი უნდა აღემატებოდეს საარსებო მინიმუმს და უქმნიდეს ადამიანს ღირსეული ცხოვრების პირობებს.

თანასწორობისა და სამართლიანობის პრინციპზე აგებული მოსახლეობის სოციალური უზრუნველყოფა სახელმწიფოს ერთ-ერთ მთავარ საზრუნავს უნდა წარმოადგენდეს. Mან უნდა უზრუნველყოს სოციალურ დახმარებათა მიზნობრიობა, რაც ეფექტური სოციალური პოლიტიკის გარანტი იქნება. ჩვენ მომხრე ვართ ისეთი სოციალური პოლიტიკის სადაც; თოთოეული პენსიონერი მიიღებს მისთვის გათვალისწინებულ პენსიას სამუშაო სტაჟისა და შრომითი წვლილის გათვალისწინებით, ხოლო მინიმალური პენსია შეუქმნის ღირსეული ცხოვრების პირობებს; სხვადასხვა ფორმით განხორციელდება მრავალშვილიანი ოჯახების მხარდაჭერა და სტიმულირება და განხორციელდება დევნილთა და იძულებით გადადგილებულ პირთა სოციალურ-ეკონომიკური და ფსიქოლოგიური რეაბილიტაციის პროგრამა; განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა ომის მონაწილეთა ინვალიდთა, ყოფილ პატიმართა სოციალურ ადაპტაციასა და რეაბილიტაციას; სრული სახელმწიფო პატრონაჟის ქვეშ მოექცევა მზრუნველობას მოკლებულ და ინვალიდ ბავშვთა სახლები და სკოლაინტერნატები, ხანდაზმულთა სახლები, უსახლკაროთა თავშესაფრები და სხვა.

ადამიანთა ჯანმრთელობა მათი კეთილდღეობის ძირითადი განმსაზღვრელი ფაქტორია. Aმიტომ მიგვაჩნია რომ ჯამრთელობის დაცვის სახელმწიფო სისტემა არ უნდა იქნას განხილული, როგორც შემოსავლის წყარო. ნებისმიერ მოქალაქეს უნდა შეეძლოს კვალიფიციური სამედიცინო მომსახურებით სარგებლობა, რისთვისაც აუცილებლად ვთვლით ჯანდაცვის სახელმწიფო სადაზღვევო სისტემის ჩამოყალიბებას, რომელიც ხელმისაწვდომი იქნება ნებისმიერი მოქალაქისათვის და უზრუნველყოფს მათ სრული ამბულატორულ-პოლიკნინიკური, სტაციონალური და პროფილაქტიკური მომსახურებით.

 

უკან დაბრუნება


საგარეო პოლიტიკა

ახალგაზრდა სოციალისტთა კავშირს მიაჩნია, რომ ქვეყნის საგარეო პოლიტიკა უნდა ემსახურებოდეს სახელმწიფოებრივ ინტერესებს, ხელს უწყობდეს ერებს შორის მშვიდობიანი თანაცხოვრების განმტკიცებას, ემყარებოდეს ხალხთა თანასწორობისა და სოლიდარობის პრონციპებს და მოქმედებდეს საერთაშორისო სამართლის ფარგლებში.

საქართველოს განსაკუთრებული გეოპოლიტიკური  მდგომარეობის გათვალისწინებით დიდ მნიშვნელობას ვანიჭებთ ამერიკის შეერთებულ შტატებთან სამხედრო-პოლიტიკურ და ეკონომიკური თანამშრომლობის განვითარებას და განმტკიცებას, თუმცა ვთვლით, რომ აუცილებელია პარალელურად ურთიერთობების დარეგულირება რუსეთის ფედერაციასთან, როგორც ჩვენს უშუალო მეზობელთან და მიგვაჩნია, რომ ქვეყნის ეროვნული ინტერესებიდან გამომდინარე აუცილებელია ინტერესთა გონივრული ბალანსის მონახვა.

განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებთ ჩვენ უახლოეს მეზობლებთან სომხეთისა და Aზერბაიჯანის რესპუბლიკებთან ტრადიციული კეთილმეზობლური და მეგობრული ურთიერთობების გაღრმავებასა და განმტკიცებას, რაც ჩვენის აზრით ერთგვარი წინაპირობაა სამხრეთ კავკასიაში მშვიდობისა და სტაბილურობის მისაღწევად.

ძალზედ მნიშვნელოვანია საქართველოს თანამშრომლობა ევრო საბჭოსა და შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციასთან, მის თოთოეულ წევრ ქვეყანასთან ეკონომიკური ურთიერთობების დამყარება დსთ-ს წევრ ქვეყნებთან ტრადიციული ეკონომიკური კვშირების აღდგენა და გაფართოება.

საქართველოს ახალგაზრდა სოციალისტთა კავშირს მიაჩნია რომ ქვეყნის გეოგრაფიული მდებარეობისა და ისტორიული გამოცდილების გათვალისწინებით, საგარეო პოლიტიკის ძირითად პრიორიტეტად საქართველოს ევრო კავშირში გაწევრიანების საკითხი უნდა განისაზღვროს.

უკან დაბრუნება




ახალგაზრდული პოლიტიკა

ახალგაზრდობა ქვეყნის მომავალია და ამიტომაც განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებთ სახელმწიფოს მიერ სწორად განსაზღვრულ ახლგაზრდულ პოლიტიკას. მიგვაჩნია, რომ ახალგაზრდული პოლიტიკა ქვეყნის ერთ-ერთ პრიორიტეტს უნდა წარმოადგენდეს. სახელმწიფომ და მისმა შესაბამისმა ინსტიტუტებმა განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაუთმონ ახალგაზრდის ქვეყნის სრულფასოვან მოქალაქედ ჩამოყალიბებას. რისთვისაც პირველი რიგის ამოცანად მიგვაჩნია ახალგაზრდობასთან დაკავშირებული არსებული საკანონმდებლო ბაზის გადასინჯვა და მისი სრულყოფა.


სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს ახალგაზრდები გარანტირებული საშუალო, სპეციალური და უმაღლესი მაღალხარისხიანი უფასო განათლებით, რამეთუ განათლების მიღება ახალგაზრდის უფლებას წარმოადგენს და არა პრივილეგიას.

სპეციალური სახელმწიფო პროგრამების მეშვეობით, სახელმწიფომ მუდმივად უნდა იზრუნოს ახალგაზრდების დასაქმებაზე. შესაძლებელია ამოქმედებულ იქნას სპეციალური საგადასახადო შეღავათები იმ ორგანიზაციებისა და კომპანიების მიმართ, რომლებიც დაასაქმებენ ახალგაზრდებს.

ჯანსაღი ახალგაზრდობა ჯანსაღი მომავლის საწინდარია, ამიტომაც აუცილებლად მიგვაჩნია, ქვეყანაში განხორციელდეს ჯანსაღი ცხოვრების წესი, მუდმივი პროპაგანდა.

ახალგაზრდა ოჯახების მხარდაჭერის მიზნით უნდა შემუშავდეს მათი დაფინანსებისა და გრძელვადიანი დაკრედიტების სახელმწიფო პროგრამა.

ქვეყანაში დემოკრატიზაციის და სამოქალაქო საზოგადოების ფორმირების პროცესში მნიშვნელოვნი ადგილი უკავია ორგანიზებულ ახალგაზრდულ მოძრობას, პოლიტიკურ თუ არაპოლიტიკურ ახალგაზრდულ კავშირებს, სტუდენტურ ორგანიზაციებს, რომელთაც თავისი წვლილი შეაქვთ ქვეყნის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში. მიგვაჩნია, რომ სახელმწიფოს მხრიდან მათი აქტიური მხარდაჭერა და ზოგიერთ შემთხვევაში წახალისებაც კი, ხელს შეუწყობს ქვეყანაში პლურალისტული და დემოკრატიული საზოგადოების ჩამოყალიბებას.

 

უკან დაბრუნება

გარემოს დაცვა

 

ეკოლოგიური კრიზისი არ შეიძლება მოექცეს რომელიმე ქვეყნის საზღვრებში. ის გლობალური პრობლემას წარმოადგენს და მის დასაძლევად საერთო ძალისხმევაა საჭირო, ამიტომაც აუცილებელია ჩვენი ქვეყნის ჩართვა საერთაშორისო ეკოლოგიურ მოძრაობაში და მიმდინარე პროცესებში აქტიური მონაწილეობის მიღება.

მიგვაჩნია , რომ ქვეყანაში უნდა შეიქმნას ისეთი სამართლებრივი გარემო სადაც მეწარმეს ეკო გადასახადებისა და ჯარიმების გადახდა გაცილებით ძვირი დაუჯდება ვიდრე საწარმოო ტექნოლოგიების დახვეწა. ახალგაზრდა სოციალისტთა კავშირი კატეგორიულად ეწინააღმდეგება ისეთ ეკონომიკას, რომელიც მიამრთულია ეკოლოგიის წინააღმდეგ.

გადაუდებელ ამოცანად მიგვაჩნია ჩვენი ქვეყნის მოსახლეობის ეკოლოგიური ცნობიერების ამაღლების პროგრამის განხორციელება.

ახალგაზრდა სოციალისტთა კავშირი მიიჩნევს რომ საახელმწიფომ განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაუთმოს გარემოს დაცვას, როგორც 21 საუკუნის ერთ-ერთ უმთავრეს პრობლემას.   





 

Copyright © 2011
Developed by IT Novations

 მისამართი: საქართველო, 0179,
თბილისი, ბარნოვის ქ. 42გ
ტელ.ფაქსი: +995 322 2 25 19 76
ელ-ფოსტა: YSG@YSG.GE

     


საიტი დამზადებულია
ფრიდრიხ ებერტის ფონდის
მხარდაჭერით